II SA/Rz 269/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 269/16 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy umorzył postępowanie w sprawie zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych, z uwagi na zwolnienie ustawowe oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Referendarz sądowy stwierdził, że Skarżąca nie wykazała zasadności wniosku. Podkreślił, że z uwagi na przysługujące Skarżącej ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych nie jest ona obciążona żadnymi związanymi z postępowaniem wydatkami, udział fachowego pełnomocnika na obecnym etapie nie jest konieczny, a Skarżąca nie przedstawiła okoliczności, które miałyby przemawiać za inną decyzją w tym zakresie. Powołując się na okoliczności niniejszej sprawy, jak również inne toczące się z udziałem Skarżącej postępowania wskazał, że Skarżąca unika przedstawienia pełnej i wiarygodnej sytuacji majątkowej, co uzasadnia odmowę uwzględnienia wniosku. W przewidzianym do tego terminie Skarżąca złożyła sprzeciw, w którym podniosła, że wbrew ustaleniom referendarza prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, cierpi na problemy zdrowotne, co powinno uzasadniać przyznanie jej wnioskowanej pomocy. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), w zw. z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U poz. 658): w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W sprawie bezsporne jest umorzenie postępowania w przedmiocie zwolnienia od kosztów. Zgodnie z art. 239 §1 P.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi jest decyzja w sprawie zasiłku celowego. Skarżąca domaga się ustanowienia adwokata, który to wniosek mieści się w zakresie częściowego przyznania prawa pomocy. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego, i przysługuje wtedy, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z wniosku, jak również z akt sprawy wynika, że Skarżąca zamieszkuje w mieszkaniu L. W. W związku z powyższym należy przyjąć, że ma zapewnione potrzeby mieszkaniowe. W kwestii bieżących wydatków Skarżąca twierdzi, że wynoszą one 250 zł, i stale zwiększają jej zadłużenie względem L. W. Skarżąca twierdzi, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe- sama reguluje wydatki związane z własnym utrzymaniem. W ocenie Sądu informacje te są niewiarygodne. Potwierdzeniem tego nie może być powołanie się na zawartą z L. W. umowę o ponoszeniu wydatków w kwocie 250 zł. Jak wynika z akt Skarżąca nie płaci tych należności. Nie posiada żadnych aktywów majątkowych, żadnego dochodu, a pomimo to stale zamieszkuje z L. W. Nie płaci również zasądzonych na jego rzecz alimentów, a L. W. tych zobowiązań nie egzekwuje. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych oceny sytuacji osobowo rodzinnej i wniosków pracownika socjalnego wynika, że wszelkie wydatki związane z utrzymaniem ponosi L. W. Pozostałe wydatki w tym na zakup leków, okularów, koszty związane z wyjazdem do sanatorium, odzież, obuwie, posiłki pokrywane są ze środków przeznaczonych na te cele ze środków z opieki społecznej. W takiej sytuacji trudno przyjąć realność istnienia zobowiązań względem L. W., jak również prowadzenia przez Skarżącą oddzielnego od L. W. gospodarstwa domowego. Słuszne są w związku z tym wnioski referendarza, że na ocenę sytuacji majątkowej Skarżącej ma również wpływ sytuacja majątkowa L. W., której mimo wezwania, Skarżąca nie przedstawiła. Ponadto, jak wynika z akt tej sprawy jak również innych toczących się przed tutejszym Sądem postępowań ( II SA/Rz 1406/15, II SA/Rz 1552/15, II SA/Rz 1633/14), Skarżąca z uzyskiwania pomocy od państwa uczyniła sposób na życie. Jak słusznie zauważa referendarz sądowy, jako osoba od wielu lat bezrobotna nie poczyniła żadnych starań żeby odmienić swoją sytuację. Jedynym źródłem utrzymania są otrzymywane zasiłki. Skarżąca z jednej strony za nieuzasadnione uważa obciążanie kosztami swojego utrzymania L. W., z którym wspólnie zamieszkuje, z drugiej zaś strony nie widzi przeszkód w tym, by wszystkie jej wydatki finansowało państwo. W ocenie Sądu również stwierdzenie nieważności małżeństwa miało na celu sprzyjać realizacji przyjętego stylu życia i ułatwiać pozyskiwanie środków jako osobie samotnej, dodatkowo zobowiązanej względem byłego małżonka do alimentowania, w sytuacji gdy okoliczności sprawy wskazują, że nadal pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Pod pretekstem rozdzielności majątkowej Skarżąca tworzy fikcyjne zobowiązania względem byłego małżonka, pogarszając w ten sposób swoją sytuację i wpływając własnym działanie na tworzenie sytuacji uprawniającej ją teoretycznie do skorzystania z pomocy państwa. Końcowo Sąd pragnie podkreślić, że prawo pomocy zostało ustanowione na rzecz osób żyjących w ubóstwie z przyczyn od nich niezależnych, a nie dla osób które własnymi staraniami doprowadziły do sytuacji, która stwarza pozory ubóstwa wyłącznie w celu uzyskania świadczeń ze strony państwa. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a.