II SA/Rz 287/10

WyrokWSA w Rzeszowie2010-09-08

Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Robert Sawuła, Ewa Partyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, będący właścicielem działek sąsiednich do planowanej inwestycji, posiada interes prawny w kwestionowaniu postanowienia o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, jeśli inwestycja nie jest realizowana na jego nieruchomościach?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący, będący właścicielem działek sąsiednich do planowanej inwestycji, nie posiada interesu prawnego w kwestionowaniu postanowienia o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym przysługuje jedynie podmiotom, których prawa są bezpośrednio kształtowane przez realizowaną inwestycję, a nie sąsiadom, których sytuacja może być co najwyżej objęta interesem faktycznym.
Stan faktyczny
Skarżący B. D. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) umarzające postępowanie zażaleniowe. Postanowienie SKO dotyczyło zażalenia na postanowienie Wójta Gminy Ż. o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla inwestycji polegającej na budowie rurociągu tłocznego kanalizacji sanitarnej. SKO umorzyło postępowanie, uznając, że skarżący nie wykazał interesu prawnego w kwestionowaniu postanowienia. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów materialnych i procesowych, w tym pozbawienie go statusu strony poprzez błędne ustalenie braku interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła SO (del.) Ewa Partyka Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 8 września 2010 r. sprawy ze skargi B. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko -skargę oddala- Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze dalej: SKO umorzyło postępowanie zażaleniowe na skutek wniesienia zażalenia przez B. D. na postanowienie Wójta Gminy Ż. z dnia [...] października 2009 r., L. dz. [...] w sprawie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie rurociągu tłocznego kanalizacji sanitarnej w miejscowości Ż. W podstawie prawnej postanowienia SKO wskazało art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 144 i art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm./ dalej: k.p.a. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podkreślił, że żalący się nie ma interesu prawnego w kwestionowaniu objętego zażaleniem rozstrzygnięcia. Taki interes nie wynika z akt sprawy oraz nie został wykazany przez żalącego się na skutek wezwania przez organ. W takich okolicznościach można przyjąć, że żalący się ma co najwyżej interes faktyczny, a ten nie może podlegać ochronie w ramach postępowania administracyjnego. Z tego powodu umorzenie postępowania znajduje oparcie w przepisach prawa. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się B. D.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zarzucił skarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów materialnych i procesowych. Wskazując na naruszenie prawa materialnego powołał art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko /Dz.U. nr 199, z 2008 r., poz. 1227 ze zm./. Naruszenie tych norm polega na pozbawieniu żalącego statusu strony. Z kolei naruszenie przepisów postępowania polega na działaniach organu sprzecznych z art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Objęte skargą rozstrzygnięcie zapadło bez wszechstronnego zebrania i wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W ocenie skarżącego organy naruszyły także art. 28 i art. 29 k.p.a. w związku z art. 7, art. 8 i art. 9 Konwencji z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska /Dz.U. nr 78, z 2003 r., poz. 706/. Uzasadniając skargę skarżący przyjął że pełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, a więc ustalenie, że budowa rurociągu tłocznego kanalizacji sanitarnej może oddziaływać na nieruchomości położone w zasięgu tego przedsięwzięcia pozwalałoby właściwie ocenić jego interes prawny. Skoro rurociąg tłoczny może oddziaływać na jego nieruchomości i urządzenia oraz budynki na nich zlokalizowane to tym samym lokalizacja tej inwestycji kształtuje jego prawa, a to wystarcza by przyjąć, że posiada w sprawie interes prawny. W takich okolicznościach umorzenie postępowania zażaleniowego narusza przepisy prawa. Wskazując na powyższe naruszenia skarżący wniósł o uchylenie w całości postanowienia SKO z dnia [...] grudnia 2009 r. i przekazania sprawy temu organowi celem rozpoznania zażalenia. Odpowiadając na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z argumentacją jak w uzasadnieniu postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną, ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznając skargi orzekają w granicach danej sprawy. Objęte skargą postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym. Wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2009 r. Gmina Ż. wystąpiła o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia budowy rurociągu tłocznego Ø 90 kanalizacji sanitarnej w miejscowości Ż. Wójt Gminy Ż. zawiadomieniem z dnia 7 września 2009 r. powiadomił o wszczęciu takiego postępowania. Organ ten wystąpił o wydanie stosownych opinii do Starosty Powiatu Ł. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł. realizując właściwe przepisy. Starosta Powiatu Ł. postanowieniem z dnia [...] września 2009 r., [...] stwierdził, że projektowane przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Również Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. postanowieniem z dnia [...] października 2009 r., [...] stwierdził brak konieczności prowadzenia oceny oddziaływania na środowisko budowy rurociągu tłocznego kanalizacji wskazanego we wniosku objętym opinią. Na tej podstawie Wójt Gminy Ż. wydał postanowienie z dnia [...] października 2009 r. stwierdzające brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia p.n. budowa rurociągu tłocznego kanalizacji sanitarnej w Ż. Na to rozstrzygnięcie zażalenie złożył B. D., w wyniku którego zapadło postanowienie będące przedmiotem skargi. Skarga B. D. nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie podziela jej zarzutu wskazującego na niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Niewątpliwie, organy prowadzące postępowanie są jego dysponentami i na nich ciąży obowiązek wyczerpującego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Nakaz taki nakłada na organy obowiązek usuwania wszelkich wątpliwości jakie mogą pojawić się w postępowaniu, a dotyczą podmiotu albo przedmiotu. Tylko postępowanie prowadzone w ten sposób spełnia warunki określone w art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. W rozpoznawanej sprawie organy ten wymóg spełniły. W postępowaniu zażaleniowym SKO nie wyjaśniało statusu prawnego działki nr 2532/1 i 2518/3. Żalący się w piśmie z dnia 8 grudnia 2009 r. wskazał na wątpliwości co do własności tych działek, zwłaszcza działki nr 2518/3, która była objęta postępowaniem sądowym wskazanym przez żalącego się. Zdaniem Sądu podniesienie takich zarzutów nie wymagało dodatkowego wyjaśnienia stanu sprawy. SKO przyjęło prawidłową metodę postępowania, ograniczając się do żądania wykazania interesu prawnego przez żalącego. Na tej podstawie SKO przyjęło brak interesu prawnego żalącego. Wskazane przez niego wątpliwości, co do statusu niektórych działek objętych inwestycją nie stwarzały potrzeby jednoznacznego ustalenia ich statusu prawnego, po to by można stanowczo przyjąć, że żalący się nie ma interesu prawnego w toczącym się postępowaniu, zwłaszcza, że w tym zakresie nie udziela on konkretnej odpowiedzi. W ocenie Sądu, brak konieczności prowadzenia w tym zakresie postępowania wyjaśniającego jest konsekwencją ustaleń poczynionych przez organy oraz oświadczeń złożonych przez skarżącego przed Sądem. Na tej podstawie niewątpliwe jest stwierdzenie, że skarżący nie ma interesu prawnego w występowaniu na rzecz podmiotów mających tytuł prawny do drogi, która ma być objęta inwestycją. Skarżący potwierdził, że nie należy do grona osób, które miałyby tytuł prawny do tej działki. Skarżący jest właścicielem działek sąsiadujących z tą działką. Z tego faktu wynika brak interesu prawnego skarżącego, skoro inwestycja nie należy do tych, które mogą oddziaływać na środowisko, to nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W takiej sytuacji faktycznej stronami postępowania mogą być tylko te podmioty, na których nieruchomościach inwestycja jest realizowana, bo wtedy ich interes prawny jest naruszany. Nie są takimi podmioty, sąsiedzi, gdyż w ich przypadku można mówić najwyżej o interesie faktycznym, a nie prawnym. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło