II SA/Rz 276/25

WyrokWSA w Rzeszowie2025-06-10

Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Piotr Godlewski, Jolanta Kłoda-Szeliga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, nakładając karę pieniężną za niezawiadomienie o zbyciu pojazdu w ustawowym terminie, powinien uwzględnić okoliczności dotyczące aktualności danych w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK) oraz zachowanie strony po powzięciu informacji o naruszeniu, przy ocenie przesłanek odstąpienia od nałożenia kary?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, odrzucając wniosek dowodowy skarżącego dotyczący daty zgłoszenia nabycia pojazdu przez nowego właściciela i daty ujawnienia tych danych w CEPiK. Informacje te są istotne dla oceny, czy doszło do rzeczywistego zagrożenia dla dobra prawnego (aktualność CEPiK) oraz dla oceny przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Brak uwzględnienia tych okoliczności oraz zachowania skarżącego po powzięciu informacji o naruszeniu, doprowadziło do wadliwego zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na P. K. za niezawiadomienie organu o zbyciu pojazdu w ustawowym terminie. Skarżący zbył pojazd 19 października 2021 r., a zawiadomił o tym organ 3 czerwca 2022 r., z 165-dniowym opóźnieniem. Organy administracji nałożyły karę pieniężną, uznając naruszenie za znaczne i powtarzalne. Skarżący kwestionował zasadność nałożenia kary, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i P.r.d., w szczególności dotyczące oceny wagi naruszenia i możliwości odstąpienia od nałożenia kary. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego P. K. kwotę 370 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2024 r. nr SKO.4120/420/2024 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 września 2024 r. nr KM-R.5410/K/1091/2022KO; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego P. K. kwotę 370 zł /słownie: trzysta siedemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z 6 grudnia 2024 r. nr SKO.4120/420/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w Rzeszowie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z 24 października 2024 r. nr KM-R.5410/K/1091/2022KO w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), zwanej dalej "K.p.a." i art. 140mb pkt 2 ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1251), określanej następnie jako "P.r.d." Jak wynika z akt sprawy, P. K. (dalej także: "Skarżący") w dniu 3 czerwca 2022 r. zawiadomił o zbyciu zarejestrowanego pojazdu marki [...] o nr VIN: [....] i numerze rejestracyjnym [...]. Do zawiadomienia została dołączona faktura, z której wynika, że zbycie pojazdu nastąpiło w dniu 19 października 2021 r. Decyzją z 31 października 2022 r. Prezydent Miasta [...] nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 550 zł z tytułu niewykonania obowiązku, określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., polegającego na zawiadomieniu o zbyciu pojazdu w ustawowym terminie. Stosownie do tego przepisu, właściciel pojazdu zarejestrowanego jest obowiązany zawiadomić starostę w terminie nieprzekraczającym 30 dni o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Zgodnie zaś z art. 31ia pkt 1 i 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm. – dalej: "ustawa COVID"), termin powyższy został wydłużony do 60 dni. W świetle powyższego, Skarżący zobowiązany był zawiadomić organ o jego zbyciu do dnia 20 grudnia 2021 r. Stosownie do art. 140mb pkt 2 P.r.d., kto będąc właścicielem pojazdu zarejestrowanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wbrew przepisowi art. 78 ust. 2 pkt 1 nie zawiadamia starosty o zbyciu lub nabyciu pojazdu podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł. Opóźnienie Skarżącego w wykonaniu obowiązku zgłoszenia zbycia pojazdu wyniosło 165 dni, a naruszenie było kolejnym (siódmym), jakiego dopuścił się w badanym okresie. Po rozpoznaniu odwołania Skarżącego SKO, decyzją z 9 stycznia 2023 r. utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzję. W związku ze skargą P. K., obydwa wskazane rozstrzygnięcia zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 21 września 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 508/23. Sąd powołał się na art. 15zzzzzn² ust. 1 ustawy COVID, według którego, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego wskazanych w tym przepisie ogólnie terminów, organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. Natomiast zgodnie z art. 15zzzzzn² ust. 2 ustawy COVID, w zawiadomieniu tym organ wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Sąd podzielił pogląd, że wskazany przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID, wprowadzający szczególny tryb przywrócenia terminu w okresie trwania stanu epidemii, ma zastosowanie do regulacji zawartych w prawie administracyjnym w szerokim znaczeniu, a zatem także do przepisów Prawa o ruchu drogowym. Intencją ustawodawcy było więc objęcie zakresem tej regulacji wszystkich przepisów, w tym również prawa materialnego, które regulują relacje pomiędzy obywatelem a organami państwa, aby obywatel nie ponosił negatywnych konsekwencji nieterminowego dopełnienia obowiązków. Natomiast od przewidzianego w tym przepisie obowiązku zawiadomienia strony o uchybieniu terminu oraz wyznaczenia stronie 30 dni na złożenie wniosku o jego przywrócenie, nie przewidziano żadnych wyjątków. Wskazany w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. termin do zawiadomienia organu o nabyciu/zbyciu pojazdu ma charakter materialny. Niezachowanie go wywołuje ujemny skutek dla strony, którym jest obowiązek wszczęcia przez organ z urzędu postępowania w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie obowiązku zawiadomienia starosty w zakreślonym przez ustawę terminie o nabyciu/zbyciu pojazdu. Zdaniem WSA, Prezydent zobowiązany był więc zawiadomić Skarżącego o uchybieniu terminu, wyznaczając jednocześnie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Wskazaną na wstępie decyzją z 24 października 2024 r. Prezydent ponownie nałożył na Skarżącego karę w wysokości 550 zł z tytułu niewykonania obowiązku określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., tj. nie zawiadomienie w ustawowym terminie Prezydenta o zbyciu pojazdu. W uzasadnieniu podał, że w wykonaniu wskazania wynikającego z powyższego wyroku sądowego - w zawiadomieniu z 22 stycznia 2024 r. - poinformował Skarżącego o stwierdzeniu uchybienia terminu zawiadomienia Prezydenta Miasta [...] o zbyciu pojazdu, który to termin minął z dniem 20 grudnia 2021 r. oraz o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu w tym zakresie, pouczając jednocześnie, że w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy przedstawić wraz z nim dowody uprawdopodobniające okoliczności, iż uchybienie to nastąpiło bez winy strony oraz dokonać obowiązku zgłoszenia zbycia jeśli obowiązek ten do tej pory nie został dopełniony. Skarżący w dniu 19 lutego 2024 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do zgłoszenia zbycia przedmiotowego pojazdu. Po jego rozpoznaniu, postanowieniem z 20 lutego 2024 r. Prezydent odmówił jego uwzględnienia uznając, że Skarżący nie uprawdopodobnił w wystarczający sposób braku swojej winy w uchybieniu terminu. Po rozpoznaniu zażalenia Skarżącego, postanowieniem z 30 września 2024 r. SKO utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Organu I instancji. Następnie, w dniu 18 października 2024 r. Skarżący złożył wniosek o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, wnosząc równocześnie o uzupełnienie zgromadzonego materiału dowodowego o informacje: w jakiej dacie M. sp. z o.o. zgłosiła nabycie przedmiotowego pojazdu, w jakiej dacie przerejestrowano ten pojazd oraz w jakim terminie dane nabywcy pojazdu wprowadzone zostały do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ("CEPiK") jako dane właściciela w/w pojazdu. W uzasadnieniu decyzji o powtórnym nałożeniu na Skarżącego kary pieniężnej Organ powołał art. 16 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. poz. 1394 z późn. zm.), wedle którego, do postępowań w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb ustawy zmienianej w art. 2 (tj. P.r.d.), wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2024 r., stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 2, w brzmieniu dotychczasowym. Następnie wskazał, że wysokość kary w myśl art. 140 n ust. 4 P.r.d. uzależniona jest od zakresu naruszenia, powtarzalności naruszeń oraz korzyści finansowej uzyskanej z tytułu naruszenia ustawy. Skarżący dokonał zawiadomienia o zbyciu pojazdu ze 165 dniowym opóźnieniem, a zatem zakres naruszenia jest znaczny. Ponadto, jest to już kolejne (siódme) naruszenie, jakiego dopuściła się Strona w badanym okresie. Organ zwrócił uwagę, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą i wg wpisu do CEiDG jest profesjonalnym uczestnikiem obrotu handlowego zajmującym się sprzedażą hurtową i detaliczną samochodów osobowych i furgonetek (PKD 45.11). To więc przedsiębiorcę obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań, skutkiem których jest poniesienie odpowiedzialności administracyjnej. Należytą staranność należy bowiem określić przy uwzględnieniu zawodowego charakteru prowadzonej działalności i zwiększone są oczekiwania wobec podmiotu, co do jego umiejętności, wiedzy, skrupulatności, rzetelności, zapobiegliwości i zdolności przewidywania w prowadzonych przez niego działaniach; obejmują one także znajomość obowiązującego prawa oraz następstw z niego wynikających w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Prezydent rozważył też możliwość zastosowania w niniejszej sprawie instytucji odstąpienia od nałożenia kary administracyjnej, określonej w art. 189 f K.p.a., jednak stwierdził brak ku temu podstaw. Opóźnienia, które nastąpiło w okolicznościach sprawy trudno bowiem uznać za znikome naruszenie prawa, a ponadto z uwagi na to, że przedmiotowe naruszenie jest kolejnym, to nie można przyjąć, że strona zaprzestała naruszania prawa. Prezydent zwrócił uwagę, że terminowe zawiadomienie o nabyciu i zbyciu pojazdu pozwala na rzetelne prowadzenie CEPiK. Niedopełnienie obowiązku może mieć więc negatywne konsekwencje w obszarze dóbr prawnie chronionych w przypadku np. popełnienia wykroczeń czy przestępstw, gdyż w systemie CEPiK brak jest wówczas aktualnego właściciela pojazdu. Prezydent podkreślił też, że to, że strona "dobrowolnie" zawiadomiła o zbyciu nie jest przesłanką do odstąpienia od nakładania kary. Wniosek dowodowy Skarżącego Organ uznał za nieuzasadniony i zmierzający do przewlekłości postępowania. Zgłoszenie nabycia pojazdu przez nowego właściciela pojazdu nie ma bowiem żadnego wpływu na zawiadomienie o zbyciu pojazdu, a także na nałożenie kary na zbywcę, jak i jej wysokość. SKO w Rzeszowie, decyzją z 6 grudnia 2024 r., utrzymało w mocy decyzję Organu I instancji, w pełni podzielając argumentację tego Organu. P. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na wskazaną decyzję, zarzucając naruszenie: 1) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na wydaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta w sytuacji, gdy wydana została z naruszeniem art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie uznania, że w okolicznościach niniejszej sprawy naruszenie prawa nie miało znikomej wagi, mimo, że: a) Organ I instancji oceniając wagę tego naruszenia nie uwzględnił kryteriów, według których należy oceniać stopień naruszenia prawa w kontekście art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., w szczególności nie zweryfikował, czy i w jaki sposób opóźnienie mogło rzeczywiście spowodować naruszenie konkretnych dóbr chronionych przepisami ustawy Prawo o ruchu drogowym (nie dokonał nawet sprecyzowania o jakie dobra chodzi); b) Organ I instancji w ogóle nie zweryfikował, w jakiej dacie doszło w istocie do zaktualizowania danych odnośnie do osoby właściciela pojazdu w CEPiK mimo, że to zachowanie referencyjności danych w tej bazie podnoszone było jako ratio legis wprowadzenia sankcji za niezawiadomienie o zbyciu pojazdu w terminie; c) postępowanie dowodowe potwierdziło, że zaprzestał On naruszania prawa samodzielnie, przed wszczęciem stosownych postępowań administracyjnych i zawiadomił o zbyciu zarówno pojazdu, którego dotyczy sprawa, jak i innych pojazdów, i po dniu 3 czerwca 2022 r. nie uchybiał obowiązkowi, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d.; 2) art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na wydaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta w sytuacji, gdy została ona podjęta z naruszeniem art. 140n ust. 4 P.r.d. oraz art. 189d K.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie przyjęcia, że w okolicznościach niniejszej sprawy zakres naruszenia prawa jest znaczny, gdyż uchybienie terminowi, w jakim powinno zostać dokonane zgłoszenie wynosiło 165 dni, a nadto dopuścił się go profesjonalny uczestnik obrotu handlowego zajmujący się sprzedażą hurtową i detaliczną samochodów osobowych i furgonetek, którego w wyższym stopniu aniżeli nieprofesjonalnego uczestnika obrotu obciążają negatywne konsekwencje uchybienia terminowemu zawiadomieniu o zbyciu pojazdu, oraz w następstwie nieuwzględnienia przy wymierzaniu kary pieniężnej dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej przewidzianych w art. 189d K.p.a. i ograniczenia się wyłącznie do prowadzenia ustaleń odnośnie do okoliczności wskazanych w dyrektywach wymiaru kary przewidzianych w art. 140n ust. 4 P.r.d., w sytuacji gdy zakresu naruszenia prawa, o którym mowa w tym ostatnim przepisie nie można sprowadzać wyłącznie do kwestii czasu trwania naruszenia, a nadto wymierzając karę pieniężną, organ winien zastosować także regulacje przewidziane dziale IV a K.p.a., w tym art. 189d, co wprost wynika z brzmienia art. 140n ust. 6 P.r.d.; 3. art. 136 § 1 i 2 w zw. z art. 78 § 1 w zw. z art. 75 § 1 K.p.a., do którego doszło w następstwie zaniechania przez Organ II instancji przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, którego celem było uzupełnienie materiału dowodowego o informacje odnośnie do: daty, w jakiej M. Sp. z o.o. zgłosiła nabycie pojazdu, daty, w jakiej przerejestrowano pojazd na ten podmiot i terminu, w jakim dane nabywcy pojazdu wprowadzone zostały do CEPIK jako dane właściciela w/w pojazdu, które to okoliczności uznane zostały przez Organ II instancji za okoliczności nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy mimo, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w przedmiotowym zakresie zmierzało do ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tzn. ustalenia, czy doszło do zaewidencjonowania w CEPiK zmiany właściciela i identyfikacji podmiotu odpowiedzialnego za pojazd, która to okoliczność winna być brana pod uwagę przy ocenie zakresu naruszenia obowiązku przewidzianego w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d.; 4. art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie uznania przez Organ II instancji, że oceniając wagę naruszenia prawa należy brać pod uwagę przede wszystkim okres zwłoki w wykonaniu obowiązku zawiadomienia organu o zbyciu pojazdu, przyjmując przy tym, że maksymalnie kilkudniowe opóźnienie w dokonaniu zgłoszenia mogłoby być uznane za znikome naruszenie prawa, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że o znikomym charakterze naruszenia w niniejszej sprawie nie świadczy okres zwłoki w dokonaniu zgłoszenia wynoszący 165 dni, w sytuacji gdy rozstrzygając, czy naruszenie obowiązku można uznać za czyn stanowiący naruszenie prawa w stopniu znikomym, należy przede wszystkim weryfikować skutki naruszenia dla dóbr chronionych przez daną dziedzinę prawa oraz odwoływać się do sposobu weryfikacji tego stopnia naruszenia prawa wypracowanego w prawie karnym, co oznacza że wyznacznikiem dla dokonania oceny winny być okoliczności uwzględniające: rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia; 5. art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie uznania przez Organ II instancji, że przy ocenie wagi naruszenia prawa nie ma znaczenia okoliczność, w jakiej dacie doszło do ujawnienia zmiany osoby właściciela w CEPiK w sytuacji, gdy od momentu ujawnienia w CEPiK zmiany osoby właściciela zbywanego pojazdu, choćby na skutek zgłoszenia dokonanego przez nabywcę pojazdu, dane zawarte w CEPiK są aktualne, w związku z czym nie ma zagrożenia interesów ogółu społeczeństwa, a nadto osiągnięte zostają cele ustawodawcy, do których odwołuje się Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji; 6. art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie zaniechania przez Organ II instancji uwzględnienia przy ocenienie wagi naruszenia prawa tego, że niezwłocznie po powzięciu wiedzy o uchybieniu obowiązkowi "dobrowolnie" uczynił On zadość obowiązkowi zawiadomienia o zbyciu kilkunastu (18) pojazdów, oraz że w ustawowym terminie zawiadamiał właściwy organ o zbyciu lub nabyciu pojazdów, które zbywane lub nabywane były po 3 czerwca 2022 r., co świadczy o tym, że nie lekceważył prawa i nie powtarzał zachowań, które naruszają obowiązek przewidziany w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d.; 7. art. 189d K.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie przyjęcia przez Organ II instancji, że przy wymierzaniu kary pieniężnej, jak również przy ocenie, czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego", nie znajdują zastosowania przesłanki wymiaru kary wskazane w art. 189d K.p.a., w sytuacji gdy regulacje przewidziane w dziale IV a K.p.a., w tym dyrektywy wymiaru administracyjnej kary pieniężnej przewidziane w tym ostatnim przepisie należy uwzględniać przy wymierzaniu kary pieniężnej, o której mowa w art. 140mb pkt 2 P.r.d., jak również przy ocenie, czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego", co wprost wynika ze znowelizowanego art.140n ust. 6 P.r.d., obowiązującego od 1 lipca 2023r., który zgodnie z przepisami przejściowymi znajduje zastosowanie także do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy ostateczną decyzją administracyjną, a zatem nieuzasadnionym jest ograniczanie się wyłącznie do prowadzenia ustaleń odnośnie do okoliczności wskazanych w dyrektywach wymiaru kary przewidzianych w art. 140n ust. 4 P.r.d.; 8. art. 140n ust. 4 P.r.d., do którego doszło w następstwie sprowadzenia zakresu naruszenia, o którym mowa w niniejszym przepisie wyłącznie do kwestii czasu trwania naruszenia i powtarzalności naruszeń, w sytuacji gdy zakresu naruszenia prawa nie można sprowadzać wyłącznie do tych kwestii; 9. art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a., do którego to naruszenia doszło w następstwie: a) niewyjaśnienia, czy i jakie dobra prawnie chronione zostały faktycznie naruszone wskutek uchybienia terminowi, mimo że w odwołaniu podnosił On, że przy ocenie czy doszło w ogóle do naruszenia dóbr prawnie chronionych, i czy naruszenie faktycznie wywołało negatywne skutki niezbędnym było zweryfikowanie okoliczności podniesionych w zgłoszonym przez Niego wniosku dowodowym; b) niezestawienia opóźnienia w zgłoszeniu zbycia pojazdu i ewentualnych negatywnych skutków uchybienia obowiązkowi z czasem reakcji Organu I instancji na naruszenie obowiązku, w szczególności nieuwzględnienie okoliczności, że postępowanie w przedmiocie nałożenia kary wszczęte zostało dopiero 26 września 2022 r., a więc po blisko 4 miesiącach od otrzymania przez Organ zawiadomienia o zbyciu pojazdu i po blisko 11 miesiącach od zbycia pojazdu, co powinno prowadzić do rozważenia sensu zaniechania nakładania kary po tak długim czasie; 10. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., do którego to naruszenia doszło wskutek nieprowadzenia ustaleń odnośnie do innych niż wskazane wprost w dyrektywach art. 140n ust. 4 P.r.d okoliczności przemawiających za dalej idącym miarkowaniem kary, w szczególności nieuwzględnienie przy ocenie, czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego", jak również przy wymierzaniu kary pieniężnej dyrektyw wymiaru administracyjnej kary pieniężnej przewidzianych w art. 189d K.p.a., mimo że w znowelizowanym art.140n ust. 6 ustawy P.r.d. ustawodawca wprost wskazał, że w sprawach nakładania kar pieniężnych, o których mowa w art. 140mb, w zakresie nieuregulowanym w ustawie Prawo o ruchu drogowym należy odpowiednio stosować przepisy działu IVa K.p.a., a więc także art. 189d; 11. art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a., do którego to naruszenia doszło w wyniku uchybienia przez Organ II instancji bezwzględnemu obowiązkowi odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych w odwołaniu. Skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania. SKO w Rzeszowie w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ppsa na wniosek Skarżącego. Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO z 6 grudnia 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta z 24 października 2024 r. nakładająca na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 550 zł za naruszenie obowiązku zawiadomienia o zbyciu pojazdu, które nastąpiło 19 października 2021 r. Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był przepis art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d., nakładający na właściciela zarejestrowanego pojazdu obowiązek zawiadomienia w terminie nieprzekraczającym 30 dni starosty o nabyciu lub zbyciu pojazdu. Termin ten wydłużono do 60 dni na mocy art. 31ia pkt 1 ustawy COVID-19, w okresie od dnia ogłoszenia ustawy z 24 czerwca 2021 r. (28 czerwca 2021 r.) do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 (1 lipca 2023 r.). Sankcję w postaci kary pieniężnej w wysokości od 200 do 1000 zł (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2023 r.) za naruszenie tego obowiązku określa art. 140mb pkt 2 p.r.d. Kary pieniężne, w sprawach określonych w art. 140m-140mb, są nakładane w drodze decyzji administracyjnej przez starostę (art. 140n ust. 1 i ust 2a p.r.d.). Zgodnie z art. 140mb w pkt 6 p.r.d. w brzmieniu nadanym od 1 stycznia 2024 r. na podstawie art. 2 pkt 9 ustawy zmieniającej kara z tytułu niezawiadomienia o zbyciu pojazdu wynosi 250 zł. W rozpatrywanej sprawie (wszczętej i niezakończonej przed dniem 1 stycznia 2024 r.) na podstawie art. 16 ustawy zmieniającej zastosowanie będzie miał art. 140 mb w brzmieniu dotychczasowym. Z kolei, w myśl art. 31i pkt 2 ustawy COVID-19, art. 140mb p.r.d., stosuje się z uwzględnieniem terminu określonego w art. 31ia pkt 1 tej ustawy (60 dni). Ustalając wysokość kary pieniężnej uwzględnia się "zakres naruszenia, powtarzalność naruszeń oraz korzyści finansowe uzyskane z tytułu naruszenia ustawy" (art. 140n ust. 4 prd). Przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu określa art. 189f § 1 kpa. Zgodnie z jego treścią, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. W przypadkach innych niż wymienione w § 1, jeżeli pozwoli to na spełnienie celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna, organ administracji publicznej, w drodze postanowienia, może wyznaczyć stronie termin do przedstawienia dowodów potwierdzających: usunięcie naruszenia prawa lub powiadomienie właściwych podmiotów o stwierdzonym naruszeniu prawa, określając termin i sposób powiadomienia (art. 189f § 2 kpa). Organ administracji publicznej w przypadkach, o których mowa w § 2, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli strona przedstawiła dowody, potwierdzające wykonanie postanowienia (art. 189f § 3 kpa). Z kolei, zgodnie z treścią art. 15zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, przedawnienia, których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 kpa, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (ust. 3 ). Kolegium słusznie przyjęło, że Organ I instancji wykonał wytyczne zawarte w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 21 września 2023 r. sygn. akt II SA/Rz 508/23. W wykonaniu tego obowiązku bowiem w związku ze stwierdzeniem uchybienia przez stronę, w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego wydłużonego z 30 dni do 60 dni terminu określonego w art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. i art. 31ia pkt 1 ustawy COVID-19, Organ I instancji pismem z 22 stycznia 2024 r. zawiadomił o tym fakcie Skarżącego. Jednocześnie, organ w zawiadomieniu, wyznaczył stronie 30-dniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, liczony od daty otrzymania zawiadomienia, pouczając jednocześnie (powołując się na art. 58 § 1 kpa), że w przypadku złożenia wniosku o przywrócenie terminu należy przedstawić wraz z wnioskiem dowody uprawdopodobniające okoliczności, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego oraz dokonać obowiązku zgłoszenia zbycia, jeżeli obowiązek do tej pory nie został dopełniony. 19 lutego 2024 r. (data wpływu do organu I instancji) Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zawiadomienia o zbyciu objętego postępowaniem pojazdu. Postanowieniem z 20 lutego 2024 r., Prezydent odmówił przywrócenia terminu do złożenia przez stronę, zawiadomienia o zbyciu ww. pojazdu. W następstwie rozpoznania zażalenia na to postanowienia Kolegium postanowieniem z 30 września 2024 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Kolegium przy ustalaniu wysokości kary pieniężnej oparło się na przesłankach wymiaru kary, określonych w art. 140n ust. 4 p.r.d. Z art. 189a § 2 pkt 1 kpa wynika, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, przepisów działu IVa kpa w tym zakresie nie stosuje się. Zatem, skoro art. 140n ust. 4 p.r.d. samodzielnie reguluje przesłanki wymiaru przedmiotowej kary, to w tym zakresie nie znajdą zastosowania przesłanki wymiaru kary wskazane w art. 189d kpa. Powyższa wykładnia nie wyklucza ewentualnego zastosowania przy nakładaniu i wymierzaniu kary innych regulacji przewidzianych w dziale IV a kpa, o ile regulacji takich nie przewidują przepisy odrębne, jak np. instytucji odstąpienia od nałożenia kary. Również to stanowisko Sąd to stanowisko akceptuje. Kolegium zaaprobowało wymierzoną karę w kwocie 550 zł nałożoną przez organ I instancji, wysokość której unormowano w art. 140 mb pkt 2 p.r.d. w sposób przedziałowy od 200 zł do 1 000 zł, w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2024 r. SKO wskazało, że Organ I instancji czytelnie wskazał w uzasadnieniu, że ustalając wysokość kary, wziął pod uwagę, zgodnie z art. 140n ust. 4 p.r.d., zakres naruszenia, podkreślając, że odwołujący był w opóźnieniu 165 dni, oraz powtarzalność naruszeń. Z akt wynika bowiem niewątpliwie, że przedmiotowe naruszenie było kolejnym i jednym z wielu, których dopuścił się Odwołujący w analizowanym okresie. Z uzasadnienia wynika również, że Organ I instancji ustalając wysokość kary miał też na uwadze przesłankę korzyści finansowej uzyskanej z tytułu naruszenia ustawy, jednakże pomimo braku takiej korzyści po stronie skarżącego pozostałe przesłanki przemawiały w wystarczającym stopniu za ustaleniem kary w przyjętej przez organ I instancji wysokości. Do takiej oceny Organ I instancji był, w świetle art. 140n ust. 4 ustawy, w pełni uprawniony, a Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela w tym względzie ocenę Organu I instancji Zauważyć jednak należy, że w uzasadnieniach decyzji Organów obu instancji, zabrakło refleksji czy wobec Skarżącego, który jakkolwiek z opóźnieniem, ale wykonał ciążący na nim obowiązek i który jest stroną w kilkunastu analogicznych sprawach, konieczne było dla osiągniecia celów tejże kary nałożenie jej w tak dużej wysokości. Zdaniem Sądu okoliczności te mieszczą się w pojęciu "zakresu naruszeń", o których mowa w art. 140n ust. 4 p.r.d., jako wskazówek dla ewentualnego wymierzenia kary w niższej wysokości. Takie stanowisko uzasadnia ponadto okoliczność, że w stanie prawnym obowiązującym po 1 stycznia 2024 r., chociaż nie mającym zastosowania w tej sprawie, kara za omawiany delikt została obniżona i wynosi 250 zł, a więc ustalona jest w sposób sztywny, na poziomie niższej kwoty uprzednio obowiązujących widełek od 200 zł do 1000 zł. Oczywistym jest, że rozstrzygnięcie w zakresie wysokości kary ma charakter uznaniowy ale brak uwzględnienia wskazanych wyżej okoliczności przesądza o naruszeniu art. 140 mb pkt 2 p.r.d., co przełożyło się na wynik sprawy. W ocenie Sądu w sprawie doszło także do naruszenia przepisów postępowania. Z akt sprawy wynika, że pismem z 9 października 2024 r. Prezydent zawiadomił pełnomocnika skarżącego o możliwości zapoznania i wypowiedzenia co do zgromadzonego materiału dowodowego oraz złożenia wniosku o jego uzupełnienie w trybie art. 10 § 1 kpa. Zawiadomienie doręczono pełnomocnikowi 15 października 2024 r. Skarżący w trakcie biegu 7 - dniowego terminu do wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego złożył wniosek o jego uzupełnienie poprzez pozyskanie informacji co do daty zgłoszenia nabycia pojazdu przez nabywcę oraz terminu wprowadzenia do CEPIK danych nowego właściciela objętego postępowaniem pojazdu. Postanowieniem z 24 października 2024 r. Prezydent odmówił uzupełnienia materiału dowodowego. W ocenie Sądu nieuwzględnienie wskazanego wyżej wniosku dowodowego miało wpływ na wynik sprawy, bowiem dotyczył on ustalenia takich okoliczności, które stanowią jedno z kryteriów oceny, co do znikomej wagi naruszenia prawa, jako jednej z przesłanek do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej na podstawie zacytowanego wyżej art 189f § 1 pkt 1 kpa, w sytuacji, gdy strona zaprzestała naruszania. Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2022 r. II GSK 376/22 (CBOSA), że fakt, iż dany podmiot dokonuje profesjonalnego obrotu jest argumentem niewystarczającym za odmową zastosowania art. 189f § 1 kpa, zaś przy ocenie wagi naruszenia powinno się wziąć pod uwagę, to czy chronione przepisami prawa interesy publiczne zostały faktycznie naruszone wobec dokonania zgłoszenia przez zbywcę samochodu, co pozwalało już samo w sobie na odnotowanie w stosownych rejestrach zmiany właściciela pojazdu. Ponadto nie każde naruszenie obowiązku z art. 78 ust. 2 pkt 1 p.r.d. skutkuje obowiązkiem wymierzenia przez organ kary administracyjnej. Znikomości wagi naruszenia, o którym mowa w art. 189f § 1 pkt 1 kpa nie można postrzegać jedynie z punktu widzenia samego faktu niezawiadomienia o nabyciu lub zbyciu pojazdu, ale skutków jakie to naruszenie wywołało lub wywołuje w przestrzeni publicznej, społecznej czy prywatnej. Wskazuje na to wyraźnie dalszy człon art. 189f § 1 pkt 1 kpa uzależniający odstąpienie od jego skutków, do którym należy potwierdzenie faktu usunięcia naruszenia prawa. Zatem informacje, które były przedmiotem wniosku dowodowego Skarżącego miały istotne znacznie dla wyniku postępowania. Skarżący zmierzał do wykazania w jakiej dacie nabywca zgłosił nabycie pojazdu zakupionego od Skarżącego oraz w jakiej dacie doszło do ujawnienia danych nowego właściciela w bazie CEPIK, zmierzał więc do wykazania, czy w sprawie doszło do naruszenia w obszarze dóbr prawem chronionych, które dotyczy zachowania aktualności bazy CEPIK w celu ochrony legalnego obrotu pojazdami. Oddalenie tego wniosku dowodowego doprowadziło do naruszenia zasad dotyczących konieczności wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności sprawy, o których mowa w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Organy oceniając czy zachodzą przesłanki do odstąpienia do wymierzenia kary, jak również w jakiej wysokości należy wymierzyć karę pieniężną w ramach dyrektyw kary, wymienionych w art. 140n ust. 4 p.r.d. w zw. z art. 16 ustawy zmieniającej, wzięły pod uwagę wielkość przekroczenia terminu do zawiadomienia oraz powtarzalność naruszeń. Nie oceniły natomiast takich kryteriów, jak rzeczywiste zagrożenie dla dobra prawnie chronionego rozumianego jako zapewnienie aktualności bazy CEPIK w celu zachowania legalności obrotu pojazdami oraz zachowanie Skarżącego po powzięciu informacji o naruszeniu prawa. Uchybienie to przełożyło się na wadliwe zastosowanie art. 189f § 1 pkt 1 kpa w nieustalonym należycie w tej mierze stanie faktycznym sprawy. W tym kontekście wskazać należy po pierwsze, że informacja o dacie ujawnienia w bazie CEPIK nowego właściciela pojazdu na skutek zawiadomienia przez nabywcę ma istotne znaczenie dla oceny, czy doszło do rzeczywistego zagrożenia dla dobra prawnie chronionego. Po drugie znaczenie ma okoliczność, że Skarżący zaprzestał naruszania prawa, ponieważ we własnym zakresie przed wszczęciem postępowania administracyjnego zawiadomił o zbyciu pojazdu. Te dwie okoliczności winny zostać przez Organy ocenione pod względem możliwości odstąpienia od wymierzenia kary. Z tych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji . Na podstawie art. 200 w z zw. z art. 205 § 2 ppsa oraz § 2 pkt 2 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) Sąd orzekł o kosztach postępowania. W toku ponownego rozpoznania sprawy Prezydent zobowiązany będzie do wyeliminowania powstałego naruszenia, uwzględnienia wniosku dowodowego i uzyskania informacji dotyczącej daty zgłoszenia nabycia pojazdu przez nabywcę oraz daty ujawnienia nowego właściciela w systemie CEPIK. Następnie przy uwzględnieniu tych informacji Prezydent będzie zobowiązany do oceny przesłanek odstąpienia od wymierzenia kary z art. 189f § 1 pkt 1 kpa przy uwzględnieniu wskazanych wyżej kryteriów.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło