II SA/Rz 276/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Ewa Partyka /spr./ WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 października 2013 r. sprawy ze skargi H. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania -skargę oddala- II SA/Rz 276/13 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi H. Z. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO, Kolegium) z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W podstawie prawnej SKO wskazało art. 58 § 2 i § 3 w związku z art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.). Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące okoliczności faktyczne i prawne; Wójt Gminy [...] po wznowieniu postępowania decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na K. Z. oraz odmówił przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na K. Z. Decyzja ta została doręczona do rąk własnych skarżącej w dniu 2 października 2012 r. Pismem z dnia 20 listopada 2012 r. H. Z. zwróciła się do SKO o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od w/w decyzji. W uzasadnieniu wskazała, że nie zgadza się z tą decyzją, gdyż narusza ona jej prawa. Podniosła, że nie odwołała się od tej decyzji ponieważ jej nie zna i nawet nie wie czy ją otrzymała. SKO po rozpatrzeniu tego wniosku postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazało, że decyzję Wójta z dnia [...] października 2012 r. strona odebrała osobiście. W ocenie Kolegium trudno dać wiarę argumentom strony, że nie zna ona treści tej decyzji i że jej nie otrzymała skoro potwierdziła ona jej odbiór. Decyzja zawiera bowiem wytłuszczone drukiem pouczenie o trybie i terminie składania od niej odwołania do SKO. Podkreśliło, że uzyskanie przez stronę wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu jest datą, od której należy liczyć termin siedmiu dni, w którym powinien zostać zgłoszony wniosek o przywrócenie terminu. H. Z. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania w terminie złożenia odwołania od kolejnej decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. W decyzji tej ustalono kwotę nienależnie pobranego zasiłku rodzinnego i dodatków do niego i w jej uzasadnieniu podkreślono, że decyzja z dnia [...] października 2012 r. stała się ostateczna. W związku z tym od daty otrzymania decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. należało liczyć termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, czyli termin ten zakończył się 15 listopada 2012 r., a wniosek o przywrócenie terminu został złożony przez stronę w dniu 21 listopada 2012 r. SKO stwierdziło, że nie znajduje uzasadnienia przewrócenie stronie terminu do wniesienia odwołania, gdyż nie zachowała ona ustawowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, a nadto argumentacja wniosku wskazuje na brak staranności strony i nienależyte dbanie o swoje interesy. H. Z. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na postanowienie SKO, nie precyzując kierunku jego weryfikacji. Domagała się sprawdzenia tego rozstrzygnięcia. Podniosła, że nie wie co ma pisać w skardze z uwagi na brak wiedzy prawniczej. SKO odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Po rozpoznaniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Z przedstawionych Sądowi akt sprawy wynika, iż w dniu 2 października 2012 r. H. Z. osobiście potwierdziła odbiór decyzji wydanej w dniu [...] października 2012 r. w postępowaniu wznowieniowym przez Wójta Gminy [...] (nr [...]), którą w/w organ: 1. uchylił w całości własną decyzję Nr [...] z dnia [...] października 2011 r. w sprawie przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na dziecko – K. Z. urodzonego w dniu 9 marca 1994 r.; 2. odmówił przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na K. Z. za okres zasiłkowy 2011/2012. W decyzji zawarte zostało prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie złożenia odwołania. O osobistym odbiorze w/w decyzji świadczy treść potwierdzenia jej odbioru. Wobec niezaskarżenia decyzji Wójta z dnia [...] października 2012 r., pismem z dnia 24 października 2012 r. powiadomiono H. Z. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się w przedmiotowej sprawie w terminie 7 dnia od dnia otrzymania tego pisma. W postępowaniu tym Wójt Gminy [...] w dniu [...] listopada 2013 r. wydał decyzję nr [...], którą ustalił, że zasiłek rodzinny z dodatkami na K. Z. – syna H. Z. za okres od 1 listopada 2011 r. do 31 sierpnia 2012 r. pobrany przez skarżącą w łącznej wysokości 1 665 zł jest nienależnie pobranym świadczeniem. Powyższa decyzja została doręczona skarżącej w dniu 8 listopada 2012 r. W piśmie z dnia 20 listopada 2012 r. H. Z. wniosła: 1. odwołanie od decyzji [...]; 2. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od w/w decyzji (w pkt 1) z dnia [...] października 2012 r.; 3. w przypadku odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania – o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 2012 r.; 4. o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania; 5. odwołanie od decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. W uzasadnieniu wskazała, że nie prowadzi archiwum decyzji, które otrzymuje, aby mogła je odszukać. Jeśli otrzymała pieniądze z GOPS to uważa, iż taka decyzja jest jej niepotrzebna, bo była przekonana, że jak jest wydana decyzja to organ nie może jej sam zmienić. "Prawdę mówiąc to nie wie czy była wydana jakaś decyzja [...] z dnia [...] października 2012 r., może jej ją dali, ale ona tego nie pamięta, a jak dali to tak, żeby się nie odwoływała, zakamuflowali to tym bardziej, że dają jej różne dokumenty do wypełnienia, później zabierają a ona nie wszystko rozumie, ponieważ różne dokumenty składa się do różnych świadczeń, nie wie nawet co do czego i ciągle trzeba coś uzupełnić, poprawić". Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie zaś do § 2 tego przepisu prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. W niniejszej sprawie czynnością, której terminowi bezspornie uchybiła H. Z. i której dotyczył jej wniosek było odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2012 r. W decyzji tej tłustym drukiem zamieszczono pouczenie o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Trzeba stwierdzić, że SKO i tak w sposób bardzo korzystny dla skarżącej interpretuje początek biegu terminu siedmiodniowego obliczanego w tym przypadku dla złożenia prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Przepis art. 129 §2 k.p.a. przewiduje 14 dni od dnia doręczenia decyzji do złożenia odwołania. Termin ten dla skarżącej upłynął z dniem 16 października 2012 r. Stwierdzić jednak należy, iż okoliczności podawane przez skarżącą dla usprawiedliwienia uchybienia terminowi w ogóle nie uprawdopodabniają, aby skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania bez swej winy. Są to pokrętne tłumaczenia świadczące o braku jakiejkolwiek – choćby minimalnej dbałości o swoje interesy. Jak wcześniej Sąd wskazał – z akt wynika, że H. Z. osobiście potwierdziła odbiór decyzji z dnia [...] października 2012 r. w dniu 2 października 2012 r. Jeśli nie nastąpiło żadne zdarzenie, które w ogóle usprawiedliwiałoby niedochowanie przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania, a okoliczności wskazywane jako rzekoma przeszkoda do terminowego złożenia odwołania od decyzji Wójta nr [...] ustały w dniu doręczenia skarżącej decyzji z dnia [...] listopada 2012 r., z której rzekomo dowiedziała się o decyzji z dnia [...] października 2012 r., to: - po pierwsze – skarżąca nie wykazała aby zachowała termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] października 2013 r.; - po drugie – nawet gdyby wykazała, że dochowała w/w siedmiodniowego terminu do złożenia takiej prośby, to nieuprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącej obligowało organ do odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wobec niespełnienia ustawowych przesłanek do jego przywrócenia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych wnoszący podanie musi uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie. W prośbie o przywrócenie terminu powinien wykazać, że mimo całej staranności nie udało mu się zachować terminu. Wiąże się to z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku (zob. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99 – niepubl.). Sytuacja, w której stronie można postawić zarzut niedbalstwa czy lekkomyślności (winy nieumyślnej) powoduje niemożność przywrócenia terminu (zob. uzasadnienie wyroku NSA w Szczecinie z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96 – niepubl.). Ponadto przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego. Okoliczności powołane przez skarżącą nie tylko nie mają pokrycia w dokumentach znajdujących się w aktach sprawy, ale wręcz świadczą o braku jakiejkolwiek dbałości o własne sprawy. To, że skarżąca jest stroną wielu spraw administracyjnych nie zwalnia jej z ogólnie przyjętej staranności w zakresie wyżej wskazanym. Jeśli strona odbiera decyzję to powinna zapoznać się z jej treścią. Zaniechanie tego obciąża skarżącą niedbalstwem, chyba że nastąpiło to z wyjątkowych niezależnych od strony przyczyn, a tak w niniejszej sprawie nie było. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie jest zgodne z przepisami prawa. Organ zasadnie ocenił prośbę H. Z. jako niedającą podstaw do przywrócenia terminu. Dlatego należało oddalić skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 P.p.s.a.