II SA/Rz 273/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Joanna Zdrzałka Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi B. M. i A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania -skargę oddala- II SA/Rz 273/17 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi B.M. i A.M. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. (sprostowane następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017 r. w zakresie daty z "[...].11.2015 r." na "[...].11.2016 r.") nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania. W podstawie prawnej postanowienia organ wskazał art. 134 K.p.a. Z jego uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. ([...]) Prezydent Miasta [...] ustalił na wniosek T.O. warunki zabudowy na zmierzenie inwestycyjne pod nazwą: Budynek mieszkalny jednorodzinny na działkach nr 2660, 2662 położonych w R. przy ul. P. Pismem z dnia 7 maja 2015 r. złożonym osobiście w siedzibie SKO B.M. i A.M. złożyli odwołanie od tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. We wniosku wyjaśnili, że mimo, że na zalegających w aktach zwrotnych potwierdzaniach odbioru przesyłek zawierających odpis decyzji widniało nazwisko "M." to decyzja nie została im doręczona, a żadne z nich podpisu na zwrotkach nie składało. W odwołaniu zarzucili naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej; brak przeprowadzenia rzetelnej analizy urbanistycznej oraz brak odniesienia się analizie do faktu, że inwestor zamierza zrealizować budynek w granicy z działką nr 2659; naruszenie kontynuacji istniejącej zabudowy oraz dokonanie w treści decyzji ustaleń dotyczących geometrii dachu pomimo, że w tym zakresie organ nie przeprowadził analizy urbanistycznej. Zażądali uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I Instancji. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Kolegium odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a postanowieniem z tej samej daty nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W postanowieniu tym Kolegium stwierdziło, że ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że w dniu 16 kwietnia 2015 r. skarżący odebrali przesyłkę zawierającą odpis decyzji ustalającej warunki zabudowy z dnia [...] kwietnia 2015 r., co oznacza, że termin do wniesienia odwołania, upłynął w dniu 30 kwietnia 2015 r. Zatem odwołanie wniesione w dniu 7 maja 2015 r. złożone zostało po terminie. Wobec nieuwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu - postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. orzekło o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania – Kolegium uznało, że odwołanie od decyzji jest niedopuszczalne z powodu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Wskutek wniesionej przez B.M. i A.M. skargi w sprawie orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 12 maja 2016 r. sygn. II SA/Rz 1480/15 uchylił postanowienie SKO z [...] sierpnia 2015 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu Sąd wyraził pogląd, że w razie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wydaje się jedynie postanowienie o odmowie jego przywrócenia i nie zachodzi już wówczas konieczność wydawania odrębnego, na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. SKO ponowienie rozpatrując sprawę, wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Kolegium podało, że po dacie wydania zaskarżonych aktów wyłoniły się nowe okoliczności, nie znane organowi w dniu wydania postanowień o odmowie przywrócenia terminu, jak również stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Po wyrokach sądu administracyjnego Kolegium było zobowiązane ponownie podjąć postępowanie w sprawie, w konsekwencji czego postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. ([...]) umorzyło postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Kolegium podało, że strona powołała się i udowodniła okoliczność braku doręczenie decyzji, a w konsekwencji braku świadomości co do występowania decyzji w obrocie prawnym. O decyzji dowiedziała się dopiero 6 maja 2015 r. SKO wskazało, że w okolicznościach sprawy pojawiła się okoliczność niezawinionego braku udziału strony we wszystkich czynnościach postępowania administracyjnego, co przesądza o kwalifikowanej wadzie procesowej postępowania i daje podstawę do skutecznego żądania wznowienia postępowania. SKO wskazało, że strona w trakcie postępowania przed WSA w Rzeszowie wykazała dowodowo fakt braku doręczenia decyzji. Powyższe powoduje, że odwołanie może zostać złożone wyłącznie w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji pozostałym stronom. Po uzyskaniu przez decyzję przymiotu ostateczności stronie służy wyłącznie wniosek o wznowienie postepowania. Taki wniosek odwołujący pismem z dnia 7 maja 2015 r. złożyli i nadano mu dalszy bieg. W tych okolicznościach SKO uznało, że postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stało się bezprzedmiotowe, zaś fakt złożenia odwołania powoduje, że należy stwierdzić jego niedopuszczalność. Powołując się na orzecznictwo podkreśliło, że strona której nie doręczono decyzji i w konsekwencji w sposób niezawiniony nie stała się adresatem aktu, może odwołać się wyłącznie w terminie, w którym w obrocie prawnym pozostaje decyzja nieostateczna. Środek w postaci odwołania dla strony, której nie doręczono decyzji, jest niedopuszczalny. Okoliczność braku doręczenia może być skutecznie podnoszona we wniosku o wznowienie postępowania. SKO zaznaczyło, że decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., była do dnia 5 maja 2015 r. decyzją nieostateczną. Strona o wydaniu decyzji dowiedziała się w dniu 6 maja 2015 r., a zatem już po uzyskaniu przez tę decyzję przymiotu ostateczności. Od tego dnia rozpoczął się bieg terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, z czego strona skorzystała. SKO uznało, że wobec niedopuszczalności drogi zaskarżenia decyzji w administracyjnym toku instancji, należało orzec o niedopuszczalności odwołania. W skargach o tożsamej treści na to postanowienie złożonych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie B.M. i A.M. zawnioskowali o jego uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie art. 59 § 1 K.p.a. poprzez umorzenie postępowania w sprawie przyznanie terminu do odwołania i niedopuszczalności odwołania, mimo wydanych przez SKO, Prokuraturę i WSA orzeczeń, jak również nieuwzględnienie i brak analizy materiału dowodowego zebranego przez ww. organy w 2016 r. Z orzeczeń tych jasno wynika, że tryb prowadzonego przez organ I instancji postępowania (jak i pierwsza decyzja SKO) były wadliwe i skarżącym przywrócono prawo do ponownego uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym. Wskazując na wydawane przez SKO rozstrzygnięcia podali, że niezrozumiałe jest dla nich, że ten sam organ wydaje dwa sprzeczne, wykluczające się orzeczenia. SKO [...] maja 2016 r.([...]) uchyliło postanowienie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Organ I instancji wydał decyzję, którą odmówił uchylenia decyzji o warunkach zabudowy. Na tę decyzję złożyli odwołanie, w wyniku którego SKO decyzją z [...] października 2016 r. ([...]) uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. Skarżący zarzucili, że uzasadnienie orzeczenia nie zawiera ponownego rozpatrzenia sprawy a jest powtórzeniem dotychczasowego stanowiska Kolegium. Rozstrzygnięcie to obarczone jest błędami, nie zawiera analizy treści zapadłych dotychczas wyroków i orzeczeń. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. , poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, oceniając legalność zaskarżonego przez B.M. i A.M. postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] listopada 2016 r. uznał, że nie narusza ono prawa. Z dokonanych ustaleń wynika, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. ([...]) Prezydent Miasta [...] ustalił warunki zabudowy na zmierzenie inwestycyjne pod nazwą: Budynek mieszkalny jednorodzinny na działkach nr 2660, 2662 położonych w R. przy ul. P. Decyzja ta została doręczona stronom. Jednakże co zostało przesądzone zarówno w postępowaniu prowadzonym w sprawie karnej (opinia biegłego), jak i w wyroku WSA w Rzeszowie z 12 maja 2016 r., sygn. II SA/Rz 1480/15, że widniejące na zwrotnym potwierdzeniu odbioru podpisy B.M. i A.M. nie są ich podpisami. Z akt sprawy wynika także, że skarżący złożyli pismem z dnia 7 maja 2015 r. odwołanie od decyzji z [...] kwietnia 2015 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Nadto pismem z tej samej daty, tj. 7 maja 2015 r. wyżej wymienieni złożyli wniosek o wznowienie postępowania, któremu nadano dalszy bieg. W wyniku rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu SKO postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a postanowieniem z tej samej daty nr [...] stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jednakże WSA w Rzeszowie wyrokami z dnia 12 maja 2016 r., sygn. II SA/Rz 1481/15 i II SA/Rz 1480/15 uchylił ww. postanowienia wskazując, że w aktach administracyjnych zalega postanowienie Prokuratury Rejonowej w sprawie o popełnienie przestępstwa a w jego uzasadnieniu informacja, że z opinii biegłego wydanej w sprawie karnej wynika, iż podpisy na zwrotnych potwierdzeniach odbioru nie są podpisami żadnego ze skarżących ani też gońca Urzędu Miasta [...] Skarżący składając wniosek o przywrócenie terminu oświadczyli, że podpisy na zwrotnych potwierdzeniach odbioru nie są ich podpisami wobec czego nie wiedzieli o wydaniu decyzji i nie mogli dochować terminu do złożenia odwołania. Sąd uznał, że wydana w sprawie karnej opinia biegłego potwierdziła wiarygodność oświadczenia skarżących, iż podpisy na zwrotnych potwierdzeniach odbioru nie były ich podpisami. Również podpis doręczyciela nie był jego podpisem. Zdaniem Sądu skarżący uprawdopodobnili, że brak było ich winy w niedochowaniu terminu do złożenia odwołania (w sprawie II SA/Rz 1481/15). Zaś w sprawie II SA/Rz 1480/15 Sąd wyraził pogląd, że w razie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wydaje się jedynie postanowienie o odmowie jego przywrócenia i nie zachodzi już konieczność wydawania odrębnego, na podstawie art. 134 K.p.a. stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Z nadesłanych do tut. Sadu akt administracyjnych wynika, że ponownie rozpatrując wniosek B.M. i A.M. o przywrócenie terminu SKO umorzyło postępowanie w sprawie przywrócenia terminu, zaś zaskarżonym postanowieniem stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W obu tych rozstrzygnięciach Kolegium wskazało, że strona dowiodła, że nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2015 r. i nie ma wątpliwości co do braku skuteczności doręczenia. W ocenie Składu orzekającego SKO prawidłowo uznało, że skarżącym nie została skutecznie doręczona decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2015 r. i w sposób niezawiniony nie brali udziału w postępowaniu. Jak podaje strona o fakcie wydania decyzji dowiedziała się w dniu 6 maja 2015 r., w siedzibie organu. Z akt sprawy wynika zaś, że pismem z dnia 7 maja 2015 r. skarżący złożyli zarówno wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wraz z odwołaniem oraz odrębnym pismem z tej samej daty wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2015 r. Dokonując oceny zaskarżonego w niniejszym postępowaniu postanowienia zdaniem Sądu SKO prawidłowo uznało, że skarżącym nie została doręczona decyzja organu pierwszej instancji (decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] kwietnia 2015 r.). Skoro tak - to nie mogli oni wnieść od niej skutecznie odwołania, bo nie rozpoczął biegu termin określony w art. 129 § 2 K.p.a., który stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. Wobec powyższego organ odwoławczy prawidłowo stwierdził niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 K.p.a. Rzeczą organu I instancji, w pierwszej kolejności będzie skuteczne doręczenie skarżącym decyzji organu I instancji, co otworzy im przewidziany w art. 129 § 2 K.p.a. czternastodniowy termin do wniesienia odwołania. Sąd zauważa nadto, że w aktach sprawy zalega wskazywana przez skarżących decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] października 2016 r. nr [...] uchylająca wydaną w wyniku wznowienia postępowania decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2016 r. o odmowie uchylenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy i jednocześnie umarzająca postępowanie pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że WSA w Rzeszowie wyrokami z 12 maja 2016 r. – sygn. II SA/Rz 1480/15 i 1481/15 uchylił postanowienia odpowiednio o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania i o odmowie przywrócenia terminu. Wyroki te stały się prawomocne z dniem 28 lipca 2016 r. Powyższe powodowało, że decyzja Prezydenta Miasta R. z [...] kwietnia 2015 r. utraciła walor ostateczności, a zatem wznowione postępowanie jest bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenia. Wydanie ww. decyzji miało ten skutek, że rolą organu było rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i załatwienie sprawy przedmiotowego odwołania. Niemniej jednak mając na uwadze wyżej przedstawione stanowisko, że wobec braku rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania dla B.M.-M. i A.M., wskutek braku prawidłowego doręczenia decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. termin do wniesienia odwołania (wobec skarżących) w niniejszej sprawie nie rozpoczął biegu – z przyczyn powyżej wskazanych, a zatem wobec przedwczesności złożenia odwołana należało stwierdzić jego niedopuszczalność. Brak w tej sytuacji podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie narusza prawo. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.