II SA/Rz 283/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Joanna Zdrzałka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2015 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji -skargę oddala- II SA/Rz 283/15 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi TM jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] (dalej: SKO w [.]) z dnia [.] lutego 2015 r. nr [.] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, którą wydano w następującym stanie sprawy; Decyzją z dnia [.] maja 2010 r. nr [.], SKO w [.] stwierdziło nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [.] z dnia [.] września 1954 r. nr [.] w części dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości oznaczonej pgr 2320/15, 2320/18 i części parceli 2320/23 położonych w [.], stanowiących własność JF i MF (poprzedników prawnych TM). Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zainicjowane zostało żądaniem TM z dnia 27 lutego 2008 r. kwestionującej legalność decyzji z 1954 r. podjętej na podstawie art. 1 i art. 2 dekretu z dnia 5 września 1947 r. o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz. U. Nr 53, poz. 404), rozporządzenia Ministra Skarbu oraz Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 15 czerwca 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie trybu orzekania o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Nr 57, poz. 277) oraz dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa niepozostających we faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, poz. 339), ponieważ do przejęcia ww. nieruchomości doszło – w jej ocenie, pomimo, że nazwiska ich poprzedników prawnych nie zostały w tej decyzji wymienione. W podaniu z dnia 3 kwietnia 2013 r. Nadleśnictwo [.] zwróciło się do SKO w [.] z żądaniem wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [.] maja 2010 r. W piśmie z dnia 26 kwietnia 2013 r. zmieniono jednak żądanie na stwierdzenie nieważności tej decyzji, jako wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości. Decyzją z dnia [.] listopada 2014 r. SKO w [.] stwierdziło nieważność własnej decyzji z dnia [.] maja 2010 r., jako wydanej z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej. Właściwe w sprawie były bowiem organy administracji rządowej, a ściślej wojewoda, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. Nr 31, poz. 206). W podstawie prawnej SKO powołało art. 156 § 1 pkt 1, art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) zwana dalej w skrócie k.p.a. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy TM zarzuciła, że Kolegium – pomimo prawidłowych ustaleń dokonało nieuprawnionego zastosowania w sprawie przepisów ustawy o wojewodzie i administracji rządowej w województwie pomijając jej przepisy przejściowe i końcowe oraz fakt, że żądanie wszczęcia postępowania, które ostatecznie zakończyło się decyzją z dnia [.] maja 2010 r. złożone zostało już [.] lutego 2008 r. Po tym zdarzeniu Kolegium wydało decyzję z dnia [.] mara 2009 r. i utrzymującą ją w mocy z dnia [.] sierpnia 2009 r., uchylone następnie wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. II SA/Rz 901/09. W wyroku tym Sąd nie stwierdził, aby Kolegium było organem niewłaściwym do rozpatrzenia wniosku TM. Po tym z kolei wydana została decyzja z dnia [.] maja 2010 r. Tak więc to Kolegium było organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium, a nie wojewoda. Opisaną na wstępie decyzją SKO w [.] utrzymało własną decyzję z dnia [.] listopada 2014 r. w mocy, podzielając w całości dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie TM zarzuciła naruszenie przez Kolegium art. 19 i art. 65 § 1 k.p.a. poprzez wszczęcie postępowania pomimo istnienia wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 27 stycznia 2010 r., który nie stwierdził, aby Kolegium nie było właściwe do rozpoznania wniosku skarżącej z 2008 r., a wręcz zawarto w nim wiążące dla SKO w [.] wskazania, co do dalszego biegu postępowania. Na tej podstawie zażądała uchylenia wydanych w sprawie decyzji oraz orzeczenie o kosztach postępowania. Ponawiając argumentację z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreśliła, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium złożyła w 2008 r. pod rządami ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej, a nie ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie. Przeto właściwym do załatwienia tego żądania organem powinno być Kolegium. W odpowiedzi na skargę SKO w [.] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2014, poz.1647). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Poddawszy zaskarżoną decyzję ocenie legalności w zakresie wynikającym z wyżej przytoczonych przepisów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 901/09 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] z dnia [.] sierpnia 2009 r. nr [.] i utrzymaną nią w mocy decyzję tego organu z dnia [.] marca 2009 r. nr [.] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [.] z dnia [.] września 1954 r. nr [.] w części dotyczącej przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości pgr 2320/15, 2320/18 i części parceli 2320/23 położonych w miejscowości [.], stanowiących własność JF i MF. W uzasadnieniu Sąd podał, że organy przedwcześnie uznały, że TM nie wykazał interesu prawnego do weryfikacji orzeczenia z dnia [...] września 1954 r. Jeżeli orzeczenie objęło rodzinne nieruchomości skarżącej (a ta okoliczność musi zostać wyjaśniona), to skarżąca ma interes prawny do weryfikacji orzeczenia, bowiem udowodniła następstwo prawne po swoim ojcu i dziadku oraz to, że MF był właścicielem położonych w [.] nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa. Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego pozwoli na wyjaśnienie czy skarżąca ma legitymację do żądania stwierdzenia nieważności kwestionowanego orzeczenia. W postępowaniu ponownym organ przeprowadzi postępowanie administracyjne zgodnie z regułami k.p.a. przy uwzględnieniu powyższego stanowiska Sądu. W wyniku ponownie prowadzonego postępowania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] decyzją z dnia [.] maja 2010 r. nr [.] stwierdziło nieważność wyżej wymienionego orzeczenia. W skardze do Sądu pełnomocnik skarżącej zarzucił, że został naruszony art. 19 k.p.a. w związku z przepisem art. 65 § 1 k.p.a. wskutek ich zastosowania pomimo, uprzedniego wydania wyroku kasatoryjnego przez WSA w Rzeszowie zawierające wiążące SKO w [.] wskazania w zakresie dalszego procedowania, w tym również wskazania w zakresie właściwości rzeczowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.], jako organu wyłącznie właściwego do dalszego procedowania po wyroku oraz naruszenia innych przepisów postępowania mających wpływ na treść zaskarżonej decyzji, powoływanych w uzasadnieniu skargi. Skład orzekający w niniejszej sprawie, mając na względzie wyżej przedstawioną ocenę prawną i wskazania, co do dalszego procedowania zawartą w wyroku WSA z 27 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 901/09 stwierdza, że odnoszą się do organu, który ma przeprowadzić postępowanie zgodnie z regułami k.p.a. W powołanym wyroku nie nastąpiło jednoznaczne wskazanie, że organem wyłącznie właściwym w ponownie prowadzonym postępowaniu będzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.]. Żadne zdanie uzasadnienia nie zawiera takiego wskazania. To, że Sąd wypowiadał się w uzasadnieniu wyroku o decyzjach Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynikało z przedmiotu zaskarżenia. Pogląd ten pozostaje w zgodzie z treścią art. 170 p.p.s.a., że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Konsekwencją wskazania Sądu do kierowania się przez organ regułami k.p.a. było zastosowanie sie do zasady, wynikającej z art. 19 k.p.a. to jest przestrzegania z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Nie było zatem przeszkód do badania właściwości rzeczowej Kolegium z urzędu i poddaniu się regulacji wynikającej z art.3 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2015 r., poz. 525). Zatem w dacie [.] maja 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [.] nie było organem właściwym do stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [.]. Mając na względzie wyżej przedstawione uwagi Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [.] o stwierdzeniu nieważności własnej decyzji z dnia [.] maja 2010 r. nr SKO [.] nie narusza prawa. Opowiedzenie się za takim stanowiskiem powoduje, że zarzuty i argumenty skargi okazały się niezasadne. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.