II SA/Rz 269/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego - postanawia - I. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych, II. odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. J. W. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego na wykup leków. W sprawie tej wymieniona złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazała, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Aktualnie nie uzyskuje żadnego dochodu. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Nie uzyskuje od nikogo żadnej pomocy. Nie jest w stanie opłacać mediów, wykupywać lekarstw, jak też zakupić potrzebnej żywności. Podniosła, że wszystkie płatnością związane z jej osobą są "wymuszane na L. W.", z którego mieszkania korzysta, a z którym małżeństwo unieważnione zostało w 2014 r. i jest on dla niej osobą trzecią. Wskazała, że jej "majątkiem dorobkowym" dysponuje były mąż M. Z., w trakcie rozwodu z którym wnosiła o jego podział, lecz sąd nie dokonał powyższego. Na podział taki nie zgodził się także wówczas jej mąż. J. W. zwróciła uwagę na posiadane zadłużenie alimentacyjne na rzecz córki w kwocie ok. 20 000 zł. Ponadto jest zobowiązana do płacenia alimentów na rzecz byłego męża L. W., z którym obecnie mieszka, w kwocie 200 zł oraz do przekazywania wymienionemu co miesiąc kwoty 250 zł tytułem opłat za mieszkanie, zgodnie z zawartą przez nich umową. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: J. W. kwestionuje decyzję SKO w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego, a zatem wydaną w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Zgodnie więc z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej następnie "P.p.s.a." nie jest obowiązana do ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych w tej sprawie. Stąd postępowanie z jej wniosku w zakresie zwolnienia od tychże kosztów umorzono na podstawie art. 249a P.p.s.a. Z kolei żądanie strony o ustanowienie zawodowego pełnomocnika rozpatrzono pod kątem spełniania przez wnioskodawczynię przesłanki przyznania częściowego prawa pomocy, określonej w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że uwzględnienie wniosku w takim przedmiocie następuje, gdy ubiegający się o takie wsparcie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie więc z jednoznacznym brzmieniem powołanej regulacji, to strona ubiegająca się o pomoc Państwa powinna w nie budzący wątpliwości sposób udowodnić, że sytuacja, w której się znajduje rzeczywiście uzasadnia sfinansowanie jej kosztów udziału w danym postępowaniu sądowym. Potwierdza to zresztą także art. 252 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Tymczasem J. W. nie wykazała, by zasadnym było ustanowienie dla niej adwokata. W uzasadnieniu wniosku stwierdziła, że wnosi o taką pomoc, gdyż "adwokat jest potrzebny". W tym miejscu należy podnieść, że P.p.s.a. nie przewiduje obowiązku działania strony za pośrednictwem profesjonalnego zastępcy prawnego na obecnym etapie postępowania. Poza tym, skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w jej sprawie, a zatem celem uzyskania wsparcia, o które się ubiega powinna wykazać, że podejmuje starania celem poprawy swojej sytuacji życiowej. Takich starań jednak J. W. nie wykazała. Jak wynika z akt sprawy od 3 listopada 1999 r. pozostaje bezrobotna, bez prawa do zasiłku. Prac dorywczych jednak nie podejmuje powołując się na swój zły stan zdrowia. Należy mieć na uwadze, że nie dysponuje przy tym orzeczeniem o niepełnosprawności. Nie usiłuje także rozwiązać sprawy związanej z podziałem majątku wspólnego z byłym mężem M. Z. Twierdzi, że nic nie jest w stanie zrobić, bowiem sąd w trakcie postępowania rozwodowego nie orzekł o powyższym, pomimo jej żądania w tym zakresie, lecz przy braku zgody drugiej strony. Powyższe nie może jednakże usprawiedliwiać zaniechań wnioskodawczyni w podanym przedmiocie, jako że ma ona przecież w każdym czasie możliwość wystąpienia z wnioskiem o podział majątku wspólnego, co następuje w stosownym, odrębnym od postępowania "rozwodowego" postępowaniu. Należy także zwrócić uwagę, która to kwestia podnoszona była już w innych postanowieniach tut. Sądu, w których odmawiano wymienionej przyznania prawa pomocy, że wątpliwym jest jej twierdzenie o prowadzeniu samodzielnego gospodarstwa domowego. Akta niniejszej sprawy, a konkretnie przeprowadzony z wymienioną wywiad środowiskowy, jak też zresztą akta innych spraw administracyjnych, w których J. W. wniosła skargi do tut. Sądu wskazują, że L. W. towarzyszy skarżącej przy dostarczaniu dokumentów pracownikowi socjalnemu. Wcześniej był także obecny w trakcie przeprowadzania z wymienioną wywiadu. Poza tym, wnioskodawczyni mieszka u L. W. nie przekazując na jego rzecz żadnych środków pieniężnych na opłaty mieszkaniowe. Wymieniony nie egzekwuje zaś od niej zarówno tych opłat, jak też zasądzonych na jego rzecz w wyroku unieważniającym ich małżeństwo alimentów. Na prowadzenie wspólnego z L. W. gospodarstwa domowego wskazuje zresztą obecnie sama skarżąca, która we wniesionej skardze podała, że ze względu na zakup lekarstw, których dotyczy niniejsza sprawa pozbawiona została środków pieniężnych na jedzenie, a powyższe spowodowało "wymuszenie na p. L. W. kupowania jedzenia" dla niej. Także w złożonym wniosku wskazuje, że związane z jej osobą płatności "wymuszane" są na wymienionym. Powyższe wskazuje na wspólne gospodarowanie J. W. i L. W., jednak skarżąca składając kolejne wnioski o przyznanie jej prawa pomocy w sprawach z jej skarg ponawia twierdzenie, że wymieniony jest dla niej osobą trzecią, a co z tym związane nie przedstawia danych dotyczących jego dochodów, majątku i wydatków. Skoro więc, J. W. ma zapewnioną ochronę swoich praw na drodze sądowej, bowiem skarga jej, z uwagi na brak obowiązku jej opłacania, będzie rozpoznana, to ze względu na podane wyżej okoliczności brak jest podstaw do uwzględnienia żądania odnośnie do ustanowienia zawodowego pełnomocnika. Wsparcie udzielane w ramach prawa pomocy służy bowiem osobom, które z powodu obiektywnych przyczyn nie są w stanie samodzielnie sfinansować kosztów swojego udziału w danym postępowaniu. Tymczasem J. W., jak wyżej wskazano, nie podejmuje prób poprawy swojej sytuacji życiowej, a nadto istnieją wątpliwości co do jej rzeczywistej sytuacji materialnej w związku z tym, że okoliczności sprawy wskazują na wspólne prowadzenie przez nią gospodarstwa domowego z L. W., którego stanu majątkowego nie ujawnia. Dlatego orzeczono o odmowie ustanowienia na rzecz wnioskodawczyni adwokata, czego podstawę stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.