II SA/Rz 286/08

WyrokWSA w Rzeszowie2008-09-05

Skład orzekający: Robert Sawuła, Stanisław Śliwa, Małgorzata Wolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, wydana na podstawie art. 138 § 2 KPA, narusza prawo, jeśli organ pierwszej instancji nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego w zakresie dochodów strony i przesłanek przyznania specjalnego zasiłku celowego?
Ratio decidendi
Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia na podstawie art. 138 § 2 KPA nie narusza prawa, jeśli organ pierwszej instancji nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego w zakresie dochodów strony oraz przesłanek przyznania specjalnego zasiłku celowego, a rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Skarga skarżącego, która w istocie dotyczy wadliwości działania organu pierwszej instancji, powinna być skierowana do właściwego organu w trybie skargi na działalność organu.
Stan faktyczny
Skarżący F. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji (Dyrektora MOPS) odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku celowego i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. SKO uznało, że organ pierwszej instancji naruszył art. 7 i 77 KPA, nie wyjaśniając wystarczająco stanu faktycznego, w szczególności kwestii dochodów rodziny skarżącego. Skarżący zarzucił przewlekłość postępowania i kwestionował żądanie dodatkowych zaświadczeń lekarskich. SKO wniosło o oddalenie skargi, wskazując na późniejsze przyznanie zasiłku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 5 września 2008 r. sprawy ze skargi F. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego -skargę oddala- do wyroku z dnia 5 września 2008 r. Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 2 oraz art.7 i 77 KPA po rozpatrzeniu odwołania F. S. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...].12.2007 r., Nr [...] w sprawie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W jej uzasadnieniu podano, że organ I instancji odmówił przyznania wnioskodawcy specjalnego zasiłku celowego. Od decyzji tej F. S. złożył odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zarzucając, że jest osobą niepełnosprawną niezdolną do podjęcia pracy zarobkowej, nie pobiera żadnych świadczeń z ZUS, z powodu zawiści, odwetu i zmowy urzędników jak i lekarzy-orzeczników ZUS. Pozostaje w stałym leczeniu. Zmuszony jest do ciągłego przyjmowania leków jak i stosowania odpowiedniej diety oraz rehabilitacji. Od pięciu lat zarejestrowany jest jako bezrobotny w PUP bez prawa do zasiłku Żona jest także osobą niepełnosprawną, wymaga stałego leczenia. Do podjęcia pracy zarobkowej nie jest zdolna. Pomimo tragicznej sytuacji materialnej starają się wzajemnie wspierać i tylko w sytuacjach bez wyjścia proszą MOPS o udzielenie pomocy. Mają na utrzymaniu córkę A., na którą pobierają zasiłek rodzinny. Córka aktualnie uczy się i dodatkowo pobiera stypendium z PUP. Właściwie to utrzymują się z jałmużny i pomocy najbliższej rodziny i przyjaciół. Posiadają mieszkanie lokatorskie za które opłacają czynsz w kwocie 400,00 zł dodatkowo spłacają kredyt w wysokości 200,00 zł. Ponoszą opłaty za media tj. energię elektryczną i gaz. Skarżący nie przedstawił zaświadczeń lekarskich, gdyż nikt takich nie żądał. W miesiącu sierpniu ubiegłego roku wnioskodawca leżał kilka dni w szpitalu co wiązało się ze sporymi kosztami. Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że zasługuje ono na uwzględnienie. F. S. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, o udzielenie pomocy finansowej z przeznaczeniem na zakup leków, tj. realizację otrzymanych recept. Organ I instancji odmawiając uwzględnienie jego wniosku – zdaniem SKO - naruszył art. 7 i 77 § 1 KPA. Przepis art. 7 Kpa zobowiązuje organy administracji publicznej w toku postępowania do stania na straży praworządności i podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Natomiast art. 77 § 1 Kpa zobowiązuje, organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. Dyrektor MOPS przekroczył granice uznania administracyjnego, a uzasadnienie decyzji nie potwierdza jej trafności. Uzasadnienie decyzji wskazujące na przekroczeniem kryterium dochodowego przez odwołującego się nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Trudno ustalić, czy kwota 1000,00 zł przekazana przez żonę była kwotą jednorazową, czy przekazywaną co miesiąc? Z akt sprawy nie wynika, czy Pani S. wróciła z zagranicy w grudniu czy też nie? Ponadto uzasadnienie decyzji nie zawiera zgodnie z zapisem art. 107 § 3 KPA uzasadnienia faktycznego. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ nakazał organowi I instancji przeprowadzenie postępowania z udziałem strony przy zachowaniu jej uprawnień wynikających w szczególności z art. 10 KPA oraz zbieranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i dokonanie jego oceny w świetle obowiązujących przepisów prawa. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2008 r. złożył F. S. wnosząc o "utrzymanie tej decyzji w mocy" oraz uchylenie decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2007 r. W uzasadnieniu środka zaskarżenia skarżący zarzucił przewlekłość toczącego się w jego sprawie postępowania oraz zakwestionował żądanie przez pracowników MOPS "coraz to innych zaświadczeń lekarskich", co jest według niego zbędne w związku z faktem, iż decyzje w sprawie przyznania zasiłku zapadają w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wnoszący skargę podkreślił, że wymaga ciągłego leczenia, rehabilitacji oraz stałego przyjmowania leków, na których wykupienie go nie stać, bowiem znajduje się w tragicznej sytuacji materialnej żyjąc "o chlebie i wodzie". Wskazał, że córka A. nie pobiera stypendium od stycznia 2008 r., zaś zasiłek rodzinny na nią pobrał ostatni raz w styczniu 2008 r. Odpowiadając na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, względnie o odrzucenie wskazując, iż decyzją z dnia [...] marca 2008 r., Nr [...] wydaną w oparciu o art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) Prezydent Miasta przyznał F. S. specjalny zasiłek celowy w kwocie 130 zł z przeznaczeniem na dofinansowanie zakupu leków. Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego, roszczenia skarżącego zostały zaspokojone, tym samym zaś ustały przyczyny do wniesienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) -zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach dokonywanej kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotem skargi jest kasacyjna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana w trybie art. 138 § 2 KPA. Przepis ten przewiduje - dla organu rozpoznającego odwołanie od decyzji - możliwość uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W kontrolowanej sprawie SKO uznało, że organ I instancji wydając zaskarżoną dopuścił się naruszenia przepisów art. 7 i 77 KPA poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. W szczególności dotyczyło to kwestii dochodów rodziny skarżącego. F. S. domagał się przyznania mu specjalnego zasiłku celowego z zamiarem przeznaczenia go na zakup leków. Zasiłek, którego domagał się F. S. może być przyznany między innymi na pokrycie kosztów zakupu leków. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie specjalnego zasiłku celowego - w przypadku przekroczenia przez wnioskodawcę kryterium dochodowego - koniecznym jest wykazanie, że sytuacja wnioskodawcy jest "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" (art. 41ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej). W przedmiotowej sprawie organ I instancji nie wyjaśnił ani kwestii wysokości dochodów osiąganych przez rodzinę F. S. ani kwestii czy w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający przyznanie skarżącemu specjalnego zasiłku celowego. Takie braki w materiale dowodowym sprawy pozwalają na stwierdzenie, że do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy niezbędnym jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części. Skoro do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy niezbędnym jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznej części zaskarżone orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie narusza przepisu art. 138 § 2 KPA. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że wprawdzie adresowane są one do decyzji SKO w rzeczywistości dotyczą one wadliwości działania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Skargę na wadliwą działalność organu F. S. może złożyć w trybie art. 227 KPA do właściwego organu określonego w oparciu o przepis art. 229 KPA. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznając, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2008 r. nie narusza prawa - w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło