II SA/Rz 271/05

PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-06-12

Skład orzekający: Jolanta Ewa Wojtyna, Ryszard Bryk, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia, który brał udział w wydaniu postanowienia oddalającego wniosek o wyłączenie innych sędziów, a następnie wydał postanowienie odrzucające zażalenie na to postanowienie, podlega wyłączeniu od orzekania w sprawie na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. lub art. 19 P.p.s.a.?
Ratio decidendi
Sędzia, który brał udział w wydaniu postanowienia oddalającego wniosek o wyłączenie innych sędziów, a następnie wydał postanowienie odrzucające zażalenie na to postanowienie, nie podlega wyłączeniu od orzekania w sprawie. Kontrola orzeczenia wydanego w postępowaniu sądowym jest związana z instancyjnością tego postępowania, a przepis art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. odnosi się do gwarancji bezstronności sędziego przy kontroli zaskarżonego orzeczenia w sądzie wyższej instancji. Przepis art. 178 P.p.s.a. daje sądowi pierwszej instancji prawo do oceny skargi kasacyjnej jedynie z punktu widzenia zachowania przez ten środek odwoławczy wymagań formalnych, co należy odpowiednio stosować do zażalenia na postanowienie sądu administracyjnego.
Stan faktyczny
H. K. i J. K. złożyły wniosek o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Jerzego Solarskiego od orzekania w sprawie dotyczącej pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego. Wnioskodawczynie zarzuciły, że sędzia Solarski brał udział w wydaniu postanowienia oddalającego ich wcześniejszy wniosek o wyłączenie innych sędziów, a następnie wydał postanowienie odrzucające zażalenie na to postanowienie, co ich zdaniem narusza zasadę wyłączenia sędziego, który brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wyłączenia sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Jerzego Solarskiego od orzekania w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Ewa Wojtyna (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Ryszard Bryk Asesor WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2008 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. i J. K. o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Jerzego Solarskiego od orzekania w sprawie ze skargi H. K. i J. K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] stycznia 2005r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego - postanawia - odmówić wyłączenia sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Jerzego Solarskiego od orzekania w sprawie. W sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody z dnia [...] stycznia 2005r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego, H. K. i J. K. złożyły wniosek o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Jerzego Solarskiego od orzekania w sprawie. W uzasadnieniu wskazały, iż wymieniony wyżej sędzia był członkiem składu orzekającego, który wydał w dniu 16 marca 2006r. postanowienie oddalające ich wcześniejszy wniosek o wyłączenie od orzekania w niniejszej sprawie sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego Stanisława Śliwy oraz Marii Zarębskiej-Kobak a także asesora Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Joanny Zdrzałki. Wnioskodawczynie zarzuciły, iż sędzia NSA Jerzy Solarski wydał następnie, w dniu 26 lipca 2006r., postanowienie odrzucające złożone przez nie zażalenie na wskazane wyżej postanowienie z dnia 16 marca 2006r., mimo iż z mocy ustawy sędzia który brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia jest wyłączony od udziału w dalszym postępowaniu w sprawie, a zatem nie może – w ocenie wnioskujących – orzekać odnośnie zażalenia na takie orzeczenie. W dniu 2 czerwca 2008r. sędzia NSA Jerzy Solarski złożył oświadczenie, iż nie zachodzą po jego stronie przesłanki z art. 18 i art. 19 P.p.s.a., które uzasadniałyby wyłączenie go od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Rz 271/05. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przewidziana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję bezstronności i obiektywizmu w rozpoznawaniu sprawy tj. ma na celu zapewnienie by na treść rozstrzygnięcia, jakie ma zapaść w sprawie, nie mogły wpływać osobiste zapatrywania, uprzedzenia lub interesy osób zaangażowanych w jego podjęcie. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa - wymienionymi enumeratywnie w art. 18 § 1 P.p.s.a. - wyłączenie sędziego następuje wówczas, jeśli między sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego – art. 19 P.p.s.a.. Przy czym wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdapadabniając równocześnie przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 P.p.s.a.). Oznacza to zatem, iż wniosek powinien odnosić się do określonego sędziego i opierać się na podstawach, które wskazywałyby na istnienie takiego stosunku osobistego pomiędzy sędzią a jedną ze stron lub jej przedstawicielem, który wymaga oceny w kontekście tego czy sytuacja taka może wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego. Odnosząc się do powołanej przez składające przedmiotowy wniosek przyczyny wyłączenia sędziego, należy stwierdzić, iż przyczyna ta nie zachodzi w niniejszej sprawie. W uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 maja 2005r. (I OPS 3/2005 ONSAiWSA 2005/6 poz. 110) przesądzone bowiem zostało, iż sędzia, który brał udział w wydaniu wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, zaskarżonego następnie skargą kasacyjną, nie jest wyłączony na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. od badania w trybie art. 178 tej ustawy, czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne, w tym także od udziału w wydaniu postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną. Kontrolowanie orzeczenia wydanego w postępowaniu sądowym związane jest bowiem ściśle z instancyjnością tego postępowania, co oznacza, iż przepis art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. odnosi się do gwarancji bezstronności sędziego przy kontroli zaskarżonego orzeczenia w sądzie wyższej instancji. Tymczasem, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia odrzucającego skargę kasacyjną, przepis art. 178 P.p.s.a. daje sądowi pierwszej instancji prawo do oceny skargi kasacyjnej jedynie z punktu widzenia zachowania przez ten środek odwoławczy wymagań formalnych. W ocenie Sądu, przedstawione wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego należy również odnieść do sytuacji dotyczącej wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego, a to z tego powodu, iż stosownie do art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej a więc i art. 178 P.p.s.a., którego dotyczy cytowana uchwała. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zaistniała podstawa wyłączenia sędziego określona tak w art. 18 § 1 pkt 6 P.p.s.a. jak też w pozostałych punktach wspomnianego paragrafu. Jednocześnie brak też uprawdopodobnienia przez wnioskodawczynie, by pomiędzy którąkolwiek ze stron postępowania a sędzią wskazanym we wniosku istniał stosunek osobisty w rozumieniu art. 19 P.p.s.a. Dlatego też orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 18 § 1, art. 19 oraz art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło