II SA/Rz 263/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku L.G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 263/18 U Z A S A D N I E N I E L.G. (dalej: Skarżąca) w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych z powodu zbyt niskich dochodów. Priorytetowe wydatki na potrzeby życia codziennego nie zapewniają możliwości poczynienia wydatków na koszty sądowe. Wnioskodawczyni korzysta z pomocy finansowej córki, a wymagana opłata przewyższa jej możliwości finansowe. Skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z córką i synem. Dochody tego gospodarstwa to dochody Skarżącej z tytułu emerytury w kwocie 1760 zł i z pracy córki 2500 zł (syn nie posiada według oświadczenia dochodów), łącznie 4.260 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki zadeklarowano opłaty za czynsz 430 zł, energię elektryczną 150 zł, gaz 160 zł, telefon 100 zł, kredyt 200 zł rata, koszty leczenia 350 zł, ubezpieczenie domu 530 zł za rok, ogrzewanie domu 450 zł , energia elektryczna za dom 100 zł, koszty zakupu leków 280 zł, przejazdy komunikacją publiczna 100 zł. Jako majątek Skarżąca wskazała dom o pow. 110 m² i wartości 120.000 zł, udział ⅔ w mieszkaniu (wartość udziału 60.000 zł), nieruchomość rolną o pow. 1,42 ha, zabudowaną stodołą, stajnią i budynkiem gospodarczym. Dorosłe dzieci Skarżącej posiadają udział we współwłasności mieszkania. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać udzielone stronie, na której ciąży obowiązek poniesienia kosztów sądowych z uwzględnieniem wysokości tych obciążeń i jej możliwości finansowych. Dlatego przepisy regulujące kwestię zwolnień, tj. ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a. przewiduje przyznanie prawa pomocy w zakresie jaki obejmował wniosek, tj. zwolnienia od uiszczenia kosztów sądowych – gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze przedstawiony wyżej stan faktyczny w odniesieniu do stanu majątkowego skarżącej, referendarz postanowił odmówić przyznania prawa pomocy, uznając że Skarżąca nie uprawdopodobniła spełnienia przesłanek przemawiających za przyznaniem takiej pomocy. Co do zasady przyznanie prawa pomocy jako instytucji o charakterze wyjątkowym nie może być nadużywane w sytuacji gdy strona posiada jakiekolwiek środki majątkowe lub dochody. Dochody te pozwalają Skarżącej na pomoc w utrzymaniu syna i podwójne opłaty – za utrzymanie domu i mieszkania. Skarżąca nie wyjaśniła bowiem, czy pozostając we wspólnym gospodarstwie domowym z dziećmi, jeden z lokali mieszkalnych np. mieszkanie przysparza korzyści w formie np. czynszu najmu, czy czerpie korzyści z gospodarstwa (dzierżawa, dopłaty bezpośrednie).Podwójnie umieściła wydatki na ochronę zdrowia: 350 zł i 280 zł, nie precyzując czy są to wydatki stałe czy incydentalne w skali jednego miesiąca, czy np. zmuszona jest do ich ponoszenia z uwagi na brak refundacji tych kosztów. Z analizy wniosku wynika także, że dochody gospodarstwa domowego skarżącej wynoszą 4.260 zł, a stałe koszty (opłaty wraz z wydatkami rocznymi) średniomiesięcznie ok. 2.760 zł. To pozwala- biorąc pod uwagę wydatki na wyżywienie rodziny- na pokrycie kosztów opłacenia skargi w rozpoznawanej sprawie. Rzeczą skarżącego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku i spełnienie ustawowych przesłanek w tym przedmiocie. Skarżąca nie powołuje się na szczególne wydatki, po poniesieniu których pozostawałaby w niedostatku. Wnosząc sprawę na drogę postępowania sądowego strona musi przewidywać konieczność pokrycia określonych kosztów z tym związanych, zaś poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania nawet przy pewnym uszczerbku utrzymania koniecznego nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Dla tego rodzaju wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć ich pokrycie, przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków, nie będących niezbędnymi dla utrzymania. Jak wskazano przesłanką do udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym pod postacią zwolnienia od wpisu od skargi kasacyjnej, jest wykazanie, że poniesienie pełnych kosztów postępowania nastąpiłby z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznający sprawę referendarz uznał, że skarżąca i jej rodzina takiego uszczerbku nie poniosą. Brak jest ku temu podstaw choćby z uwagi na to, że Skarżąca nie udokumentowała jakichkolwiek wydatków stałych. Reasumując, w przedstawionej sytuacji nie sposób nie wymagać partycypacji skarżącej w kosztach sądowych zainicjowanego postępowania sądowego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. . 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.