II SA/Rz 286/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 23 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego postanawia I. Umorzyć postępowanie o zwolnienie F. S. od kosztów sądowych, II. Ustanowić dla skarżącego adwokata. II SA/Rz 286/08 U z a s a d n i e n i e F. S. wnosząc zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 września 2008 r. sygn. akt II SA/Rz 286/08 zwrócił się o zwolnienie go "od wniesienia wpisu" ze względu na tragiczną sytuację materialną rodziny oraz o ustanowienie adwokata, gdyż nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Zakresem złożonego przez niego następnie w wyniku wezwania urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF zostały objęte koszty sądowe (składają się na nie wpis, opłata kancelaryjna i zwrot wydatków) oraz ustanowienie adwokata. W jego uzasadnieniu skarżący podniósł, iż jest osobą niepełnosprawną, nie pobiera żadnych świadczeń z ubezpieczenia społecznego i od 6 lat jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku z tego tytułu. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z bezrobotną córką (jej także nie przysługuje prawo do zasiłku) oraz żoną (osoba niepełnosprawna i wymagająca ciągłego przyjmowania leków), której wynagrodzenie za pracę w wysokości 1126 zł. brutto (844 zł. netto) stanowi jedyne źródło ich utrzymania. Zamieszkują oni w mieszkaniu lokatorskim i wg złożonego oświadczenia nie posiadają żadnego majątku. Leczenie skarżącego i jego żony wymaga dużych środków finansowych, korzystają też ze wsparcia udzielanego im przez inne osoby. Rozpatrując złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skoro zatem przedmiot skargi (przyznanie zasiłku celowego) objęty jest zakresem regulacji tego przepisu, F. S. jest z mocy ustawy zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych związanych ze swoim udziałem w sprawie. Zatem jego wniosek o zwolnienie od nich nie może zostać merytorycznie rozpatrzony, a objęte nim postępowanie podlega umorzeniu. W tej sytuacji wniosek o ustanowienie adwokata podlega rozpatrzeniu pod względem spełnienia zawartej w art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. wykazania przez wnioskodawcę braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powyższego, rozpatrzenie wniosku następuje wyłącznie w oparciu o kryterium majątkowo - dochodowe, którego wykazanie obciążą osobę wnioskującą. Dokonana pod tym względem analiza możliwości płatniczych skarżącego nie pozostawia żadnych wątpliwości co do braku możliwości ustanowienia przez niego zastępcy prawnego z wyboru. Nie posiada on żadnych wartościowych składników majątkowych, nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi (oszczędnościami) które mogłyby być na ten cel przeznaczone, a posiadany dochód pochodzący z pracy zarobkowej żony pozwala na zaspokojenie tylko najbardziej niezbędnych i podstawowych potrzeb jego i rodziny. Kwota 844 zł. miesięcznie z pewnością nie jest w stanie zapewnić utrzymania 3 osób nawet na minimalnym, społecznie akceptowalnym poziomie, zwłaszcza przy konieczności stałego leczenia skarżącego i jego żony (odnośnie wnioskodawcy potwierdza to m.in. kserokopia zalegającego w aktach sądowych sprawy zaświadczenia lekarskiego). Skarżący ponosi wydatki związane z utrzymaniem mieszkania (400 zł.) i spłatą kredytu (200 zł.), do czego należy jeszcze doliczyć opłaty za energię elektryczną i gaz (okoliczności te zostały podniesione przez niego w treści odwołania od decyzji organu I instancji). W tej sytuacji nie budzą wątpliwości sygnalizowane przez niego trudności związane z wykupem wszystkich niezbędnych lekarstw (potwierdzają to zalegające w aktach sprawy kserokopie niezrealizowanych recept lekarskich) oraz określanie swojej aktualnej sytuacji życiowej jako tragicznej. W tym stanie rzeczy, nie kwestionując potrzeby korzystania przez F. S. z doraźnej pomocy innych osób należy uznać, że nie posiada on żadnych realnych możliwości wygospodarowania środków finansowych z przeznaczeniem na ustanowienie adwokata z wyboru; skutkuje to pozytywnym ustosunkowaniem się do jego wniosku. Odmienne uznanie wiązałoby się z naruszeniem ustawowych zasad przyznawania prawa pomocy, a przez to pozbawieniem skarżącego możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących mu jako stronie postępowania uprawnień, w tym prawa do kontroli instancyjnej orzeczenia wydanego przez Sąd I instancji (wyrokiem z dnia 5 września 2008 r. skarga F. S. na decyzję SKO z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] została oddalona, a ewentualne wniesienie od niego skargi kasacyjnej wymaga jej sporządzenia przez osobę uprawnioną, tj. adwokata lub radcę prawnego). Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i art. 258 § 3 w związku z art. 239 pkt 1 lit. a oraz art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.