II SA/Rz 29/18

PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-05-17

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która posiada znaczny majątek i wysokie dochody, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Strona, która posiada znaczny majątek (nieruchomości, oszczędności) oraz dochody przewyższające wydatki, nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Prawo pomocy jest instytucją subsydiarną, przeznaczoną dla osób, które z uwagi na swoją sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący, po oddaleniu jego skargi przez WSA, złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. W oświadczeniu o stanie majątkowym podał, że posiada mieszkanie, nieruchomości rolne, las, garaż, oszczędności w kwocie 75.000 zł oraz samochód. Dochody jego i żony wyniosły łącznie 4.882,10 zł, przy wydatkach 2.471,30 zł miesięcznie.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K.G. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian ewidencyjnych postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 29/18 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie Skarżący, po oddaleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jego skargi na decyzję opisaną w sentencji niniejszego postanowienia, zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienia pełnomocnika adwokata podając, że w związku z rozstrzygnięciem Sądu zachodzi potrzeba opracowania sprawy przez adwokata (napisanie skargi kasacyjnej). W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach Skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Jako majątek oświadczył mieszkanie o pow. 65 m², nieruchomość rolną o pow. 0,59 ha wraz z budynkiem gospodarczym nieruchomość rolną o pow. 0,25 ha i las o pow. 0,27 ha oraz garaż o pow. 15,20 m², oszczędności w kwocie 75.000 zł, samochód osobowy Audi A3 o wartości 7.000 zł. Dochodami wspólnego gospodarstwa domowego Skarżącego jest jego emerytura w kwocie 3.419,90 zł i emerytura żony w kwocie 1.462,20 zł – łącznie 4.882,10 zł, zaś wyszczegółowione miesięczne wydatki to łącznie kwota 2.471,30 zł (żywność 950 zł, prąd i gaz 125 zł, mieszkanie 507,90 zł, telefon i telewizja 103 zł, leki 143,80 zł, opieka i pomoc zdrowotna 480 zł, ubezpieczenia i podatki 77,80 zł, datki kościelne i prasa 85 zł. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Instytucja prawa pomocy, uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "P.p.s.a.") obejmuje zwolnienie strony postępowania sądowoadministracyjnego od kosztów sądowych oraz możliwość ustanowienia zawodowego pełnomocnika, m.in. adwokata i uzależniona jest od spełnienia przez wnioskodawcę zawartych w przepisach przesłanek do jej przyznania; strona winna wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, w a przypadku wnioskowania o zwolnienie od kosztów sądowych i pełnomocnika – że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Powołane we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty (takie winny być przedłożone skoro strona skarżąca stara się wykazać brak możliwości finansowych) powinny uzasadniać ową wyjątkową sytuację, w której poniesienie pełnych kosztów postępowania zachwieje sytuacją materialną i bytową strony w takim stopniu, że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W takim przypadku ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Analiza wniosku PPF prowadzi do konkluzji, że Skarżący nie spełnia przesłanek do zastosowania prawa pomocy. Zbędnym było zwracanie się o jakiekolwiek dodatkowe informacje i wyjaśnienia w sprawie sytuacji materialnej Skarżącego, ponieważ z treści formularza jednoznacznie wynika, że jest on w stanie ponieść ciężar ewentualnych dalszych kosztów postępowania, które na tym etapie sprawy sprowadzają się do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł oraz kosztów sporządzenia skargi kasacyjnej przez zawodowego pełnomocnika; dochody gospodarstwa domowego małżonków przewyższają znacznie stałe zadeklarowane wydatki, Skarżący posiada znaczny majątek nieruchomy oraz oszczędności w zadeklarowanej kwocie 75.000 zł. Ten stan posiadania sprawia, że jest w całości w stanie pokryć koszty ewentualnej skargi kasacyjnej - wpis i wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru, bez najmniejszego uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżący w ogóle nie podnosi, aby jego sytuacja ekonomiczna nie pozwalała na samodzielne i bez udziału środków pochodzących z budżetu państwa partycypowanie w kosztach związanych ze sprawą. Wniosek Skarżącej w kontekście jego sytuacji materialnej, a ta stanowi grunt do stosowania przesłanek instytucji prawa pomocy, należy ocenić jako subiektywny. Wyjaśnić w tym miejscu należy bowiem, że instytucja prawa pomocy z założenia ma służyć osobom, które z uwagi na swoją sytuację materialną nie są w stanie wygospodarować środków pieniężnych na obronę swoich interesów. Podsumowując należy stwierdzić, że skarżący nie spełnia koniecznej przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie; nie tylko nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, a wręcz odwrotnie- wykazał, że posiada możliwości finansowe dalszego prowadzenia postępowania sądowego, jeżeli widzi tego potrzebę. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło