II SA/Rz 276/13

II SA/Rz 276/13 P O S T A N O W I E N I E Dnia 17 stycznia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2014 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku H. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy. II SA/Rz 276/13 U Z A S A D N I E N I E Wyrokiem z dnia 15 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę H. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wnioskiem z dnia 3 grudnia 2013 r. H. Z. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 31 grudnia 2013 r. referendarz sądowy odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Z zachowaniem ustawowego terminu skarżąca wniosła sprzeciw. Z informacji uzyskanych od H. Z. wynika, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z synem K. Z. – uczniem technikum. Skarżąca posiada dom o powierzchni około 140 m2 oraz gospodarstwo rolne o powierzchni około 2,14 ha, uprawiane na własne potrzeby. Dochód wnioskodawcy stanowią jedynie dopłaty z UE w wysokości około 2 000 zł rocznie. Na comiesięczne wydatki rodziny składają się następujące kwoty: 125 zł (składka z tytułu ubezpieczenia w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego), 30,25 zł (podatek rolny i leśny), 200 zł (lekarstwa), 25 zł (telefon), 30 zł (internet), 60 zł (gaz), 95 zł (energia elektryczna), 200 zł (dojazdy syna do szkoły), 200 zł (internat i wyżywienie syna), 200 zł (korepetycje syna), 100 zł (odzież i środki czystości). Artykuły żywnościowe wnioskodawczyni uzyskuje z własnego gospodarstwa. Mąż skarżącej – Z. Z. mieszka w innym miejscu, prowadząc odrębne gospodarstwo domowe. Przekazywał na syna kwotę 200 zł miesięcznie na opłacenie internatu i wyżywienia, jednakże obecnie znajduje się w trudnej sytuacji – jest chory i w związku z tym zaprzestał przekazywania tych środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca w niniejszej sprawie jest zwolniona od kosztów sądowych zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Ubiegając się o ustanowienie adwokata domaga się przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy stanowi wyjątek od ogólnej zasady określonej art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego jednoznacznie wynika, że wykazanie zaistnienia takiej okoliczności, tj. niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, leży po stronie wnioskodawcy. Osoba wnioskująca jest zobligowana do pełnego i wyczerpującego przedstawienia swojej sytuacji rodzinnej i bytowo – materialnej, w sposób umożliwiający ocenę zasadności złożonego wniosku. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie Sądu uzależnione jest od tego, co zostało wykazane przez wnioskodawczynię. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarżąca nie wyjawiła niezbędnych informacji na temat rzeczywistego kształtowania się jej sytuacji majątkowej. Analiza tych informacji nie pozwala na przyjęcie, że wykazała ona niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Deklarowane przychody w kwocie około 2 000 zł rocznie, czyli w przeliczeniu około 166 zł miesięcznie, oraz miesięczne wydatki przekraczające kwotę 1 200 zł rodzą uzasadnione wątpliwości co do należytego udokumentowania jej sytuacji materialnej oraz wykazania uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny w przypadku ustanowienia adwokata. Nie wyjaśniono bowiem źródła pokrycia stwierdzonego przez Sąd niedoboru środków, które pozwoliłyby co najmniej zbilansować budżet domowy. Należy podkreślić, że pismem z dnia 10 grudnia 2013 r. wnioskodawczyni została wezwana m.in. do przedłożenia wyciągów z posiadanych przez siebie rachunków bankowych za okres od 1 października 2013 r. do dnia wykonania wezwania, obejmujących wskazanie ich salda końcowego. W piśmie tym pouczono skarżącą, że powyższe należało wykonać w terminie 7 dni, pod rygorem rozpoznania złożonego wniosku w oparciu o dotychczas przedstawione dane. Pomimo upływu w/w terminu H. Z. nie przedłożyła wyciągu z rachunków bankowych. Podniosła, że nie odnotowuje wpływów na rachunek bankowy, gdyż dopłata z UE jest raz w roku, a następnie nie wykonuje żadnych operacji bankowych, stąd nie może przedstawić takiego wyciągu. W ocenie Sądu niezależnie od posiadanego salda końcowego rachunku bankowego oraz częstotliwości przeprowadzanych operacji bankowych skarżąca winna takie wyciągi przedłożyć. Zaniechanie tego obowiązku stanowi kolejną uzasadnioną wątpliwość co do faktycznej sytuacji materialno – bytowej skarżącej, a jak wskazano powyżej to składający wniosek o prawo pomocy winien w sposób nie budzący wątpliwości zobrazować swoją aktualną sytuację materialną. Niezależnie od powyższego należy wskazać, że część deklarowanych przez H. Z. miesięcznych wydatków tj. opłaty za telefon i internet oraz korepetycje dla syna, trudno uznać za takie, których nieponiesienie mogłoby powodować powstanie uszczerbku, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wydatki na kształcenie można zaliczyć do wydatków koniecznych do utrzymania tylko w takim zakresie, w jakim od ich poniesienia zależy możliwość kontynuowania nauki, jak np. czesne (J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz." 2011 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa (wydanie V), ISBN: 978-83-7620-986-9, komentarz do art. 246 P.p.s.a.). Wydatki na korepetycje wpływają na komfort kształcenia i aczkolwiek są ważne dla rodziny skarżącej, to nie mają charakteru kosztów "utrzymania koniecznego". W ocenie Sądu zebrany w toku postępowania materiał nie pozwalał na stwierdzenie, że H. Z. wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na względzie powyższe, orzekając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., Sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie.