II SA/Rz 279/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 13 października 2009 r. sprawy ze skargi D. B., M. B. i P. B. na niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 czerwca 2007 r. sygn. II SA/Rz 73/07 -skargę oddala- D. B., oraz M. i P. B. złożyli w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie skargę, w której wnieśli o wymierzenie Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego grzywny w związku z niewykonaniem przez ten organ wyroku tut. Sądu z dnia 20 czerwca 2007r., sygn. akt II SA/Rz 73/07. Wyrokiem tym uchylone zostało postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006r. znak: [...] oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006r. znak:[...]. Rozstrzygnięcie organu I instancji nakładało na D., M. i P. B. obowiązek przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej wraz z oceną techniczną samowolnie wykonanych okien połaciowych, opracowanej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane w terminie do dnia 30 listopada 2006r. Organ II instancji utrzymał w mocy powyższe postanowienie, uchylając je jedynie w części dotyczącej terminu przedłożenia wymaganej dokumentacji i ustalając nowy termin jej dostarczenia tj. do dnia 31 grudnia 2006r. Eliminując z obrotu prawnego wskazane akty Sąd przyjął, że naruszają one prawo materialne a to art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), który to przepis zezwala na nałożenie na uczestników procesu budowlanego obowiązku przedłożenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. W ocenie Sądu, organy nie wykazały jak należy rozumieć uzasadnione wątpliwości co do wykonania okien, których dotyczy sprawa. Zdaniem Sądu, również zakres postępowania administracyjnego nie został w sposób jednoznaczny ustalony w stosunku do toczącego się równolegle postępowania w sprawie istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Sąd zalecił rozważenie w ponownym postępowaniu czy roboty budowlane polegające na montażu okien połaciowych nie były częścią działań skarżących związanych z odstępstwami od udzielonego pozwolenia, następnie zaś wykazanie na czym polegają w tej konkretnej sprawie uzasadnione wątpliwości, o których mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, co do wykonania tych prac Uznając, iż wyrok ten nie został wykonany przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego D. B., M. B. i P. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wymienioną na wstępie skargę. W odpowiedzi na nią organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że w związku z wyrokiem z dnia 20 czerwca 2007r. przekazał w dniu 26 października 2007r. akta pierwszoinstancyjne Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, który prowadził dalsze postępowanie. W związku z zaskarżeniem postanowienia Powiatowego Inspektora z dnia [...] kwietnia 2008r. (znak:[...]) sprawa trafiła do organu wyższej instancji, który uchylił skarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W związku z kolei z zażaleniem P. B. z dnia 3 marca 2009r., oryginały akt I instancji przekazane zostały dnia 9 marca 2009r. Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kognicji sądów administracyjnych określa art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1269). W myśl tego przepisu sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), określanej następnie jako P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonej działalności organu administracji ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości przedmiotu kontroli uwzględniać z urzędu. Rozpoznając sprawę w ramach tak określonych granic Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie mogła zostać uwzględniona. Na wstępie należy stwierdzić, że podstawą żądania skarżących w niniejszej sprawie jest przepis art. 154 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Wymierzenie grzywny na podstawie powyższego przepisu ma za zadanie skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale także zawiera w sobie element represyjny, stanowiąc w istocie karę za ignorowanie przez zobowiązany organ orzeczeń sądowych. Z bezczynnością organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności mamy do czynienia wówczas, gdy w powtórnym postępowaniu prowadzonym na skutek tego wyroku, organ administracji publicznej nie podjął, mimo upływu terminu do załatwienia sprawy, żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, lecz nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub też nie podjął stosownej czynności, do której był prawnie zobowiązany. Chodzi przy tym o bezczynność tego organu, którego akt został uchylony, bądź stwierdzono jego nieważność. Jeżeli zatem orzeczenie sądu dotyczy rozstrzygnięcia organów obu instancji, organem zobowiązanym do wykonania wyroku będzie organ pierwszej instancji. W sytuacji natomiast, gdy orzeczenie sądowe odnosi się tylko do rozstrzygnięcia organu odwoławczego, zobowiązanym do wykonania wyroku jest ten właśnie organ. W pierwszej kolejności, mając na uwadze okoliczności sprawy stwierdzić należy, iż zachowane zostały warunki formalne wniesienia niniejszej skargi. Pismem z dnia 3 marca 2009r. P. B. działając imieniem własnym oraz M. B. i D. B. wezwał bowiem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wykonania wyroku z dnia 20 czerwca 2007r., wyczerpując tym samym tryb składania skargi określony w powołanym art. 154 § 1 P.p.s.a. Odnosząc się natomiast do zasadności żądania skarżących ukarania organu grzywną Sąd stwierdza, że nie można zarzucić Wojewódzkiemu Inspektorowi Budowlanego, iż nie wykonał wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 czerwca 2007r. sygn. akt II SA/Rz 73/07. Orzeczeniem tym Sąd uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] listopada 2006r. oraz poprzedzające go postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006r. w przedmiocie nałożenia na D., M. i P. B. obowiązku przedłożenia inwentaryzacji powykonawczej wraz z oceną techniczną samowolnie wykonanych okien połaciowych. Wbrew zatem wywodom skargi, powołany wyrok nie obligował organu drugoinstancyjnego do podejmowania czynności w przedmiotowej sprawie, poza obowiązkiem przekazania akt administracyjnych organowi pierwszej instancji, co zostało uczynione (przy piśmie z dnia 26 października 2007r.). Z uwagi bowiem na wyeliminowanie z obrotu prawnego także rozstrzygnięcia i tego ostatniego organu (poza postanowieniem podjętym w postępowaniu odwoławczym), to właśnie ten organ (Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego) miał obowiązek kontynuacji prowadzonego uprzednio postępowania administracyjnego. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia skargi kwestionującej bezczynność polegającą na niewykonaniu wyroku, jeśli właściwym do jego wykonania był inny organ niż ten, któremu skarżący bezczynność taką zarzucają. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że w kwestii wykonania wyroku Sądu w sprawie II SA/Rz 73/07 nie doszło do braku działania organu, o którym mowa w art. 154 P.p.s.a. Z tych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji.