II SA/Rz 266/10

2 listopada 2010 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 2 listopada 2010 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku L.E. o zmianę postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 266/10, o zwolnieniu L.E. od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w całości oraz o odmowie ustanowienia adwokata, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionej na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z [...] lutego 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, - postanawia – zmienić postanowienie referendarza sądowego z 25 maja 2010 r., o sygn. akt II SA/Rz 266/10 poprzez: 1) zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych, 2) ustanowienie adwokata. Sygn. II SA/Rz 266/10 Uzasadnienie Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) postanowieniem z dnia 25 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 266/10, zwolnił L. E. od kosztów sądowych w całości oraz odmówił ustanowienia adwokata. O odmowie ustanowienia adwokata zadecydowało niewyjaśnienie różnic pomiędzy wysokością wydatków a kwotą uzyskiwanych dochodów. Zadeklarowana przez skarżącą kwota przeznaczana na żywność w wysokości 4,7 zł na dzień, nie odpowiada zdaniem rozpoznającego wniosek realiom życiowym. Pouczono stronę o możliwości wystąpienia do Sądu z kolejnym wnioskiem o prawo pomocy, jeżeli w przyszłości udział pełnomocnika w sprawie będzie uzasadniony. WSA wyrokiem z 30 września 2010 r., sygn. II SA/Rz 266/10 oddalił skargę L. E. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Kolejnym wnioskiem złożonym na urzędowym druku PPF, L. E. ponownie zwróciła się do WSA o przyznanie prawa pomocy. Strona zakreśliła w rubryce nr 4 druku PPF żądanie ustanowienie adwokata. To żądanie zostało uzasadnione następującymi okolicznościami: strona liczy 68 lat, otrzymuje, co miesiąc dochody z emerytury w wysokości 806,36 zł brutto (697 zł netto). L.E. jest osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności. Współwłaściciel budynku, w którym mieszka strona pozbawił część tego budynku dostępu do mediów oraz elektryczności. Strona posiada majątek w postaci domu o powierzchni 42 m², mieszkania o powierzchni 20,5m², a także nieruchomość rolną – 20a oraz połowę budynku mieszkalno-gospodarczego o powierzchni 34,5 m². Wysokość obowiązkowych opłat w skali miesiąca wynosi 383 zł, zaś wydatki na leki pochłaniają miesięcznie 165 zł. Łączna wysokość wydatków L. E. wynosi kwotę 549 zł. Oznacza to, że na zakup niezbędnej żywności pozostaje wnioskodawczyni na miesięczne wydatki kwota 148,5 zł. W uzasadnieniu wniosku podkreślono zły stan zdrowia wnioskodawczyni. W styczniu 2011 r. strona ma zostać poddana operacji wszczepienia protezy. Uzyskiwane dochody wraz z otrzymywanym dodatkiem pielęgnacyjnym nie wystarczają na utrzymanie minimalnego poziomu życia, a tym samym na zatrudnienie adwokata. Stwierdzono, co następuje: Nie ulega wątpliwości, iż postanowienie referendarza WSA w Rzeszowie z dnia 25 maja 2010 r. sygn. II SA/Rz 266/10, w przedmiocie częściowego przyznania prawa pomocy z mocy art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /(Dz. U. nr 153, poz. 1270) zwana dalej p.p.s.a./, wywołuje skutek prawomocnego orzeczenia sądu. Wiąże ono podmioty postępowania sądowoadministracyjnego w tym prowadzący to postępowanie Sąd. Postanowienia dotyczące prawa pomocy nie są orzeczeniami kończącymi postępowanie przed sądem. Na podstawie art. 165 p.p.s.a. orzeczenia w tym przedmiocie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociaż byłby prawomocne. Ponieważ wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy został już rozstrzygnięty prawomocnym orzeczeniem, to ponownie złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy należy rozpatrzyć w kontekście normy art. 165 p.p.s.a. a więc ustalić czy po wydaniu przez referendarza sądowego wspomnianego postanowienia nastąpiła zmiana okoliczności umożliwiająca rozszerzenie przyznanego prawa pomocy. W rozpoznawanej sprawie, zmiana orzeczenia zgodnie ze zgłoszonym żądaniem powinna polegać na ustanowieniu na rzecz L. E. adwokata. Taki sposób procedowania, w przypadku złożenia przez stronę kolejnego wniosku o prawo pomocy, nakreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 18 października 2005 r. o sygn. akt II OZ 877/05 – niepublikowane/. Zawarta w tym postanowieniu teza nawiązuje do orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 2 października 1969 r. I PZ 35/69 – niepublikowane. Według treści art. 165 p.p.s.a. zmiana i uchylenie postanowienia może nastąpić wyłącznie wskutek zmiany okoliczności stanowiących podstawę oceny sądu przy podejmowaniu pierwotnego orzeczenia. Zmiana okoliczności sprawy stanowi jedyną, ale bardzo istotną barierę w modyfikowaniu prawomocnych przecież postanowień sądu administracyjnego. Bez tego warunku uznanie przez ustawodawcę postanowień niekończących postępowania w sprawie za prawomocne nie miałoby właściwie żadnego znaczenia dla prawa. Orzeczenia te mogłyby być zmieniane i uchylane w każdej sytuacji pomimo istnienia tych samym okoliczności prawnych i faktycznych, jakie istniały przy ich wydaniu. Analiza znajdujących się w aktach sprawy dwóch formularzy PPF, pozwala z przekonaniem uznać, że sytuacja majątkowa i osobista strony uległa pogorszeniu w stosunku do stanu opisanego w uprzednio złożonym wniosku PPF. Nie można nie zgodzić się z twierdzeniem, że wydatki wnioskodawczyni w całości pochłaniają skromne jak na potrzeby gospodarstwa domowego dochody. Wysokość dochodów w stosunku do pierwotnie rozpoznanego wniosku nie uległa pomniejszeniu. Zwiększeniu uległy natomiast ciężary wynikające z kosztów bieżącego życia. Należy zauważyć, iż w nieodległej przyszłości strona ma zostać poddana ciężkiej operacji. Stan zdrowia L. E. po wyjściu ze szpitala będzie wymagał zakupu dodatkowych leków oraz zabiegów rehabilitacyjnych. Zarówno koszty leków jak i koszty dojazdów do lekarzy pogorszą i tak już bardzo zły poziom życia strony. Zwiększenie wydatków o charakterze koniecznym spowoduje także zbliżająca się pora zimowa. Obniżenie średniej temperatury zmusi skarżącą do zwiększenia wydatków na zakup opału oraz ubrań. Ponadto, na obecnym etapie rozpoznawania sprawy kontynuowanie postępowania zależy od sporządzenia przez fachowego pełnomocnika skargi kasacyjnej. Występowanie strony w sprawie przy pomocy adwokata wobec wyroku WSA z 30 września 2010 r. sygn. II SA/Rz 266/10, stało się koniecznością, na co zwrócono uwagę w treści uzasadnienia prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z 25 maja 2010 r., sygn. II SA/Rz 266/10. Dodatkowo wypada zauważyć, że Strona nie posiada majątku zdatnego do powiększenia dochodów. Stan jej zdrowia uniemożliwia podjęcia dodatkowego płatnego zatrudnienia. Należy też zwrócić uwagę, że rodzina skarżącej zamieszkująca w tym samym domu co wnioskodawczyni, także żyje na skraju minimum socjalnego. W przedstawionych okolicznościach należy stwierdzić, iż skarżąca nie posiada jakiegokolwiek majątku na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. To ustalenie nakazuje w odmienny sposób ocenić sytuację majątkową oraz rodzinną L. E. w stosunku do postanowienia referendarza sądowego WSA z dnia 25 maja 2010 r., o sygn. akt II SA/Rz 266/10. Procesowe podstawy tego rozstrzygnięcia znajdują wsparcie w art. 165, art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.