II SA/Rz 274/11
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-07-06
Skład orzekający: Maria Piórkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, będącej w trudnej sytuacji materialnej, która nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, powinna zostać przyznana pomoc prawna w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd uznał wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym za zasadny, ponieważ wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego. Pomimo posiadania pewnych dochodów przez męża i zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, wysokość świadczeń była niewystarczająca na potrzeby dwuosobowej rodziny, a odmowa przyznania pomocy doprowadziłaby do znacznego pogorszenia jej sytuacji życiowej.Stan faktyczny
Skarżąca Ł. B. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, kwestionując wcześniejsze postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania tej pomocy. Wnioskodawczyni podniosła, że wraz z mężem znajdują się w trudnej sytuacji materialnej, co szczegółowo opisała, wskazując na niskie dochody, ograniczone wydatki na podstawowe potrzeby oraz brak posiadanych dóbr materialnych.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 6 lipca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SNSA Maria Piórkowska po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Ł. B. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2011r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości - postanawia - przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2011r., sygn. akt II SA/Rz 274/11 referendarz sądowy, po rozpoznaniu wniosku Ł. B. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem.
Kwestionując powyższe orzeczenie Ł. B. wniosła w ustawowym terminie sprzeciw na ww. postanowienie wskazując, że jest ono dla niej krzywdzące
i nieuwzględniające jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Jej zdaniem w złożonych oświadczeniach podała wystarczające informacje wskazujące, że wraz z mężem są
w trudnej sytuacji materialnej. W uzupełnieniu oświadczenia złożonego na wcześniej złożonym formularzu PPF podała, że "trudno określić wysokość miesięcznych wydatków, gdyż jest to wielkość zmienna". Odzież i obuwie kupują wraz z mężem
w koniecznym przypadku w tzw. "szmatexach". Nie posiadają telefonu, kont bankowych, ani pojazdów mechanicznych (jedynie rower).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Rozpoznawany w niniejszej sprawie wniosek skarżącej dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata – art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. taki wniosek może zostać uwzględniony jedynie wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Takimi kosztami są koszty sądowe, czyli opłaty i wydatki sądowe oraz koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika (tj. radcy prawnego, adwokata, rzecznika patentowego, doradcy podatkowego).
Celem wprowadzenia przez ustawodawcę instytucji prawa pomocy, jest zapewnienie podmiotom, które znajdują się w ciężkiej sytuacji materialnej, dostępu do sądu, w przypadku gdy nie są w stanie partycypować w jakichkolwiek kosztach związanych z rozpoznaniem wniesionej przez te podmioty skargi.
W przedmiotowej sprawie, biorąc pod uwagę sytuację materialną i życiową wnioskodawczyni, Sąd uznał złożony przez nią wniosek za zasadny.
Ł. B. w uzasadnieniu wniosku i sprzeciwie wskazała, że jest w trudnej sytuacji materialnej. Wraz z mężem prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Wyłącznym źródłem utrzymania jest pobierane przez męża świadczenie przedemerytalne w wysokości 783,24 zł brutto (678,75 zł netto). Posiadany przez nich majątek obejmuje wydzieloną część domu o pow. 36,8 m² (użytkowaną przez ich córkę z wnukiem, prowadzącą jednak odrębne gospodarstwo domowe), mieszkanie o pow. 34,55 m² oraz nieruchomość rolną o pow. 0,22 ha. Ponoszona przez wnioskodawczynię i jej męża średnia wysokość miesięcznych wydatków na zakup żywności to kwota - 400 zł, zaś wydatki związane z utrzymaniem mieszkania to kwota – 246 zł (z tej kwoty 154,80 zł pokrywa Gmina M. P. w formie dodatku mieszkaniowego), ok. 100 zł miesięcznie odkładają na opał. Ł. B. wskazała, że na zakup lekarstw wydatkują kwotę ok. 47 zł. Wskazała, że nie posiadają telefonu, kont bankowych ani pojazdów mechanicznych (jedynie stary rower). Odzież i obuwie kupują w tzw. "szmatexach". Środki na opłacenie wpisu pożyczyła od sąsiadki.
Uwzględniając powyższe okoliczności – w tym koszty utrzymania wnioskodawczyni i jej męża, sytuację materialną oraz ogólne koszty utrzymania
i prowadzenia gospodarstwa domowego, stwierdzić należy, że spełnione zostały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym – zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wprawdzie mąż wnioskodawczyni otrzymuje stałe dochody, ich potrzeby mieszkaniowe są zaspokojone. Jednakże wysokość uzyskiwanych świadczeń jest stosunkowo niska jak na potrzeby egzystencji, w dzisiejszych czasach, dwuosobowej rodziny.
Ł. B. na obecnym etapie nie będzie mogła wygospodarować jakichkolwiek oszczędności na poniesienie kosztów sądowych oraz opłacenie wynagrodzenia przysługującego fachowemu pełnomocnikowi. Zdaniem Sądu wnioskodawczyni w dostateczny sposób wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Należy zaznaczyć, że odmowa przyznania prawa pomocy doprowadziłaby do znacznego pogorszenia i obniżenia poziomu życia wnioskodawczyni i jej męża. W tej sytuacji zasadnym stało się zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych i ustanowienie dla niej radcy prawnego.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1
w związku z art. 260 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło