II SA/Rz 272/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 5 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę J. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej. W związku ze złożeniem przez J. M. skargi kasacyjnej od powyższego orzeczenia wezwano wymienioną do uiszczenia kwoty 100 zł tytułem wpisu od przedmiotowego środka zaskarżenia. W odpowiedzi J. M. wniosła o zwolnienie jej z powyższej opłaty. Żądanie to rozszerzyła następnie we wniosku złożonym na urzędowym formularzu (PPF) o zwolnienie od wszelkich kosztów sądowych. Wskazała w nim, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi z mężem. Oboje są emerytami. Nie są właścicielami jakiejkolwiek nieruchomości, jak też wartościowych ruchomości. Nie mają żadnych oszczędności. Utrzymują się z pobieranych emerytur w kwotach netto 866 zł i 1075 zł. Comiesięczne wydatki strony są następujące: lekarstwa wnioskodawczyni i jej męża – 150 zł, wywóz nieczystości 19,50 zł, prąd – 85 zł, gaz – 61,50 zł, woda – 19,13 zł, "podatek" – 5 zł, jedzenie: 700 – 800 zł, ubranie: 200 – 300 zł, paliwo na dojazd do miasta: 150 – 200 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: J. M. pierwotnie wskazała, że domaga się zwolnienia od wpisu od złożonej skargi kasacyjnej, jednak następnie poszerzyła to żądanie zaznaczając na formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych. W myśl art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", powyższe wskazuje na tzw. częściowy zakres prawa pomocy. Przesłanką uwzględnienia wniosku strony właśnie w takich granicach jest, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., niemożność poniesienia przez wnioskodawcę pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wymieniony przepis wprost stanowi o konieczności wykazania powyższego przez składającego wniosek o dofinansowanie przez Skarb Państwa jego udziału w danym postępowaniu. Instytucja prawa pomocy ma bowiem charakter wyjątkowy, a jak stanowi art. 199 P.p.s.a., zasadniczo to strony postępowania obowiązane są do ponoszenia jego kosztów. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że J. M. nie wykazała, by poprzez uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie mogła ponieść uszczerbek w tzw. koniecznym utrzymaniu, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Trzeba zaś w tym miejscu zaznaczyć, że wobec jasnego brzmienia powołanego przepisu, przy rozstrzyganiu w przedmiocie wniosku strony o prawo pomocy znaczenie mają wydatki ponoszone tylko na podstawowe potrzeby tj. w zakresie żywienia, leczenia, czy mieszkania i to tylko w wymiarze pozwalającym na egzystencję. Wszelkie zaś inne wydatki strony tj. takie, które bezpośrednio nie wiążą się z zaspokojeniem wymienionych potrzeb, czy też przekraczające minimum koniecznego utrzymania nie mogą przesądzać o uwzględnieniu żądania wnioskodawcy. Dane wniosku J. M. wskazują, że łączny dochód miesięczny jej i męża to kwota 1941 zł, natomiast łączne wydatki w skali miesiąca to ok. 1641 zł. Oznacza to, że skarżącej co miesiąc po uiszczeniu wszystkich wymienionych przez nią wydatków pozostaje kwota ok. 300 zł. Przekracza ona trzykrotnie aktualną wysokość kosztów sądowych tj. wpis od złożonej skargi kasacyjnej, wynoszący 100 zł. Pozwala nadto na poczynienie oszczędności na ewentualne dalsze koszty w sprawie. Poza tym, wobec tego, co wyżej zaznaczono, nie można stracić z pola widzenia, iż wydatek na ubranie rzędu 200 – 300 zł miesięcznie z pewnością nie jest wydatkiem koniecznym w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Za tego rodzaju wydatek zasadniczo nie można też uznać kosztu paliwa do samochodu. Należy też mieć na uwadze, że skarżąca korzysta w niniejszym postępowaniu z pomocy profesjonalnego pełnomocnika – adwokata, któremu zapłaciła już bądź też będzie zmuszona zapłacić wynagrodzenie. Potwierdza to tylko możliwość czynienia przez wnioskodawczynię oszczędności, które mogą być spożytkowane na sfinansowanie w całości swojego udziału w postępowaniu. Zaznaczenia wymaga także, iż wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji finansowej strony budzi fakt, że w rubryce wniosku o prawo pomocy odnoszącej się do posiadanego majątku nie wskazała ona domu, w którym mieszka. Natomiast na dostarczonych przez nią rachunkach za prąd czy wodę z adresem zamieszkania: S. widnieje nazwisko jej bądź też jej męża. Na innym z kolei rachunku za wodę znajduje się nazwisko skarżącej z innym adresem tj. R. Zażalenie strony na postanowienie organu I instancji wskazuje, że jest ona właścicielką domu w tej ostatniej miejscowości. Wątpliwości tych jednak nie wyjaśniano uznając, że przedstawione wyżej informacje tzn. dotyczące wysokości uzyskiwanych dochodów i miesięcznych obciążeń finansowych są wystarczające do rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania skarżącej. Z podanych względów, a zatem wobec niewykazania przez J. M., że poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje powstanie uszczerbku w koniecznym utrzymaniu jej i męża, odmówiono przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.