II SA/Rz 285/20
WyrokWSA w Rzeszowie2020-10-07
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Piotr Godlewski, Elżbieta Mazur-Selwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) zasadnie uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując się na naruszenie przepisów postępowania i konieczność wyjaśnienia zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji przyznał usługi opiekuńcze w mniejszym wymiarze niż wnioskowany?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję SKO, uznając, że organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 K.p.a. (uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia). Sąd stwierdził, że choć uzasadnienie organu pierwszej instancji było lakoniczne, to nie doszło do tak istotnego naruszenia przepisów postępowania, które uniemożliwiałoby merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy mógł samodzielnie ocenić materiał dowodowy i wydać decyzję reformatoryjną lub utrzymać w mocy decyzję organu pierwszej instancji, zamiast uchylać ją i przekazywać do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
M.L. złożył wniosek o przyznanie usług opiekuńczych, który Prezydent Miasta rozpatrzył pozytywnie, przyznając usługi w ograniczonym wymiarze. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na naruszenie przepisów postępowania i potrzebę wyjaśnienia zakresu sprawy. M.L. wniósł sprzeciw od decyzji SKO, domagając się przywrócenia poprzedniego wymiaru usług. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę ze sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Piotr Godlewski /spr./ WSA Elżbieta Mazur-Selwa Protokolant referent Patrycja Bar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2020 r. sprawy ze sprzeciwu M. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych uchyla zaskarżoną decyzję.
II SA/Rz 285/20
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem sprzeciwu M.L. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z (...) lutego 2020 r. nr (...) wydana w sprawie o przyznanie usług opiekuńczych.
Z jej uzasadnienia oraz akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem
z (...) grudnia 2019 r. M.L. wystąpił do Prezydenta Miasta
z wnioskiem o przyznanie usług opiekuńczych z uwagi na długotrwałą chorobę.
Prezydent decyzją z (...) grudnia 2019 r. nr (...) przyznał wnioskodawcy prawo do świadczenia niepieniężnego z pomocy społecznej w postaci usług opiekuńczych realizowanych w miejscu jego zamieszkania w okresie od
(...) stycznia do (...) kwietnia 2020 r. w wymiarze 93 godzin miesięcznie, tj. od poniedziałku do niedzieli średnio po 3 godziny dziennie, polegających na pomocy w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych: robieniu niezbędnych zakupów, przygotowaniu posiłku lub jego dostarczenie z punktu gastronomicznego, bieżące prace porządkowe w mieszkaniu podopiecznego, mycie naczyń, pranie ubrań i bielizny podopiecznego; opiece higienicznej, zmianie bielizny osobistej i pościelowej, zamawianie wizyt lekarza, pielęgniarki; zapewnienie w miarę możliwości kontaktu z otoczeniem: zamawianie wizyt duchownych u podopiecznego, załatwianie drobnych spraw urzędowych, wysyłanie korespondencji, wyjście z podopiecznym na spacer, dostarczanie prasy i książek.
W wydanej decyzji Prezydent ustalił także odpłatność za 1 godzinę usługi na kwotę 12,62 zł, stanowiące 55% jej kosztu (1173,66 zł miesięcznie) i jednocześnie zwolnił wnioskodawcę z odpłatności w całości. Wskazał ponadto, że usługi opiekuńcze świadczone będą przez Polski Czerwony Krzyż – Zarząd Rejonowy PCK..
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że wnioskodawca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, aczkolwiek posiada rodzinę zobowiązaną do alimentacji. Utrzymuje się z emerytury z ZUS i świadczenia uzupełniającego. Jest osobą niepełnosprawną i całkowicie niezdolną do samodzielnej egzystencji, co uzasadnia przyznanie usług opiekuńczych w wymiarze i zakresie pozwalającym zapewnić najbardziej niezbędne potrzeby.
W odwołaniu od decyzji Prezydenta M. zakwestionował wymiar przyznanych godzin opiekuńczych, wnosząc o ich przywrócenie do 6 godzin dziennie z uwagi na konieczność przygotowywania posiłków, zakrapiania oczu, a także wykonywania innych prac domowych. Zanegował stwierdzenie dokonane
w przeprowadzonym wywiadzie środowiskowym, że jest sobie w stanie sam przygotować posiłki, w tym śniadanie.
SKO opisaną na wstępie decyzją z (...)lutego 2020 r. uchyliło decyzję organu
I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wyjaśniło, że przyznanie pomocy w formie usług opiekuńczych musi być poprzedzone wyjaśnieniem rzeczywistej sytuacji strony, nie tylko materialnej, ale całej sytuacji życiowej. Wskazano, że w poprzednim okresie wnioskodawca korzystał z usług opiekuńczych w wymiarze po 6 godzin dziennie. Organ I instancji, poza powołaniem przesłanek warunkujących przyznanie prawa do świadczenia, nie odniósł się do okoliczności uzasadniających przyznanie świadczeń opiekuńczych we wskazanym wymiarze. W ocenie organu odwoławczego, powołane w uzasadnieniu decyzji tego organu stwierdzenia są lakoniczne i ogólnikowe. Brak jest w nich wyjaśnienia przyczyn zmniejszenia ilości przyznanych godzin z 6 do 3 w kontekście faktycznych potrzeb odwołującego.
W ocenie SKO, organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy naruszył przepisy art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 50 ust. 1 i art. 3 ustawy o pomocy społecznej, co powoduje konieczność uchylenia wydanej przez niego decyzji. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji powinien w szczególności rozważyć i ocenić potrzeby odwołującego w zakresie usług opiekuńczych, w tym możliwości przyznania mu usług we wnioskowanym zakresie, wyjaśnić jakie okoliczności wpłynęły na zmianę zakresu tych usług.
M.L. w skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie sprzeciwie od decyzji Kolegium podniósł, że od 8 lat legitymuje się orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Wskazał, że ma 73 lata i przebył udar. Jest także po operacji oczu i w związku z tym istnieje konieczność ich zakrapiania, czego nie wykonuje od 4 miesięcy. Wskazał, że nie jest w stanie przygotować śniadania, a także wykonać innych prac domowych. Wniósł
o przywrócenie mu wymiaru 6 godzin opiekuńczych, jak miało to miejsce do października 2019 r.
W odpowiedzi na sprzeciw SKO wniosło o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w wydanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres co do zasady wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zasada ta podlega jednak wyłączeniu w przypadku sprzeciwu, gdyż jak stanowi art. 64e P.p.s.a., "rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego"; stosownie do art. 64a P.p.s.a., od decyzji o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z jej treści może wnieść od niej sprzeciw (zgodnie z treścią art. 138 § 2 K.p.a., "organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy").
Wynikający z art. 64e P.p.s.a. zakres sądowej kontroli decyzji wydanej w trybie
art. 138 § 2 K.p.a. wskazuje zatem, że sprzeciw nie jest środkiem prawnym służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji ani prawidłowości zastosowania przez organ drugiej instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z podstawami kasatoryjnymi. Sprzeciw jest kierowany przeciwko uchyleniu decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny w ramach tego środka ma charakter formalny i służy wyłącznie sprawdzeniu, czy kasatoryjna decyzja organu drugiej instancji oparta została na jednej z podstaw wymienionych w art. 138 § 2 K.p.a. Zawarte w tym przepisie określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy" jest zwrotem ocennym, niemniej oznacza, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasatoryjną i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia, gdy postępowanie w pierwszej instancji zostało przeprowadzone
z naruszeniem norm prawa procesowego, a więc gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Równoznaczne jest to z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co zgodnie
z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy.
Jak już wskazano wyżej, wyraźne ograniczenie zakresu kontroli wyłącznie do zasadności wydania przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej oznacza, że poza zakresem kontroli sądowoadministracyjnej w postępowaniu ze sprzeciwu na taką decyzję pozostają kwestie właściwego rozumienia i zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego, co odróżnia sprzeciw od skargi.
W rozpoznawanej przez Sąd sprawie kluczowe pozostaje zatem rozstrzygnięcie, czy zaistniały w niej określone w art. 138 § 2 K.p.a. przesłanki do uchylenia przez SKO objętej sprzeciwem decyzją z (...) lutego 2020 r. decyzji Prezydenta M. z (...) grudnia 2019 r. o przyznaniu M.L. pomocy w postaci usług opiekuńczych w okresie od (...) stycznia do (...) kwietnia 2020 r. w wymiarze 93 godzin miesięcznie (średnio 3 godziny dziennie od poniedziałku do niedzieli) i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Dokonując kontroli wskazanej wyżej decyzji SKO wg kryteriów określonych
w art. 64e P.p.s.a. Sąd stwierdził, że sprzeciw zasługuje na uwzględnienie.
Za punkt wyjścia w sprawie należy przyjąć regulację art. 50 ustawy z dnia
12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1507 ze zm.), zgodnie z którą "osobie samotnej, która z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymaga pomocy innych osób, a jest jej pozbawiona, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych" (ust. 1), przy czym "usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić"
(ust. 2). Stosownie do ust. 3 tego artykułu, "usługi opiekuńcze obejmują pomoc
w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem".
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, M.L. już od kilku lat korzysta w sposób ciągły z tej formy pomocy społecznej:
- decyzją z (...) czerwca 2013 r. nr (...) przyznano mu usługi opiekuńcze od (...) lipca do (...) grudnia 2013 r. w wymiarze 14 godzin tygodniowo,
- decyzją z (...) stycznia 2014 r. nr (...) przyznano mu usługi opiekuńcze od (...) stycznia do (...) czerwca 2014 r. w wymiarze 14 godzin tygodniowo (decyzję tą zmieniono decyzją z (...) kwietnia 2014 r. nr (...) zwiększając od (...) marca 2014 r. wymiar usług opiekuńczych do 28 godzin tygodniowo),
- decyzją z (...) lipca 2014 r. nr (...) przyznano mu usługi opiekuńcze od (...) lipca do (...) grudnia 2014 r. w wymiarze 56 godzin tygodniowo,
- decyzją z (...) stycznia 2015 r. nr (...) przyznano mu usługi opiekuńcze od (...) stycznia do (...) czerwca 2015 r. w wymiarze 42 godzin tygodniowo,
- decyzją z (...) lipca 2015 r. nr (...) przyznano mu usługi opiekuńcze od (...) lipca do (...) grudnia 2015 r. w wymiarze 42 godzin tygodniowo,
- decyzją z (...) stycznia 2016 r. nr (...) przyznano mu usługi opiekuńcze od (...) stycznia do (...) czerwca 2016 r. w wymiarze 42 godzin tygodniowo,
- decyzją z (...) lipca 2016 r. nr (...) przyznano mu usługi opiekuńcze od (...) lipca do (...) grudnia 2016 r. w wymiarze 42 godzin tygodniowo,
- decyzją z (...) stycznia 2017 r. nr (...) przyznano mu usługi opiekuńcze od (...) stycznia do (...) grudnia 2017 r. w wymiarze 42 godzin tygodniowo,
- decyzją z (...) stycznia 2018 r. nr (...)przyznano mu usługi opiekuńcze od (...) stycznia do (...) grudnia 2018 r. w wymiarze 42 godzin tygodniowo,
- decyzją z (...) stycznia 2019 r. nr (...) przyznano mu usługi opiekuńcze od (...) stycznia do (...) grudnia 2019 r. w wymiarze 42 godzin tygodniowo (decyzję tą zmieniono decyzją z (...) lutego 2019 r. nr (...), zmniejszając – na prośbę wnioskodawcy - od (...) stycznia 2019 r. wymiar usług opiekuńczych do 21 godzin tygodniowo),
- decyzją z (...) grudnia 2019 r. nr (...) (uchyloną objętą sprzeciwem decyzją SKO z (...) lutego 2020 r.) przyznano mu usługi opiekuńcze od
(...) stycznia do (...) kwietnia 2020 r. w wymiarze 93 godzin miesięcznie (średnio po
3 godziny dziennie).
Uzasadniając decyzję z (...) grudnia 2019 r. organ I instancji wyjaśnił, że bardzo trudna sytuacja zdrowotna i rodzinna wnioskodawcy wymaga wsparcia i pomocy innych osób, czego nie może mu zapewnić rodzina. Powołując się na zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (w tym zaświadczenie lekarskie i ustalenia pracownika socjalnego poczynione w trakcie wywiadu środowiskowego) wskazał, że usługi opiekuńcze - obejmujące pomoc w zakresie zaspokajania codziennych potrzeb życiowych zgodnie z indywidualnym zakresem usług opiekuńczych opracowanym bezpośrednio z usługobiorcą i odzwierciedlającym jego indywidualne potrzeby - przyznano w wymiarze i zakresie pozwalającym zapewnić najbardziej niezbędne potrzeby usługobiorcy.
Jak wynika z treści odwołania, główną przyczyną jego wniesienia było zakwestionowanie przez niego wymiaru tej pomocy. Zasadniczo też z tej przyczyny SKO uchyliło decyzję organu I instancji, przekazując mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając za konieczne wyjaśnienie motywów jakimi kierował się ten organ decydując w kontekście faktycznych potrzeb odwołującego o rozmiarze przyznanych mu usług opiekuńczych.
Należy w związku z tym zauważyć, że wobec nie budzących zastrzeżeń organu odwoławczego ustaleń faktycznych co do spełnienia przez wnioskodawcę warunków rzutujących na trafność rozstrzygnięcia o przyznaniu mu prawa do świadczenia niepieniężnego z pomocy społecznej w postaci usług opiekuńczych, opisane powyżej przyczyny uchylenia decyzji organu I instancji sprowadzają się do zastrzeżeń dotyczących rozmiaru przyznanej mu pomocy, wynikających – wobec wydawanych wcześniej w tym przedmiocie decyzji przyznających usługi opiekuńcze w wyższym wymiarze - z braku dostatecznego uzasadnienia w tym względzie. Świadczy o tym pośrednio zawarte w uzasadnieniu decyzji SKO stwierdzenie, że "uzasadnienie decyzji /organu I instancji/ w tym zakresie nie może się bowiem sprowadzać do właściwie jednego zdania, że usługi opiekuńcze przyznano w wymiarze i zakresie pozwalającym zapewnić najbardziej niezbędne potrzeby usługobiorcy", gdyż nie daje możliwości oceny motywów jakimi kierował się organ podejmując taką a nie inną decyzję.
Co do zasady Sąd akceptuje argumentację Kolegium co do ogólnikowości takiego sposobu uzasadnienia decyzji organu I instancji jako naruszającego art. 107
§ 3 k.p.a., aczkolwiek jednocześnie nie podziela stanowiska, że w okolicznościach sprawy wyczerpywało to przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. i uchylenia tej decyzji z uwagi na to, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Trudno bowiem uznać, że w związku z powyższym - wobec braku zastrzeżeń organu odwoławczego co do sposobu i zakresu postępowania dowodowego, a tym samym do kluczowych dla sprawy ustaleń stanu faktycznego związanego z sytuacją osobistą, rodzinną, zdrowotną i materialną usługobiorcy (niewątpliwie stanowiących pochodną faktu długotrwałego korzystania przez niego
z tej formy wsparcia) - organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części.
Zgodnie z ustawową zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), istota postępowania odwoławczego nie ogranicza się do stwierdzenia, że w sprawie zapadły rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni, ale konieczne jest także, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone. Działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, jest dzianiem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji i powinno być powtórzeniem rozpatrywania i rozstrzygania sprawy. Sprowadza się to do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy przez dwa różne organy, które w tym zakresie powinny kierować się całością przepisów postępowania. Obowiązkiem organu odwoławczego jest oczywiście ocena decyzji organu I instancji, jednak nie tylko przez pryzmat zarzutów odwołania, ale pod kątem mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa materialnego i procesowego, co nie wyklucza przeprowadzenia przez ten organ stosownego postępowania wyjaśniającego w ramach przewidzianych przez k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 136 § 1 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję; jak wskazano m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 lutego 2017 r. II OSK 1386/15 – LEX nr 2292208, jeżeli organ odwoławczy nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i prawnego sprawy, a stwierdził potrzebę przeprowadzenia dowodu, ma obowiązek przeprowadzić ten dowód w ramach swoich uprawnień z art. 136 k.p.a., zamiast uchylać sprawę do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji.
Wydana w sprawie decyzja SKO narusza zasady odnoszące się do postępowania odwoławczego, gdyż przeprowadzenie takiego uzupełniającego postępowania w zakresie stanowiącym przyczynę uchylenia decyzji organu I instancji możliwe było do samodzielnego wykonania przez organ odwoławczy i de facto wymagało wyłącznie wnikliwej analizy akt sprawy, w zależności od czego możliwe było albo utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji (art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) albo wydanie decyzji reformatoryjnej (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Mimo bowiem tego, że jak już wskazano wyżej, organ I instancji w uzasadnieniu wydanej decyzji bardzo lakonicznie odniósł się do zakresu (ilości) przyznanych wnioskodawcy usług opiekuńczych, z akt sprawy niezbicie wynika, że ich zmniejszenie średnio do 3 godzin dziennie w porównaniu do wcześniejszych okresów świadczeniowych podyktowane było narastającymi między usługobiorcą a osobami świadczącymi usługi opiekuńcze sytuacjami konfliktowymi na tle sposobu wykonywania tych usług i zakresu związanych z tym obowiązków, co skutkowało m.in. kilkukrotną zmianą osób świadczących usługi, skarżących się na roszczeniową postawę usługobiorcy, niewpuszczanie ich do mieszkania oraz zwracających przy tym uwagę na jego pewną samodzielność w wykonywaniu określonych czynności; okoliczności te wynikają m.in. ze sporządzonego na potrzeby postępowania (...) grudnia 2019 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego (pkt III. Ocena sytuacji osoby/ rodziny, wnioski pracownika socjalnego) oraz wcześniejszych notatek służbowych pracowników socjalnych z (...) października oraz (...) i (...) listopada 2019 r., (...) listopada i (...) grudnia 2018 r., (...) listopada 2017 r. (ubocznie należy zauważyć, że także w piśmie z (...) stycznia 2020 r. przekazującym odwołanie od decyzji z (...) grudnia 2019 r. organ I instancji wskazał, że usługobiorca od 1,5 miesiąca utrudnia opiekunkom wykonywanie ich pracy poprzez niewpuszczanie do mieszkania z powodu odmowy wykonywania przez nie czynności wykraczających poza zakres usług).
Samodzielna ocena powyższych okoliczności leżała w zakresie możliwości SKO bez konieczności wydawania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. decyzji kasacyjnej. Działanie takie wpisywałoby się także w realizację kodeksowej zasady szybkości i prostoty postępowania (w myśl art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia). W sprawie było tym bardziej celowe i uzasadnione, że Kolegium decydując o uchyleniu z opisanych przyczyn decyzji organu I instancji orzekało już w trakcie biegu okresu wykonywania przyznanych tą decyzją usług opiekuńczych (ich częściowego wykonania w określonym nią wymiarze), co jak wynika z uzasadnienia objętej sprzeciwem decyzji, całkowicie umknęło jego uwadze i do czego się w ogóle nie odniosło.
W tym stanie rzeczy brak było podstaw do zastosowania przez SKO art. 138
§ 2 k.p.a., gdyż wbrew uznaniu tego organu, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy – aczkolwiek mogący mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie – nie miał na tyle doniosłego i rozległego charakteru, aby być uznany za równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części (tj. w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie), a przez to miał determinować uchylenie jego decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Wobec powyższego, objęta sprzeciwem kasacyjna decyzja SKO – jako wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. – podlegała uchyleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151a § 1 P.p.s.a.
Wynikające dla tego organu wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych wyżej rozważań, dla których z uwagi na tok postępowania
w sprawie niezbędne będzie uwzględnienie, iż okres świadczeniowy określony decyzją organu I instancji z (...) grudnia 2019 r. wraz z przypisaną mu do realizacji ilością godzin świadczenia usług opiekuńczych zakończył się.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło