II SA/Rz 274/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. H. D. wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. od skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] w terminie do jego opłacenia wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazała na: zły stan zdrowia swojego (choroba nerek, nadciśnienie) i męża (przebywa na rencie), związane z tym wydatki (skarżąca miesięcznie na zakup leków przeznacza 230 zł., do tego należy doliczyć 100 zł. na wizytę u lekarza i koszty dojazdu) oraz na okoliczność edukacji dzieci (2 studiujących synów i ucząca się w szkole średniej córka). Wg zawartego we wniosku oświadczenia skarżąca jest osobą bezrobotną, wraz z rodziną zamieszkuje w domu o pow. 165 m² utrzymując się z renty pobieranej przez męża w wysokości 636 zł., jeden z synów pobiera także stypendium w kwocie 450 zł. Na posiadany przez nich majątek składa się oprócz domu jedynie nieruchomość rolna o pow. 0,57 ha. W wyniku skierowanego do skarżącej wezwania złożyła ona dodatkowe oświadczenie, z którego wynika iż: - syn studiujący zaocznie w R. jest obecnie bezrobotny (pracował do końca 2007 r.) i zalega z opłatą za studia za 2 semestry (1 semestr - 1400 zł.), stypendium w wysokości 450 zł. pobiera drugi z synów studiujący dziennie w L., - posiadane gospodarstwo rolne nie przynosi dochodów, - uzyskuje wsparcie z pomocy społecznej w wysokości 169 zł. (do 30 czerwca 2008 r.), - ponoszone wydatki obejmują m.in. dojazd córki do szkoły w S. (52 zł./ m-c), energia elektryczna (101 zł.), gaz butlowy (44 zł.), kanalizacja i wywóz ścieków (190 zł./kwartalnie). Rozpoznając założony wniosek uznano go za uzasadniony i mający oparcie w przedstawionych przez skarżącą okolicznościach. Zwolnienie od kosztów sądowych na które składają się opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z powyższym przyznanie prawa pomocy podyktowane jest przede wszystkim oceną możliwości finansowych osoby wnioskującej, dokonywanej z uwzględnieniem sytuacji majątkowej oraz dochodów i wydatków jej oraz osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Ocena ta w przypadku H. D. potwierdza zasadność złożonego przez nią wniosku i przyznania jej zwolnienia od kosztów sądowych, których poniesienie o ile nie byłoby dla niej wogóle niemożliwe, to z pewnością nie mogłoby nastąpić bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, zagrażając zaspokojeniu niezbędnych potrzeb życiowych. Wynika to przede wszystkim z bardzo niskich dochodów rodziny wnioskodawczyni, które pozostają w rażącej dysproporcji do podstawowych potrzeb 5-osobowej rodziny. Okoliczność ta znalazła odzwierciedlenie w skierowanym do skarżącej wezwaniu do złożenia dodatkowego oświadczenia, gdyż zadeklarowane we wniosku dochody wydawały się zupełnie nieadekwatne do zaspokojenia w skali miesiąca uzasadnionych potrzeb 5 osób (nie obejmowały one uzyskiwanego z pomocy społecznej wsparcia finansowego, co jednak przy wskazanym poziomie dochodów należy uznać za pozbawione decydującego znaczenia dla prawidłowego rozpoznania wniosku). Udzielone przez skarżącą informacje nie dają jednak podstaw do zakwestionowania prawdziwości złożonego przez nią oświadczenia prowadząc do wniosku, iż wraz z mężem i dziećmi zaspokaja ona z posiadanych środków jedynie najpilniejsze potrzeby (koszty leczenia, opłaty, dojazdy do szkoły). Należy przy tym przyjąć, że chociaż jak oświadczyła posiadane przez nią gospodarstwo nie przynosi żadnych dochodów, to uzyskiwane z nieruchomości rolnej pożytki w naturze w decydujący sposób przyczyniają się do ograniczenia wydatków finansowych związanych z zakupem żywności. Jak wynika ponadto ze złożonego wniosku, skarżąca nie dysponuje także żadnymi składnikami majątkowymi przynoszącymi dochód lub których ewentualne spieniężenie mogłyby stanowić źródło pokrycia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Skoro zatem nie posiada ona żadnych realnych możliwości opłacenia kosztów sądowych, skutkuje to wydaniem orzeczenia zwalniającego ją w całości od obowiązku ich ponoszenia w sprawie objętej wniesioną przez nią skargą. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.