II SA/Rz 283/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Maciej Kobak WSA Elżbieta Mazur – Selwa Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany nazwiska -skargę oddala- Przedmiotem skargi A. K. jest postanowienie Wojewody z dnia [...] lutego 2017 r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego (dalej: USC) w [....] z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany nazwiska. W podstawie prawnej Wojewoda wskazał art. 138 § 1 pkt 1, art. 144, art. 123 § 1 oraz art. 61a § 1 i § 2 K.p.a. w zw. z art. 4 ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska (Dz. U. z 2016 r., poz. 10). Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia postanowienia wynika, że dnia [...] czerwca 2016 r. A. K. złożyła do Urzędu Stanu Cywilnego w [...] wniosek o zmianę imienia i nazwiska na "A. L.". W uzasadnieniu podała, że pragnie być kobietą sukcesu a zmiana nazwiska i imienia doda jej sił i większej motywacji dla nowego związku. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] odmówił wnioskodawczyni zmiany imienia i nazwiska. Podał, że wskazane przez wnioskodawczynię powody uzasadniające zmianę imienia i nazwiska nie wynikają z katalogu "ważnych powodów" zawartego w przepisach prawa. A. K. złożyła od powyższej decyzji odwołanie. Po jego rozpoznaniu Wojewoda decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 roku nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzja ta nie została zaskarżona i stała się ostateczna z dniem [...] września 2016 r. W dniu 19 stycznia 2017 r. A. K. ponownie złożyła do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] wniosek o zmianę nazwiska z "K." na nazwisko "L". Postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. nr [...] Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany nazwiska wnioskodawczyni z "K." na "L.". Organ wskazał, że wobec tego, że w tej samej sprawie toczyło się już postępowanie administracyjne i zapadło rozstrzygnięcie, to mając na uwadze art. 61a K.p.a. należało odmówić wszczęcia postępowania. Zażalenie na to postanowienie złożyła A. K. (używając nazwiska "L."). Podała, że powodem wnioskowania o zmianę nazwiska jest to, że "nie należy do drzewa rodzinnego K., nie chce należeć tez do nazwiska rodowego: C.". Wojewoda postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W jego uzasadnieniu powołując się na dokonane przez organ I instancji ustalenia wskazał, że zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Wojewoda podał, że z akt sprawy wynika, że A. K. zażądała wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji w sprawie uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (decyzja Kierownika USC w [....] z [...] lipca 2016 r.). W tej sytuacji w przedmiotowej sprawie zachodzi tożsamość podmiotu i przedmiotu rozstrzygnięcia a ponowne rozpoznanie sprawy powodowałoby, że wydane rozstrzygnięcie dotknięte byłoby wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. Wojewoda podkreślił, że żądanie wydania przez ten sam organ następnej decyzji w sprawie rozstrzygniętej już ostateczną decyzją, a która pozostaje w obiegu prawnym, należy uznać za niedopuszczalne. Jeżeli już raz wszczęto postępowanie i odmówiono dokonania zmiany nazwiska wnioskodawczyni z "K." na nazwisko "L.", to nie można jeszcze raz domagać się wszczęcia postępowania w tej samej sprawie. Zarzuty podniesione w zażaleniu organ uznał za niezasługujące na uwzględnienie. Jako słuszne Wojewoda ocenił stanowisko, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja z [...] lipca 2016 r. rozstrzygająca sprawę merytorycznie w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne, a organ winien odmówić wszczęcia postępowania. Powyższe postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A. K. (używając nazwiska: "L.") nie precyzując kierunku jej weryfikacji. Skarżąca argumentując skargę wywiodła, że "nie przynależy do nazwiska K.", że dokonując "opracowań treści natury lingwistycznej uważa zmianę nazwiska z: K. na: L. za słuszne", "chce uzyskać status osoby publicznej, a nazwisko: K. nie spełniło jej oczekiwań". W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza z kolei przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a.", z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Poddawszy zaskarżone postanowienie ocenie legalności w zakresie wyznaczonym przepisami cyt. wyżej ustaw Sąd nie stwierdził przy jego wydawaniu naruszenia prawa i dlatego skarga, zgodnie z art. 151 P.p.s.a. podlegała oddaleniu. Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda utrzymał w mocy wydane w pierwszej instancji, z powołaniem się na art. 61a K.p.a., postanowienie z dnia [...] stycznia 2017 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany nazwiska. Przepis powyższy daje organowi orzekającemu w pierwszej instancji podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W przepisie tym zawarte są więc dwie samodzielne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania – jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę nie będącą stroną, a drugą – zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, przy czym przyczyny te nie zostały w tym przepisie skonkretyzowane. Niewątpliwie należy przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, jak na przykład, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno – prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Niesporne jest, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. ([...]) Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. ([...]), którą wymieniony ostatnio organ odmówił wnioskodawczyni (skarżącej) A. K. zmiany imienia i nazwiska na A. L., a więc orzekł in merito. Wspomniana wyżej decyzja Wojewody nie została przez A. K. zaskarżona i z dniem [...] września 2016 r. stała się ostateczna. A. K. w dniu [...] stycznia 2017 r. złożyła w Urzędzie Stanu Cywilnego w [...] ponowny wniosek o zmianę nazwiska z K. na L. i został on załatwiony przez organ I instancji poprzez wydanie postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zmiany nazwiska, a które utrzymał w mocy Wojewoda. W ocenie Sądu, skorzystanie przez organy administracji obu instancji z dyspozycji art. 61a § 1 K.p.a. było w warunkach sprawy niniejszej prawidłowe. Niesporne bowiem jest, jak wcześniej wyjaśniono, że w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie (ostateczna decyzja Wojewody z dnia [...] sierpnia 2016 r.), co w świetle wspomnianego wyżej przepisu K.p.a. stanowi przesłankę do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Trafnie przy tym zaakcentowano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że ponowne podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie oznaczałoby, iż byłoby ono dotknięte kwalifikowaną wadą z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., czyli jego nieważnością. Sąd zatem stwierdza, że nie ma podstaw do uznania, iż zaskarżone postanowienie i poprzedzające go postanowienie organu I instancji naruszyły prawo w zakresie, o jakim mowa byłą na wstępie. W rezultacie Sąd nie znajduje powodów do usunięcia tych postanowień z obrotu prawnego. Zawarte w skardze wywody nie odnoszą się do kwestii legalności skarżonego postanowienia, stąd pozostać musiały bez wpływu na jego ocenę. W związku z powyższym na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.