II SA/Rz 282/06
WyrokWSA w Rzeszowie2007-06-12
Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Anna Lechowska, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okres pracy w gospodarstwie rolnym może być wliczony do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że okres pracy w gospodarstwie rolnym nie może być wliczony do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego, ponieważ ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewiduje takiej możliwości, w przeciwieństwie do przepisów dotyczących emerytur. Nawet po uwzględnieniu okresów pracy w Spółdzielni Usługowo-Wytwórczej w B. i Brygadzie Remontowo-Budowlanej w N., skarżący nie spełnił wymaganego 35-letniego okresu zatrudnienia.Stan faktyczny
Skarżący T. G. złożył wniosek o przyznanie zasiłku przedemerytalnego, który został odrzucony przez Prezydenta Miasta, a następnie utrzymany w mocy przez Wojewodę. Organ uznał, że skarżący nie spełnił wymogu posiadania odpowiedniego okresu zatrudnienia (35 lat dla mężczyzn) do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nawet po uwzględnieniu okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Skarżący w skardze zarzucił naruszenie przepisów poprzez nieuwzględnienie okresu pracy na roli oraz innych okresów zatrudnienia, twierdząc, że posiada 36 lat i 7 miesięcy stażu pracy. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały prawo.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Anna Lechowska /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 12 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego -skargę oddala-
II SA/Rz 282/06
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. [...] Wojewoda - po rozpatrzeniu odwołania T. G., od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...].12.2005 r. znak: [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego z dniem 15.11.2005 r. -utrzymał w mocy zaskarżoną nim decyzję.
Jako jej podstawię prawną wskazał art. 10 ust. 4 pkt 2, art. 150a ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.)
Z jej uzasadnienia wynika, że opisaną wyżej decyzją z dnia [...].12.2005 r. Prezydent Miasta orzekł o odmowie przyznania T. G. prawa do zasiłku przedemerytalnego z uwagi na brak wszystkich przewidzianych wart. 150a ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przesłanek nabycia tego uprawnienia.
Od decyzji tej T. G. wniósł odwołanie do Wojewody zarzucając, iż dla niego krzywdząca. Nie jest bowiem do końca przekonany, co do stanowiska PUP w P., że nie zalicza się pracy na roli do stażu zatrudnienia. Okoliczność ta została uwzględniona przez ZUS. Niejednokrotnie był informowany przez pracowników Urzędu Pracy o możliwości zaliczenia pracy na roli do okresu zatrudnienia. W 2001 r. brakowało mu 1 roku, obecnie natomiast okazuje się, że do spełnienia warunków uzyskania zasiłku przedemerytalnego brakuje mu 4 lat. Odwołujący zaznacza, iż niemożliwe jest dokumentowanie brakującego okresu 4 lat, gdyż był to okres transformacji ustrojowej i pozostawał bez pracy, Mimo częstych wizyt w Urzędzie nie otrzymał żadnej propozycji zatrudnienia, co było uzasadniane niespełnieniem wymogów wiekowych lub nieznajomością języka obcego, bądź nieznajomością obsługi komputera. Nie zaproponowano mu żadnych ofert szkoleniowych ze względu na wiek. Skarżący dodaje, iż posiada działkę o powierzchni 25 arów, która również stała się przyczyną odmowy zatrudnienia. Czynione przez niego starania mające na celu uzyskanie pracy także nie przyniosły rezultatu. Małżonka pobiera "wcześniejszą emeryturę". Na utrzymaniu małżonków pozostaje czworo dzieci w wieku szkolnym. Sam nie uzyskuje innych dochodów, z uwagi natomiast na wiek (59 lat) nie ma możliwości podjęcia pracy. Sytuacja rodziny jest bardzo ciężka.
Ze względu na podane okoliczności wniósł o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Wojewoda nie uwzględnił odwołania i decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. opisaną na wstępie utrzymał w mocy decyzję zaskarżoną.
Stanowisko swe umotywował następująco : T. G. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. jako bezrobotny 28.08.2001r. W okresie od 5.09.2001 r. do 4.09.2002 r. pobierał zasiłek dla bezrobotnych. Z dniem 4.12.2002 r. utracił status osoby bezrobotnej. Po raz kolejny zarejestrował się jako bezrobotny dnia 5.03.2003 r., nie nabywając prawa do zasiłku. Dnia 8.12.2003 r. utracił status osoby bezrobotnej. W dniu 3.03.2005 r. ponownie zarejestrował się w PUP w P. jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku.
W dniu 15.11.2005 r. złożył wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Decyzja pierwszoinstancyjna o odmowie przyznania mu tego zasiłku odpowiada prawu.
Zgodnie z przepisem art. 150a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2.
W świetle art. 37j ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w obowiązującym w dniu 31.12.2001 r. jego brzmieniu, zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli:
posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący w przypadku mężczyzn 35 lat lub
posiadała okres uprawniający do zasiłku wynoszący dla mężczyzn 30 lat, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Zgromadzona w sprawie dokumentacja wskazuje, iż do dnia 12.01.2002 r. T. G. spełnił ustawowe warunki do uzyskania statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku. Legitymował się także wymaganym przez ustawę okresem uprawniającym do emerytury, tj. wynoszącym co najmniej 25 lat. Z kolei wymiar okresu uprawniającego do zasiłku stanowił 28 lat, 7 miesięcy i 13 dni (organ wyższego stopnia nie podzielił zawartych w zaskarżonej decyzji ustaleń organu I instancji w zakresie wymiaru okresu uprawniającego do zasiłku). Ustalając długość wspomnianego okresu organ odwoławczy uwzględnił następujące okresy:
1) odbywania zasadniczej służby wojskowej - od 25.04.1967 r. do 18.04.1969 r. (1 rok, 11 miesięcy i 25 dni) potwierdzony książeczką wojskową nr [...],
zatrudnienia w Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. -Powiatowym Zespole Usług Projektowych przy Wydziale Budownictwa, Urbanistyki i Architektury - od 25.04.1969 r. do 31.12.1970 r. (1 rok, 8 miesięcy i 7 dni) potwierdzony świadectwem pracy z dnia [...].04.2001 r.;
zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budownictwa Rolniczego w R. -od 30.08.1971 r. do 12.02.1972 r. (5 miesięcy i 14 dni) potwierdzony świadectwem pracy z dnia [...].03.1972 r;
zatrudnienia w Miejskim Zarządzie Budynków Mieszkalnych w P. -od 02.10.1972 r. do 15.12.1972 r. (2 miesiące i 14 dni) potwierdzony .świadectwem pracy z dnia [...].04.2001 r;
zatrudnienia w Powiatowym Związku Gminnych Spółdzielni "[...]" Zakładzie Usług Remontowo - Budowlanych w P. - od 02.01.1973 r. do 31.03.1973 r. (3 miesiące) potwierdzony angażem z dnia 02.01.1973 r. i pismem przekazującym do pracy w Urzędzie Gminnym w P. z dnia 02.04.1973 r;
zatrudnienia w Urzędzie Gminy w P. - od 01.04.1973 r. do 01.07.1984 r. (11 lat, 3 miesiące i 1 dzień) potwierdzony świadectwem pracy o znaku sprawy [...],
zatrudnienia w Przedsiębiorstwie [...] w R. - od 22.10.1984 r. do 13.07.1985 r. (8 miesięcy i 22 dni) potwierdzony świadectwem pracy z dnia [...].07.1985 r;
zatrudnienia w Wojewódzkim Zakładzie Remontowo - Budowlanym Służby Zdrowia i Opieki Społecznej w P. - od 11.10.1985 r. do 17.05.1986 r. (7 miesięcy i 7 dni) potwierdzony świadectwem pracy o znaku sprawy[...],
zatrudnienia w Wojewódzkim Związku Gminnych Spółdzielni "[...]" Zakładzie Inwestycji i Budownictwa w P. - od 22.08.1986 r. do 31.07.1988 r. (1 rok, 11 miesięcy i 10 dni) potwierdzony świadectwem pracy z dnia [...].07.1988 r;
10) zatrudnienia w Zakładzie Budowlanym M. O. – od 01.08.1988 r. do 13.02.1990 r. (1 rok, 6 miesięcy i 13 dni) potwierdzony świadectwem pracy z dnia 14.02.1990 r;
11) zatrudnienia w [...] w P. - od 18.12.1990 r. do 31.05.1991 r. (5 miesięcy i 14 dni) potwierdzony świadectwem pracy z dnia [...].05.1991 r.;
zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budowlanym "[...]" Sp. z o.o. w R. (budowa eksportowa w N.) - od 17.08.1992 r. do 31.12.1992 r. (4 miesiące i 15 dni) potwierdzony świadectwem pracy z dnia [...].12.1992 r;
zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Budowlanym "[...]" Sp. z o.o. w R. (budowa eksportowa w N.) - od 08.01.1993 r. do 28.02.1993 r. (1 miesiąc i 21 dni) potwierdzone świadectwem pracy z dnia [...].03.1993 r;
zatrudnienia w Przedsiębiorstwie Ochrony Środowiska "[...]" mgr inż. L. K. w P. - od 01.01.1994 r. do 31.12.2000 r. (7 lat) potwierdzony świadectwem pracy z dnia [...].12.2000 r.
Akta sprawy obejmują także świadectwo pracy wystawione przez Urząd Gminy w P. (znak sprawy: [...]) wskazujące na okresy zatrudnienia T. G. w Spółdzielni Usługowo - Wytwórczej w B. trwający od 01.07.1966r. do 30.03.1967 r. i zatrudnienia w Brygadzie Remontowo - Budowlanej w N. obejmujący przedział czasowy od 15.03.1971 r. do 15.04.1972 r. jako zaliczone przez Urząd Gminy przy ustalaniu uprawnień pracowniczych. Wspomniane okresy zatrudnienia nie zostały jednak potwierdzone przez pracodawców, z którymi T. G. pozostawał w stosunku pracy, a jedynie w takim przypadku możliwe byłoby ich uwzględnienie przez organ odwoławczy.
Z uwagi na taki stan rzeczy Wojewoda nie zaliczył podanych okresów do łącznego wymiaru okresu uprawniającego do zasiłku. Nawet jednak przy ich uwzględnieniu T. G. nie byłby uprawniony do zasiłku przedemerytalnego (materiał dowodowy nie wskazuje bowiem na wykonywanie przez stronę pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze).
Wbrew ustaleniom Prezydenta Miasta T. G. nie udokumentował w dniu rejestracji w PUP w P. przypadającej na dzień 28.08.2001 r. okresu uprawniającego do zasiłku w wymiarze 28 lat, 8 miesięcy i 13 dni. Udowodniony okres wynosił 26 lat i 10 miesięcy.
W dniu [...].11.2005 r., po uprzednim wezwaniu przez Urząd Pracy - pismo z dnia [...].11.2005 r. znak: [...], P. G. przedłożył dokumenty potwierdzające okresy zatrudnienia w Powiatowym Związku Gminnych Spółdzielni "[...]" Zakładzie Usług Remontowo -Budowlanych w P. (02.01.1973 r. do 31.03.1973 r.) i w Zakładzie Budowlanym M. O. w P. (01.08.1988 r. - 13.02.1990 r.). W rezultacie T. G. wykazał okres uprawniający do zasiłku wynoszący na dzień 12.01.2002 r. 28 lat, 7 miesięcy i 13 dni.
Przedstawiony stan faktyczny wskazuje, iż w odniesieniu do skarżącego nie zostały zrealizowane określone w art. 37j ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zatrudnieniu (...) warunki uzyskania okresu uprawniającego do zasiłku w wymiarze, odpowiednio, co najmniej 35 i 30 lat. Do dnia 12.01.2002 r. T. G. nie spełnił zatem określonych wart. 150a ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy warunków nabycia, a tym samym przyznania przez organ zatrudnienia prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Stosownie do art. 150a ust. 2 ustawy o promocji zatrudnienia (...), prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego.
W świetle art. 150a ust. 4 ustawy, osobie, o której mowa w ust. 2, prawo do zasiłku przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje od dnia złożenia wniosku o jego przyznanie, o ile w dniu jego złożenia spełnia warunki do nabycia tego prawa określone w ustawie, o której mowa w ust. 1, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 31.12.2001 r. P. T. G. pobierał zasiłek dla bezrobotnych. Przedmiotowe świadczenie przysługiwało mu od 05.09.2001 r. do 04.09.2002 r. Po doliczeniu okresu pobierania zasiłku do wskazanych wyżej okresów, łączny wymiar okresu uprawniającego do zasiłku wynosi 29 lat, 7 miesięcy i 13 dni, a więc poniżej ustawowego minimum 30 i 35 lat.
W dniu [...].11.2005 r. P. Gabrysz złożył wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. W podanej dacie spełnił warunki do uzyskania statusu bezrobotnego, nie zostały jednakże zrealizowane warunki do uzyskania prawa do zasiłku oraz wymogi dotyczące wymiaru okresu uprawniającego do zasiłku przewidziane w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, według stanu prawnego na dzień 31.12.2001 r.
W takim stanie rzeczy brak było podstaw do przyznania T. G. prawa do zasiłku przedemerytalnego także w oparciu o przepis art. 150a ust. 2 ustawy.
Biorąc pod uwagę zgłoszony przez skarżącego zarzut nieuwzględnienia przez organ I instancji okresu pracy na roli przy ustalaniu łącznego wymiaru okresu uprawniającego do zasiłku organ odwoławczy wyjaśnił, iż przepisy powołanej wyżej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie przewidywały możliwości zaliczenia okresu wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym do wymiaru okresu uprawniającego do zasiłku. Tego rodzaju praca jest natomiast uwzględniana przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych przy ustalaniu prawa do emerytury. Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity -Dz.U. z 2004 r. Nr 39, póz. 353 z późn. zm.), przy ustalaniu prawa do emerytury oraz przy obliczaniu jej wysokości uwzględnia się również następujące okresy, traktując je jak okresy składkowe:
1) okresy ubezpieczenia społecznego rolników, za które opłacono przewidziane w odrębnych przepisach składki,
2) przypadające przed dniem 1 lipca 1977 r. okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego po ukończeniu 16 roku życia,
przypadające przed dniem 1 stycznia 1983 r. okresy pracy w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia, jeżeli okresy składkowe i nieskładkowe, ustalone na zasadach określonych w art. 5-7, są krótsze od okresu wymaganego do przyznania emerytury, w zakresie niezbędnym do uzupełnienia tego okresu.
Podniesiony przez T. G. zarzut informowania go przez pracowników PUP w P. o możliwości zaliczenia okresu pracy na roli do łącznego stażu pracy organ odwoławczy uznał za bezzasadny. Poza gołosłownym twierdzeniem T. G. nie przedłożył żadnego dowodu na poparcie swojego stanowiska. Z kolei przedstawione przez skarżącego argumenty trudnej sytuacji materialnej jego rodziny oraz bezskutecznego pracy nie należą do przesłanek nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył T. G. zarzucając naruszenie art. 150 a wspomnianej ustawy o promocji zatrudnienia poprzez przyjęcie , iż nie spełnia warunków do przyznania mu świadczenia przedemerytalnego z dniem 15 listopada 2005r., podczas gdy w jego ocenie posiada on okres 36 lat 7 miesięcy i 7 dni zaliczamy do stażu pracy, co kwalifikuje go do nabycia świadczenia przedemerytalnego.
Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżący uważa , iż spełnia warunki do przyznania mu zasiłku przedemerytalnego, bowiem posiada opisany wyżej okres zaliczany do stażu pracy w tym okres zatrudnienia w Spółdzielni Usługowo Wytwórczej w B. od lipca 1966- do 30 marca 1967r. i Brygadzie Remontowo- Budowlanej w N. od 15 marca do 15 kwietnia 1972r. oraz 3 letni okres zatrudnienia w gospodarstwie rodziców od 15 grudnia 1962 do 15 kwietnia 1967 r.. Wprawdzie nie posiada dokumentów pochodzących od pracodawców odnośnie zatrudnienia w B. i N. ale jego pozostali pracodawcy ten okres zaliczali mu od okresu zatrudnienia , co stanowi potwierdzenie faktu zatrudnienia. Oznacza to , że okresy te powinny mu zostać zaliczone przez organ zatrudnienia. Okres zatrudnienia w gospodarstwie rolnym powinien mu zostać zaliczony w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 lipca 1990r. o wliczeniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy ( Dz.U. 54, poz. 310, ze zm.)
Po zaliczeniu tych okresów posiadałby ponad 35 letni staż pracy. Nadto zaznaczył, że z przedstawionych przezeń świadectw pracy wynika, że ponad 15 lat przepracował na stanowiskach pracy w budownictwie przed 1995r., co oznacza, że wystarczający do uzyskania przezeń uprawnień do " świadczenia przedemerytalnego" byłby 30 letni okres zatrudnienia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w zaskarżonej decyzji . Nawiązując do zarzutów skargi dodał, że przedmiotem rozstrzygnięcia organu I i II instancji jest kwestia zasiłku a nie świadczenia przedemerytalnego o taki bowiem zasiłek wnosił skarżący w piśmie z dnia [...] listopada 2005r.
Wskazał, że jeśli idzie o zasiłek przedemerytalny to do okresu uprawniającego do jego przyznania nie wlicza się okresu pracy w gospodarstwie rolnym zaś do świadczenia przedemerytalnego taki okres się wlicza.
Okres uprawniający do zasiłku przedemerytalnego to okres uprawniający do zasiłku obejmujący okresy enumeratywnie wyliczone w art. 24 ustawy z dnia 14 grudnia 1994r o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U.nr 6, poz. 56 z 2001 r.), wśród, których brak okresów pracy w rolnictwie zaliczanych na podstawie wskazanej w skardze ustawy do pracowniczego stażu pracy.
Nie zaliczenie okresów pracy w B. i N. wynikało z niedostatecznego ich udokumentowania. Wskazanie tych okresów, jako zaliczonych do stażu pracy w świadectwie pracy innego pracodawcy nie pozwala na ustalenie, czy istotnie skarżący pozostawał w tym okresie w zatrudnieniu w rozumieniu wspomnianej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, tj. że w tych okresach podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie społeczne bądź zaopatrzenie emerytalne stanowiła kwota wynosząca co najmniej połowę najniższego wynagrodzenia.
Także przedłożone przezeń świadectwa pracy nie dowodzą wypełnienie wymogu wykazania, że skarżący pracował w szczególnych warunkach lub wykonywał pracę o szczególnym charakterze . W dacie, na którą zgodnie z art. 150 a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ustala się przepisy ustawy z 14 grudnia 1994 stosowane do oceny spełnienia warunków do nabycia zasiłku przedemerytalnego, tj. w dniu 31 grudnia 2001r. art. 37 ust. 1 a tej ostatniej ustawy ustanawiał zasadę uwzględniania okresów zatrudnienia w szczególnym charakterze lub w szczególnych warunkach po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego wyroku sądu.
Odrębne przepisy to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ( Dz. U . Nr 8, poz. 43 ze zm.)
Okresy tej pracy wykonywanej zgodnie z § 2 ust. 1 stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na danym stanowisku pracy stwierdzał zakład pracy w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach wystawianym według wzoru stanowiącego załącznik do rozporządzenia lub w świadectwie pracy.
Skarżący takiego świadectwa nie przedstawił, nie przedstawił też świadectw pracy z wpisami o zatrudnieniu w szczególnych warunkach . Nie przedłożył tez stosownego orzeczenia sądu.
Skoro tak , to okres ustalony przez organ II instancji - 29 lat,7 miesięcy i 13 dni zatrudnienia czynił odmowę przyznania mu zasiłku przedemerytalnego uzasadnioną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Po myśli art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1). Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§1).
Zgodnie z art. 145 § 1 -3 tej ustawy, Sąd uwzględnia skargę na decyzję , gdy stwierdzi, że jest ona dotknięta ruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego ( pkt 1 lit.b), bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c), jak również, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa ( nieważność decyzji, ewentualnie postanowienia) lub w innych przepisach (art. 145 ust. 2 i 3).
Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do wniosku , że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
Decyzja ta wydana w oparciu o art. 150a ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, póz. 1001 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o pziirp utrzymuje w mocy decyzję odmawiającą skarżącemu przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego i tylko ona mogła być objęta kontrolą Sądu i to wyłącznie w aspekcie jej legalności. Poza uprawnieniami Sądu leży przyznanie skarżącemu świadczenia przedemerytalnego jak i orzekanie w przedmiocie tego świadczenia, czego domagał się skarżący na rozprawie.
Zarzut natomiast skarżącego podnoszony na tejże rozprawie , że organ powinien orzec o świadczeniu przedemerytalnym a nie o zasiłku przedemerytalnym nie znajduje uzasadnienia w świetle materiałów zalegających w aktach sprawy.
Zasiłek przedemerytalny , jak i świadczenie przedemerytalne były świadczeniami przyznawanymi na wniosek. Złożenia stosownego wniosku i to w określonym czasie (do 28 lutego 2006r.) wymagało także przyznanie tych świadczeń w trybie art. 150 a ustawy o pziirp.
Organ nie może ingerować w treść wniosku, przeciwnie jest nim związany. Tylko w sytuacji, gdy treść wniosku budzi jego wątpliwości, co do intencji wnioskodawcy organ winien go wezwać do jego sprecyzowania. Obowiązek taki wynika dlań z art. 9 kpa ustanawiającego zasadę informacji.
Treść wniosku skarżącego wątpliwości takich budzić nie mogła. Został on złożony na piśmie w dniu 15 listopada 2005r. W piśmie tym skarżący domagał się przyznania mu zasiłku przedemerytalnego a nie świadczenia przedemerytalnego.
O warunkach nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego a nie świadczenia przedemerytalnego organ poinformował go pismem z dnia [...] listopada 2005r. (k 32 akt), wzywając do uzupełnienia dokumentów potwierdzających okres zatrudnienia niezbędny do przyznania tego zasiłku.
Po otrzymaniu decyzji orzekającej o odmowie jego przyznania skarżący złożył odwołanie, w którym nie kwestionował, iż organ nie orzekł o świadczeniu przedemerytalnym, przeciwnie zwalczał argumentację dotyczącą odmowy przyznania mu zasiłku przedemerytalnego a we wnioskach odwołania domagał się przyznania mu zasiłku przedemerytalnego.
Dopiero w zarzucie skargi stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza art. 150 a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o pziirp poprzez przyjęcie, że posiadany przezeń okres zatrudnienia, nie kwalifikuje go do przyznania świadczenia przedemerytalnego. W uzasadnieniu skargi brak jednak jakichkolwiek zarzutów pod adresem organu , iż orzekł wbrew intencjom skarżącego o zasiłku przedemerytalnym a nie o świadczeniu przedemerytalnym.
W toku rozprawy skarżący nie był w stanie wyjaśnić dlaczego, skoro jego intencją było uzyskanie świadczenia przedemerytalnego, złożył wniosek o zasiłek przedemerytalny a w odwołaniu nie podnosił faktu orzeczenia o zasiłku, którego przyznania się nie domagał.
W tym stanie rzeczy - zarzut skarżącego , iż to z winy organu, który go "mylił" orzeczono wbrew jego intencji w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego - nie może być przez Sąd uznany za wykazany.
Oceniając decyzję o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego Sąd stwierdził, że organ ją podejmujący prawidłowo zastosował prawo.
Powołany w decyzji przepis art. 150a ustawy o pziirp stanowi w ust. 1, że prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2
Tenże ustęp przewiduje, że prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również osobie, która do dnia 12 stycznia 2002. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Podług ust. 3 prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego przysługuje za okres od dnia spełnienia warunków do jego nabycia określonych w ustawie o której mowa w ust.l w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., nie wcześniej jednak niż od dnia 1 stycznia 2002 r. z zastrzeżeniem ust. 4.
Ten zaś przepis stanowi, że osobie, o której mowa w ust. 2 prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w ust. 1 przysługuje od dnia złożenia wniosku o jego przyznanie, o ile w dniu jego złożenia spełnia warunki do nabycia tego prawa określone w ustawie, o której mowa w ust. 1, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r.
Powołany wyżej ust. 5 przewiduje , że osoba, o której mowa w ust. 1 i 2, może złożyć wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego do dnia 28 lutego 2006 r., do właściwego dla jej miejsca zamieszkania powiatowego urzędu pracy.
Z przepisów tych wynika zatem , co zasadnie podkreśla organ w zaskarżonej decyzji, że warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego oceniane musza być według przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2001, nr 6, poz. 56, ze zm.) zwanej dalej ustawą o zatrudnieniu podług jej brzmienia obowiązującego w dniu 31 grudnia 2001.
Określał je art. 37 j., tej ustawy stanowiący, że zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury jeżeli:
posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub
posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Art. 37 j. ust. 1 a stanowił natomiast, że okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, o których mowa w ust. 1, są uwzględniane po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu.
Organ II instancji ustalił przy zaliczeniu skarżącemu okresu pobierania zasiłku dla bezrobotnych na podstawie art. 150 a ust. 2, iż udowodniony przezeń okres uprawniający go do zasiłku wynosi 29 lat 7 miesięcy i 3 dni.
Ustalając okres uprawniający do pobierania zasiłku stanowiący jedną z przesłanek , których dopiero łączne spełnienie stwarza uprawnienie do zasiłku przedemerytalnego organ prawidłowo przyjął , że do okresu tego nie wlicza się okresu wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym wliczanego do pracowniczego stażu pracy na podstawie ustawy z dnia 20 lipca 1990r. o wliczeniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz.U. nr 54, poz. 310).
Według bowiem art. 1 ust. 1 tej ustawy okres pracy w gospodarstwie rolnym wlicza się jedynie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia ze stosunku pracy. Uprawnienie do zasiłku dla bezrobotnych wynika z ustawy o zatrudnieniu a nie ze stosunku pracy. Okresy uprawniające do zasiłku dla bezrobotnych zostały enumeratywnie wyliczone w art. 23 i 24 ustawy o zatrudnieniu i skoro w wyliczeniu tym brak okresów pracy w rolnictwie zaliczanych na podstawie wskazanej ustawy 20 lipca 1990r. do pracowniczego stażu pracy, to oznacza to niemożność takiego zaliczenia. Stanowisko organów i Sądu w tym względzie znajduje wsparcie w poglądach judykatury ; patrz: wyroki NSA z 30.04.1998r. II SA 413/98 Komputerowy System Orzecznictwa LEX Nr 41856, z 19.01.2006r. IOSK 760/05 LEX 194416 )
Sąd natomiast nie podziela poglądu organu II instancji , że w stanie faktycznym sprawy istniały dostateczne podstawy do odmowy zaliczenia do okresu uprawniającego do zasiłku okresu zatrudnienia skarżącego w Spółdzielni Usługowo - Wytwórczej w B. trwającego od 01.07.1966r. do 30.03.1967 r. i zatrudnienia w Brygadzie Remontowo - Budowlanej w N. obejmującego przedział czasowy od 15.03.1971 r. do 15.04.1972 r. . Okresy te zostały z zaliczone przez Urząd Gminy w P. do okresu zatrudnienia, od którego zależy długość okresu wypowiedzenia umowy o pracę w świadectwie pracy wystawionym przez tego pracodawcę. Ustawa o zatrudnieniu przewidywała wymóg szczególnego dokumentowania jedynie zatrudnienia w warunkach szczególnych i to dopiero od 12 września 2001r. (art. 37j. ust.l a). Skoro tak, to zgodnie z art. 75 kpa ustanawiającym otwarty system dowodów odmowa dania wiary zapisowi w świadectwie pracy wydanym przez innego pracodawcę wymagałaby bardziej szczegółowego uzasadnienia , niż stwierdzenie zawarte w zaskarżonej decyzji , że był to okres niepotwierdzony przez pracodawcę - zwłaszcza, gdy zważy się , że okres ten został uwzględniony przez organ I instancji a odległy czas kwestionowanego zatrudnienia uzasadnia twierdzenie skarżącego o braku możliwości uzyskania świadectwa pracy. Organ II instancji przedstawił w tym zakresie szerszą argumentację dopiero w odpowiedzi na skargę, co jednak nie może być uznane za konwalidację wady decyzji, jako że odpowiedź na skargę nie zastępuje uzasadnienia decyzji.
To jednak naruszenie art. 75 i 107 §3 kpa Sąd uznał za nie mogące mieć wpływu na wynik sprawy , bowiem przy uwzględnieniu tego okresu (1 rok i 10 miesięcy) okres uprawniający skarżącego do zasiłku nie osiąga wymaganych 35 lat.
Zauważyć wypadnie także , że nawet gdyby przyjąć, za prawidłowe wyliczenie okresów uprawniających do zasiłku sporządzone przez skarżącego a dołączone do odwołania to po odjęciu od tego okresu (36 lat 7 miesięcy i 7 dni) 4 lat, 4 miesięcy i 12 dni pracy na roli ( ujętych w wyliczeniu) także z wyliczeń tych wynika, że nie osiągnąłby on wymaganego okresu 35 lat.
Zarzut, iż skarżący wykonywał zatrudnienie w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze, co uzasadniałoby zastosowanie wobec niego wymogów z art. 37j. ust 1 pkt 2 (30 letni okres uprawniający do zasiłku przy 15 latach pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze) został podniesiony dopiero skardze.
Sąd podziela pogląd organu wyrażony w odpowiedzi na skargę, że wobec brzmienia art. 37j. ust. la skarżący musiałby wykazać fakt takiego zatrudnienia stosowną dokumentacją (świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub świadectwo pracy z wpisem o wykonywaniu takiej pracy, bądź prawomocne orzeczenie sądu). Dokumentacja przedłożona przez skarżącego wymogom tym nie odpowiada .
Sąd - z racji ograniczenia jego kognicji do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji - pominąć musiał argumentację skargi dotyczącą trudnych warunków materialnych i życiowych skarżącego.
Z przytoczonych wyżej względów, Sąd w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a oddalił skargę.
Dla informacji jedynie Sąd podaje, że istotnie do okresu uprawniającego do emerytury, stanowiącego jedną z przesłanek nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego wlicza się okres pracy w rolnictwie. Przy rozstrzyganiu o takim świadczeniu z zastosowaniem art. 150 a ustawy o ,pziirp należy jednak zgodnie z ust. 4 tego przepisu uwzględniać zapis art. 37 k ustawy o zatrudnieniu, który stanowił, że świadczenie takie przysługuje , z zastrzeżeniem ust. 9, osobie, spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:
1. osiągnęła wiek co najmniej 58 lat kobieta i 63 lata mężczyzna i posiada okres uprawniający do emerytury, lub
2. w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła co najmniej 55 lat kobieta i 60 lat mężczyzna oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub
do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet i 40 lat dla mężczyzn, lub
do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet i 39 lat dla mężczyzn, a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy w rozumieniu ustawy z dnia 29 grudnia 1993 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 1994 r. Nr 1, poz. 1 1995 r. Nr 87, poz. 435, z 1996 r. Nr 5, poz. 34, z 1997 r. Nr 28, póz. 153 i Nr 123, poz.776, z 1998 r. Nr 106, póz. 668 i Nr 137, poz. 887 oraz z 2000 r. Nr 48, poz. 550).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło