II SA/Rz 274/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-05-12
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który wykazuje dochody i wydatki, ale dysponuje kwotą pozwalającą na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może zostać zwolniony od tych kosztów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie może zostać zwolniony od kosztów sądowych, jeśli dysponuje kwotą pozwalającą na pokrycie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji, gdy miesięczne dochody rodziny wynoszą 6000 zł, a wydatki 2900 zł, pozostaje kwota 3100 zł, która jest wystarczająca do zaspokojenia potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów sądowych. Spłata zobowiązań cywilnoprawnych nie może mieć pierwszeństwa przed należnościami publicznoprawnymi, takimi jak koszty sądowe.Stan faktyczny
E. G. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją sytuację finansową, wskazując na dochody rodziny (emerytury i wynagrodzenia) oraz stałe wydatki (kredyty, utrzymanie domu, leczenie, utrzymanie samochodu). Sąd rozpoznał wniosek, oceniając możliwości finansowe wnioskodawczyni.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy E. G. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.
E. G. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W sprawie tej wymieniona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od kosztów sądowych. Podniosła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z wymagającą opieki matką (82 lata) oraz synem (24 lata), który przerwał studia i rozpoczął pracę. Skarżąca wskazała, że jej matka - z uwagi na stan zdrowia - wymaga stałego zakupu lekarstw oraz różnych urządzeń typu laska czy balkonik, aby mogła się poruszać. Poza tym często korzysta z porad lekarskich, w związku z czym skarżąca przeznacza "sporą kwotę" pieniędzy na dowóz matki w tym celu. Rodzina mieszka w domu (o pow. 160 m.kw. na ośmioarowej działce) z lat 50-tych, wymagającym stałych remontów, umożliwiających funkcjonowanie w nim. Dochody członków rodziny są następujące: emerytura skarżącej – 1300 zł, wynagrodzenie za pracę skarżącej – 1600 zł, emerytura matki strony – 1700 zł, wynagrodzenie za pracę syna – 1400 zł. Jako stałe wydatki składająca wniosek wskazała: kredyty – 300 zł, utrzymanie domu (media, opał) – 1500 zł, leczenie i rehabilitacja – 500 zł, utrzymanie samochodu (paliwo, ubezpieczenie, naprawy) – 600 zł.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Wskazane przez stronę comiesięczne wydatki wynoszą 2900 zł. Natomiast deklarowane dochody to kwota 6000 zł. Trudno przyjąć, że z pozostałej do dyspozycji rodziny kwoty 3100 zł nie jest możliwe zaspokojenie zarówno potrzeby wyżywienia trojga osób, jak też i innych wydatków np. tych związanych z pokryciem kosztów sądowych w niniejszej sprawie – ich aktualna wysokość to 500 zł tytułem wpisu od złożonej skargi. Z uwagi na powyższe brak podstaw do przyjęcia, by skarżąca wymagała udzielenia jej wsparcia w ramach instytucji prawa pomocy. Powyższa skierowana jest bowiem do osób, które z uwagi na brak dostatecznych środków nie są w stanie samodzielnie zapewnić sobie dostępu do sądu. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy w częściowym zakresie przyznawane jest osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawca winien więc podać informacje, które wskazują, iż poza zakresem jego możliwości płatniczych znajduje się samodzielne sfinansowanie kosztów udziału w postępowaniu. Zasadniczo bowiem to on jest zobowiązany do ich poniesienia, na co wskazuje brzmienie art. 199 P.p.s.a.
Jak już wyżej zaznaczono, E. G. nie udowodniła, aby poniesienie przez nią wydatku na koszty sądowe w niniejszej sprawie spowodowało powstanie uszczerbku, o jakim mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wszelkie bowiem podstawowe potrzeby życiowe wymienionej i jej domowników są na bieżąco zaspakajane. Kwota, którą dysponują zaś w wymiarze miesięcznym, w świetle przedstawionych we wniosku wydatków, pozwala na poniesienie związanych ze sprawą kosztów. Poza tym, należy podkreślić, że spłata zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym nie może mieć zasadniczo pierwszeństwa przed zapłatą kosztów sądowych, które stanowią należność publicznoprawną.
Z podanych względów orzeczono o odmowie zwolnienia E. G. od kosztów sądowych. Podstawę powyższego stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło