II SA/Rz 272/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B. M. i A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania -skargę oddala- II SA/Rz 272/17 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi B.M. i A.M. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. (sprostowane następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. w zakresie daty z "[...].11.2015 r." na "[...].11.2016 r.") nr [...] umarzające postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W podstawie prawnej postanowienia organ wskazał art. 105 § 1 w zw. z art. 59 § 2 oraz art. 126 K.p.a. Z jego uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. ([...]) Prezydent Miasta [...] ustalił na wniosek T.O. warunki zabudowy na zmierzenie inwestycyjne pod nazwą: Budynek mieszkalny jednorodzinny na działkach nr 2660, 2662 położonych w R. przy ul. P. Pismem z dnia 7 maja 2015 r. złożonym osobiście w siedzibie SKO B.M. i A.M. złożyli odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wyjaśnili, że w dniu 6 maja 2015 r. udali się do Urzędu Miasta [...], gdzie uzyskali informację o wydaniu opisanej wyżej decyzji ustalającej warunki zabudowy. Na zalegających w aktach zwrotnych potwierdzaniach odbioru przesyłek zawierających odpis decyzji widniało nazwisko "M.". Decyzja ta nie została jednak doręczona skarżącym, a oni nie składali na zwrotkach podpisu. Ich zdaniem uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez ich winy. Zwrócili się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wskazując równocześnie, że rozważenia wymaga czy w stosunku do nich w obrocie prawnym w ogóle funkcjonuje wskazana wyżej decyzja administracyjna, tj. czy nie powinna zostać im doręczona w sposób prawem przewidziany. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. ([...]) SKO w [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazano, że ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że w dniu 16 kwietnia 2015 r. skarżący odebrali decyzję ustalającą warunki zabudowy, co oznacza, że termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 30 kwietnia 2015 r. Zatem odwołanie wniesione w dniu 7 maja 2015 r. złożone zostało po terminie. Dodatkowo fakt doręczenia przesyłki potwierdził goniec Urzędu Miasta [...] S.N. Podanym przez skarżących argumentom o niedoręczeniu im decyzji przeczą zalegające w aktach zwrotne potwierdzenia odbioru. Wskazano nadto, że strona która powołuje się na okoliczność braku doręczenia decyzji może wnieść odwołanie wyłącznie w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji innym stronom postępowania. Po uzyskaniu przez decyzję waloru ostateczności stronom przysługuje prawo do złożenia wniosku o wznowienia postepowania. Wskutek wniesionej przez B.M. i A.M. skargi w sprawie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 12 maja 2016 r. sygn. II SA/Rz 1481/15 uchylił postanowienie SKO z [...] sierpnia 2015 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w aktach administracyjnych zalega postanowienie Prokuratury Rejonowej w sprawie o popełnienie przestępstwa a w jego uzasadnieniu informacja, że z opinii biegłego wydanej w sprawie karnej wynika, iż podpisy na zwrotnych potwierdzeniach odbioru nie są podpisami żadnego ze skarżących ani też gońca Urzędu Miasta [...]. Skarżący składając wniosek o przywrócenie terminu oświadczyli, że podpisy na zwrotnych potwierdzeniach odbioru nie są ich podpisami wobec czego nie wiedzieli o wydaniu decyzji i nie mogli dochować terminu do złożenia odwołania. Sąd zauważył, że organ nie podjął żadnej próby wyjaśnienia wiarygodności oświadczenia skarżących. Nadto powoływanie się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia na oświadczenie gońca Urzędu Miasta [...] nie znalazło potwierdzenia w materiale dowodowym. Zdaniem Sądu orzekającego wydana w sprawie karnej opinia biegłego potwierdziła wiarygodność oświadczenia skarżących, iż podpisy na zwrotnych potwierdzeniach odbioru nie były ich podpisami. Również podpis doręczyciela nie był jego podpisem. W ocenie Sądu skarżący uprawdopodobnili, że brak było ich winy w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania. SKO w [...] ponowienie rozpatrując sprawę, wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. umorzyło postepowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Powołując się na treść art. 58 1 K.p.a. wskazało, że w razie uchybienia terminowi organ przywróci termin, na wniosek zainteresowanego jeśli uprawdopodobni on, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Brak winy wiązać się musi zaś z istnieniem obiektywnej przeszkody do skutecznego, terminowego złożenia wniosku. SKO wskazało, że strona fakt złożenia odwołania po terminie argumentuje, iż o decyzji dowiedziała się dopiero w dniu 6 maja 2015 r. SKO uznało, że strona w trakcie postępowania przed WSA w Rzeszowie wykazała dowodowo fakt braku doręczenia decyzji. Powyższe powoduje, że odwołanie może zostać złożone wyłącznie w terminie 14 dni od dnia doręczenie decyzji pozostałym stronom. Po uzyskaniu przez decyzję przymiotu ostateczności stronie służy wyłącznie wniosek o wznowienie postepowania. Taki wniosek odwołujący pismem z dnia 7 maja 2015 r. złożyli i nadano mu dalszy bieg. W tych okolicznościach SKO uznało, że postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania jest bezprzedmiotowe. Powołując się na orzecznictwo podkreśliło raz jeszcze, że strona której nie doręczono decyzji i w konsekwencji w sposób niezawiniony nie stała się adresatem aktu, może odwołać się wyłącznie w terminie, w którym w obrocie prawnym pozostaje decyzja nieostateczna. Natomiast ostateczne decyzje podlegają weryfikacji w trybie wznowienia postępowania. SKO zaznaczyło, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., była do dnia 5 maja 2015 r. decyzją nieostateczną. Strona o wydaniu decyzji dowiedziała się w dniu 6 maja 2015 r., a zatem już po uzyskaniu przez tę decyzję przymiotu ostateczności. SKO uznało, że wobec niedopuszczalności drogi zaskarżenia decyzji w administracyjnym toku instancji, postępowanie w sprawie przywrócenia terminu należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. W skargach o tożsamej treści na to postanowienie złożonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie B.M. i A.M. zawnioskowali o jego uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 59 § 1 K.p.a. poprzez umorzenie postępowania, mimo wydanych przez SKO, Prokuraturę i WSA orzeczeń, jak również nieuwzględnienie i brak analizy materiału dowodowego zebranego przez ww. organy w 2016 r. Z orzeczeń tych jasno wynika, że tryb prowadzonego przez organ I instancji postępowania (jak i pierwsza decyzja SKO) były wadliwe i skarżącym przywrócono prawo do ponownego uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym. Wskazując na wydawane przez SKO rozstrzygnięcia wskazali, że niezrozumiałe jest dla nich, że ten sam organ wydaje dwa sprzeczne, wykluczające się orzeczenia. Podali, że SKO [...] maja 2016 r.([...]) uchyliło postanowienie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Organ I instancji wydał decyzję, którą odmówił uchylenia decyzji o warunkach zabudowy. Na tę decyzję złożyli odwołanie, w wyniku którego SKO decyzją z [...] października 2016 r. ([...]) uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. Skarżący zarzucili, że uzasadnienie orzeczenia nie zawiera ponownego rozpatrzenia sprawy a jest powtórzeniem dotychczasowego stanowiska Kolegium. Rozstrzygnięcie to obarczone jest błędami, nie zawiera analizy treści zapadłych dotychczas wyroków i orzeczeń. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. , poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, oceniając legalność zaskarżonego przez B.M. i A.M. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] listopada 2016 r. uznał, że nie narusza ono prawa. Z dokonanych przez SKO ustaleń wynika, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. ([...]) Prezydent Miasta [...] ustalił warunki zabudowy na zmierzenie inwestycyjne pod nazwą: Budynek mieszkalny jednorodzinny na działkach nr 2660, 2662 położonych w R. przy ul. P. Decyzja ta została doręczona stronom. Jednakże co zostało przesądzone zarówno w postępowaniu prowadzonym w sprawie karnej (opinia biegłego), jak i w wyroku WSA w Rzeszowie z 12 maja 2016 r., sygn. II SA/Rz 1481/15 potwierdzone zostało, że widniejące na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podpisy B.M. i A.M. nie są ich podpisami. Z akt sprawy wynika także, że skarżący złożyli pismem z dnia 7 maja 2015 r. odwołanie od decyzji z [...] kwietnia 2015 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Nadto pismem z tej samej daty, tj. [...] maja 2015 r. wyżej wymienieni złożyli wniosek o wznowienie postępowania, któremu nadano dalszy bieg. W wyniku rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu SKO w [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. ([...]) odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Jednakże WSA w Rzeszowie wyrokiem z dnia 12 maja 2016 r., sygn. II SA/Rz 1481/15 uchylił to postanowienie wskazując, że w aktach administracyjnych zalega postanowienie Prokuratury Rejonowej w sprawie o popełnienie przestępstwa a w jego uzasadnieniu informacja, że z opinii biegłego wydanej w sprawie karnej wynika, iż podpisy na zwrotnych potwierdzeniach odbioru nie są podpisami żadnego ze skarżących ani też gońca Urzędu Miasta [...]. Skarżący składając wniosek o przywrócenie terminu oświadczyli, że podpisy na zwrotnych potwierdzeniach odbioru nie są ich podpisami wobec czego nie wiedzieli o wydaniu decyzji i nie mogli dochować terminu do złożenia odwołania. Sąd uznał, że wydana w sprawie karnej opinia biegłego potwierdziła wiarygodność oświadczenia skarżących, iż podpisy na zwrotnych potwierdzeniach odbioru nie były ich podpisami. Również podpis doręczyciela nie był jego podpisem. Zdaniem Sądu skarżący uprawdopodobnili, że brak było ich winy w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania. Ponownie rozpatrując wniosek B.M. i A.M. o przywrócenie terminu SKO umorzyło postępowanie w sprawie przywrócenia terminu. W ocenie Kolegium strona dowiodła, że nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2015 r. i nie ma wątpliwości co do braku skuteczności doręczenia. W ocenie Składu orzekającego SKO prawidłowo, uznało, że na dzień ponownego rozpatrywania wniosku o przywrócenie terminu, postępowanie w sprawie przywrócenia terminu jest bezprzedmiotowe. Faktem jest że skarżącym nie została skutecznie doręczona decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2015 r. i w sposób niezawiniony nie brali udziału w postępowaniu. Jak podaje strona o fakcie wydania decyzji dowiedziała się w dniu 6 maja 2015 r., w siedzibie organu. Z akt sprawy wynika zaś, że pismem z dnia 7 maja 2015 r. skarżący złożyli zarówno wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem oraz odrębnym pismem z tej samej daty wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2015 r. Dokonując oceny zaskarżonego w niniejszym postepowaniu postanowienia SKO prawidłowo uznało, że skarżącym nie została doręczona decyzja organu pierwszej instancji (decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2015 r.). Skoro decyzja ta nie została prawidłowo doręczona, to nie weszła do obrotu prawnego. Zatem dla B.M. i A.M. - termin do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie nie rozpoczął biegu – z przyczyn powyżej wskazanych. W tej sytuacji zasadnym było umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie przywrócenia skarżącym terminu do wniesienia odwołania. Rzeczą organu I instancji, w pierwszej kolejności będzie skuteczne doręczenie skarżącym decyzji organu I instancji, co otworzy im przewidziany w art. 129 § 2 K.p.a. czternastodniowy termin do wniesienia odwołania. Sąd zauważa nadto, że w aktach sprawy zalega wskazywana przez skarżących decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] października 2016 r. nr [...] uchylająca wydaną w wyniku wznowienia postępowania decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2016 r. o odmowie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i jednocześnie umarzająca postępowanie pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że w wyniku uchylenia przez WSA w Rzeszowie wyrokami z 12 maja 2016 r. – sygn. II SA/Rz 1480/15 i 1481/15 uchylono postanowienia odpowiednio o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania i o odmowie przywrócenia terminu. Wyroki te stały się prawomocne z dniem 28 lipca 2016 r. Powoduje, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2015 r. utraciła walor ostateczności, a zatem wznowione postępowanie jaki się jako bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenia. Wydanie ww. decyzji miało ten skutek, że rolą organu było rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Niemniej jednak mając na uwadze wyżej przedstawione stanowisko, że wobec braku rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania dla B.M. i A.M., wskutek braku prawidłowego doręczenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., zasadnym było umorzenie jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania (wobec skarżących) w niniejszej sprawie nie rozpoczął bowiem biegu – z przyczyn powyżej wskazanych. Brak w tej sytuacji podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie narusza prawo. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art.151 P.p.s.a., oddalił skargę.