II SA/Rz 279/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 19 września 2006 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. M. kwotę 30 zł /słownie: trzydzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 279/06 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] listopada 2006 r., [...] w sprawie odmowy przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że nieuwzględnienie odwołania wynika z faktu, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. W szczególności organ wskazał, że przyznanie zasiłku celowego jest decyzją uznaniową, uzależnioną od możliwości finansowych ośrodka oraz żądania, które musi odpowiadać celom wykazanym przez ustawę. Ponieważ odwołujący A. M. jako cel pomocy wskazał sfinansowanie części budowy domu, to zdaniem organów nie można mu było przyznać zasiłku celowego, gdyż ten rodzaj wydatków nie mieści się w treści art. 39 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm./, natomiast okoliczności z art. 40 tej ustawy nie wystąpiły. Z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się A. M. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie podniósł naruszenie art. 39 ustawy o pomocy społecznej przez błędne zastosowanie tego przepisu oraz naruszenie art. 40 tej ustawy przez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazał, że jako osoba dotknięta zdarzeniem losowym powinien zostać objęty pomocą, zwłaszcza, gdy własnym staraniem zabiega o poprawę swojej sytuacji życiowej. Z tych względów skarżący wniósł o uwzględnienie skargi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie przytaczając argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji stosując prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy nie jest wyznaczony granicami skargi, jej podstawami, czy formułowanymi wnioskami. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Merytoryczna ocena skargi A. M. prowadzi do stwierdzenia, że skarga zasługuje na uwzględnienie, a to oznacza, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegają uchyleniu jako wydane z naruszeniem prawa. Sąd podziela zarzut skargi, że pożar domu skarżącego jako zdarzenie losowe daje podstawę do ubiegania się o zasiłek celowy w warunkach wskazanych w art. 40 ustawy o pomocy społecznej. Organy obu instancji tej podstawy przyznania świadczenia z pomocy nie rozważały i nie czyniły podstawę rozstrzygania. Kierownik GOPS tylko w uzasadnieniu własnej decyzji wspomniał o art. 40 ustawy ale zakładając z góry wykluczenie tej podstawy przyznania pomocy. Działanie takie jest w pierwszym rzędzie naruszeniem prawa materialnego, a polega na niezastosowaniu do skarżącego normy prawnej, którą należało zastosować. Równocześnie uchybienie to jest naruszeniem prawa procesowego, w ten sposób, że organy nie rozważyły – nawet z urzędu czy skarżącemu nie może być przyznany zasiłek na podstawie art. 40 ustawy o pomocy społecznej. Organy mają rację wskazując na odmowę przyznania zasiłku na podstawie art. 39, ale nie działają zgodnie z prawem, gdy do przypadku skarżącego nie stosują art. 40 ustawy. Dla Sądu jest oczywiste, że sytuacja, w jakiej znajduje się skarżący spełnia warunki określone w art. 40 ustawy o pomocy społecznej, zatem odmowa przyznania zasiłku na tej podstawie musiałaby wykazać na niemożność poniesienia takiego wydatku przez Gminę. W zaskarżonej decyzji takich rozważań organy nie czynią, bo zakładają, że art. 40 ustawy do skarżącego nie ma zastosowania. Działanie takie jest niewłaściwe, gdyż organy pomocy powinny rozważyć zarówno podstawy z art. 39 jak i art. 40 ustawy, zwłaszcza, w kontekście wskazanych przez skarżącego przyczyn ubiegania się o pomoc. Zauważyć należy, że oba przepisy stanowią o zasiłku celowym, a więc tym samym rodzaju pomocy, co dodatkowo potwierdza obowiązek rozważenia obu podstaw przyznania pomocy, w sytuacji, gdy stan faktyczny ubiegania się o pomoc wskazuje na pożar. Dla pomocy z art. 40 ustawy nie ma znaczenia data zdarzenia losowego, gdyż przepis ten nie wskazuje czasu jako kryterium przyznania pomocy. Nie bez znaczenia pozostaje także postawa skarżącego, a celem ustawy jest wsparcie osób, które współdziałają w zmianie swojego położenia. Te okoliczności przesądziły o uwzględnieniu skargi. W ponownym postępowaniu organy muszą ocenić sytuację skarżącego w kontekście nie tylko art. 39 ale i art. 40 ustawy o pomocy społecznej i dopiero po rozważeniu wskazanych w przepisach okoliczności podjąć rozstrzygnięcie. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) i c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie. 20.09.06mk