II SA/Rz 29/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2018 r. sprawy ze skargi K. G. i H. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków zmian danych ewidencyjnych -skargę oddala- II SA/Rz 29/18 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi HG i KG jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] ("WINGiK") z dnia [...] października 2017 r. nr [...] uchylająca decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] i odmawiająca wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. W podstawie prawnej tej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. 2017 poz. 1257 – "k.p.a.") oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 i art. 24 ust. 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1629, ze zm.). Z akt sprawy i uzasadnienia tej decyzji wynika, że wnioskiem z 16.12.2015 r., uzupełnionym pismem z 3.01.2016 r. KG zwrócił się do Wydziału Geodezji Urzędu Miasta [...] o wprowadzenie w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta [...] obr. 214 [...] zmiany oznaczenia funkcji użytkowej budynku garażowego znajdującego się na działce nr 1183 o pow. 0,0019 ha. Zainteresowany zarzucił, że w obowiązującej ewidencji gruntów i budynków, przedmiotowy budynek nieprawidłowo został zaliczony do grupy budynków niemieszkalnych (podgrupa budynków transportu i łączności), zaś jego zdaniem spełnia on funkcję budynku mieszkalnego. Poprzez niewłaściwe zakwalifikowanie garażu w ewidencji gruntów i budynków naliczono mu wyższy podatek od nieruchomości. Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił wprowadzenia w operacie gruntów i budynków miasta [...] żądanej zmiany. W wyniku rozpatrzenia odwołania KG, decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] WINGiK uchylił w/w decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, z uwagi na pominięcie przez organ jednej ze stron postępowania - współwłaścicielki działki nr 1183 HG. Decyzja ta była przedmiotem skargi HG KG do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 29 listopada 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 455/16 oddalił w/w skargę. W toku ponownie prowadzonego przez organ I instancji postępowania w przedmiotowej sprawie HG KG złożyli do Prezydenta Miasta [...] pismo z dnia 14 stycznia 2017 r. zatytułowane "wniosek o wznowienie postępowania", w którym podtrzymywali swój wniosek o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], traktując ww. wniosek jako wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 145 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], wyjaśniając że decyzja ta nie była ostateczna. Po rozpatrzeniu zażalenia KG HG, WINGiK uchylił w/w postanowienie i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W treści uzasadnienia wskazał, że KG w dniu 6 czerwca 2017 r. złożył do protokołu oświadczenie, że wraz z żoną nie domagali się prowadzenia sprawy w innym trybie tj. wznowienia postępowania, ale kontynuacji i załatwienia sprawy wszczętej w 2015 r. o wprowadzenie w ewidencji gruntów i budynków żądanej zmiany tj. wykazania w operacie ewidencyjnym budynku garażowego jako budynku mieszkalnego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] odmówił wykazania budynku garażowego zlokalizowanego na działce 1183 w obrębie 214 [...], jako pomieszczenia przynależnego do lokalu mieszkalnego nr 73, wyodrębnionego w budynku wielorodzinnym zlokalizowanym na działce 423 w obrębie 214 [...]. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskodawcy w toku postępowania w kolejnych adresowanych do organu pismach informowali, że budynek garażu służy im do zabezpieczenia potrzeb mieszkalnych. Dalej wyjaśnił, że budynek garażu oznaczony identyfikatorem 186301_1.0214.1183.1_BUD został sklasyfikowany zgodnie z przepisami § 63 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1034) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (Dz.U. z 2010 r. Nr 242, poz. 1622), w grupie budynków niemieszkalnych jako budynek transportu i łączności. Zgodnie zaś z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz.U z 1999 r. Nr 112, poz. 1316 oraz z 2002 r. Nr 18, poz. 170) budynek ten spełnia definicję obiektu budowlanego i stanowi odrębną nieruchomość, która nie stanowi w myśl ustawy o własności lokali pomieszczenia przynależnego do lokalu mieszkalnego. Dodatkowo organ wyjaśnił, że działka zabudowana garażem jest odrębną nieruchomością opisaną w KW RZ1Z/00068470/5, natomiast lokal mieszkalny nr 73 przy ul. [...], stanowi odrębną nieruchomość opisaną w księdze wieczystej RZ1Z/00104864/9, a to zdaniem organu potwierdza, że budynek garażu nie stanowi pomieszczenia przynależnego do lokalu mieszkalnego i z tego względu nie może on pełnić funkcji mieszkalnej. W ocenie organu budynek ten nie spełnia również funkcji samodzielnego budynku mieszkalnego, na co w dalszym toku prowadzonego postępowania wskazywali zainteresowani. Od decyzji tej odwołanie złożyli HG KG, podnosząc, że nie żądali wykazania w operacie ewidencyjnym garażu jako pomieszczenia przynależnego do ich lokalu mieszkalnego, ale wnosili o wykazanie tego budynku jako odrębnego budynku mieszkalnego. Wskazali, że budynek ten został nieprawidłowo zaliczony do grupy budynków niemieszkalnych (budynek transportu i łączności), co w ich ocenie nie jest zgodne ze stanem faktycznym. Decyzją z dnia [...] października 2017 r. [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [...] uchylił w całości decyzję organu I instancji i odmówił wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu 214 [...] zmiany oznaczenia funkcji budynku garażowego usytuowanego na działce nr 1183. W uzasadnieniu wyjaśnił, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek KG, a nie jak błędnie wskazał organ I instancji w sentencji swojej decyzji na wniosek KG oraz HG. Konieczne stało się zatem uchylenie tej decyzji w całości i wydanie decyzji merytoryczno-reformacyjnej. Dalej organ wyjaśnił, że w toku prowadzonego postępowania zainteresowany modyfikował swój pierwotny wniosek wywodząc, że budynek garażu stanowi odrębny, samodzielny budynek mieszkalny, która to okoliczność również uzasadniała zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazał, że KG w toku postępowania nie przedłożył żadnego dokumentu skutkującego zmianą danych ewidencyjnych. Odnosząc się do twierdzeń KG, że przedmiotowy budynek winien być zaliczony do grupy budynków mieszkalnych bowiem przechowywane są w nim przedmioty z zakresu potrzeb mieszkalnych takie jak samochód osobowy czy rowery, organ wskazał, że twierdzenia te nie znajdują uzasadnienia w świetle przepisów prawa. Wyjaśnił również, że zainteresowany w swoim wniosku z dnia 16 grudnia 2015 r. wskazywał, że między innymi garaże stanowią pomieszczenia przynależne do lokalu, zaś dopiero w toku postępowania doprecyzował ten wniosek wskazując że żąda wykazania przedmiotowego budynku garażu jako budynku mieszkalnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie KG HG wnieśli o uchylenie decyzji WINGiK z dnia [...] października 2017 r. nr [...] oraz o "nakazanie dokonania w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu 214 [...], geodezyjnej zmiany oznaczenia funkcji budynku garażowego usytuowanego na działce nr 1183, na właściwą dla istniejącego stanu faktycznego przedmiotowego budynku garażowego, jako budynku mieszkalnego, na zasadach określonych w PKOB i KŚT, w grupowaniu budynków mieszkalnych". W uzasadnieniu skargi podnieśli, że organ odwoławczy naruszył w szczególności przepisy art. 7, 10 § 1, 12 § 1 i 75 § 1 oraz art. 78 § 1 k.p.a., poprzez m.in. uchybienia w postępowaniu dowodowym. Podnieśli, że w piśmie z 16.06.2017 r. wyjaśniali, że budynek garażu jest odrębnym budynkiem, usytuowanym na odrębnej działce, stanowiącym odrębną nieruchomość niezależną od budynku wielorodzinnego przy ul. S. 2. Zarzucili, że organ wbrew zasadom geodezyjnej klasyfikacji, przyjął za właściwe przypisanie przedmiotowego budynku garażu według Klasyfikacji Środków Trwałych do podgrupy 102 – "budynki transportu i łączności", w związku z jego lokalizacją poza budynkiem stałego zamieszkania właścicieli garażu, gdzie przypisane są tylko budynki gospodarki narodowej i usługowe, których konstrukcja budowlana dostosowana jest do potrzeb, zasad i zakresu ich wykorzystania, a nie ich lokalizacji. Wskazali, że zgodnie z w/w Klasyfikacją, rodzaj "budynki transportu i łączności" nie obejmuje miejsc parkingowych znajdujących się w budynkach, innych niż budynki transportu i łączności sklasyfikowane w odpowiednich grupowaniach Klasyfikacji Środków Trwałych, zgodnie z przeznaczeniem tego budynku. Wyjaśnili, że o budynku mieszkalnym można mówić wówczas, gdy budynek ten jest faktycznie użytkowany przez właściciela służąc zaspokajaniu podstawowych potrzeb mieszkaniowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji lub postanowienia Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 P.p.s.a. do ich uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji lub postanowienia, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Z uwagi na fakt, że w przedmiotowej sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie - wyrokiem z dnia 29 listopada 2016 r., II SA/Rz 455/16, zastosowanie znajduje ponadto przepis art. 153 P.p.s.a., wprowadzający zasadę związania sądu i organów orzekających w sprawie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednio wydanym wyroku. Dokonując tak kreślonej kontroli legalności w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził naruszeń prawa skutkujących wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Będąca przedmiotem postępowania ewidencja gruntów i budynków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1629, ze zm.)- "p.g.k." jest zbiorem danych, które stanowią podstawę planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami. Pełni ona funkcje informacyjno – techniczne, rejestrując stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Ewidencja ta powinna być zachowana w stanie aktualności, co wynika z art. 20 cyt. ustawy w związku z § 44 pkt 2 i § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1034, ze zm.) – dalej: "rozporządzenie". Zgodnie z art. 24 ust. 2b p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Istotnym w zakresie aktualizacji jest też przepis § 45 rozporządzenia, który w ust. 1 stanowi, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych. Przepis ten umożliwia korektę wpisów w ewidencji gruntów i budynków i obecne brzmienie otrzymał na skutek nowelizacji dokonanej rozporządzeniem z dnia 29 listopada 2013 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1551), z mocą od 31 grudnia 2013 r., jednakże jeszcze przed wprowadzoną nowelizacją, pomimo braku wyraźnego wskazania ustawodawcy, nie było wątpliwości, że w postępowaniu dotyczącym aktualizacji ewidencji gruntów i budynków możliwe jest prostowanie błędnych wpisów w przypadku, gdy błędy te mają charakter oczywisty i wynikają z dokumentów geodezyjnych lub innych materiałów dowodowych. Tak też przyjmowano w orzecznictwie - np. WSA w Lublinie w wyroku z dnia 15.05.2012 r., III SA/Lu 86/12, LEX Nr 1166264, przyjął, że dokonywanie zmian w ewidencji gruntów i budynków przez korygowanie błędów lub omyłek nie jest wyłączone, jeżeli pozostaje to w zgodzie ze stanem prawnym, który ewidencja ma odzwierciedlać, a nie tworzyć. Podobny pogląd, stwierdzający, że w pojęciu "aktualizacji" ewidencji gruntów i budynków mieści się także usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów do bazy danych ewidencyjnych, wyraził też WSA w Krakowie w wyroku z dnia 21.03.2013 r., II SA/Kr 1048/12, LEX Nr 1301267 (podobnie również m. in. wyroki WSA w Rzeszowie w sprawach o sygnaturach II SA/Rz 647/12, II SA/Rz 15/14, II SA/Rz 158/14 i II SA/Rz 1572/14). W rozpoznawanej sprawie organy ewidencyjne odmówiły zmiany oznaczenia funkcji budynku garażowego na działce nr 1183, wskazując, że istniejący w tym zakresie wpis określający ten budynek jako budynek transportu i łączności jest prawidłowy i znajduje oparcie w obowiązujących przepisach - § 63 ust 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1034, ze zm.) oraz rozporządzeniach Rady Ministrów: z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (Dz.U z 1999 r. Nr 112, poz. 1316, ze zm.) oraz z dnia 10 grudnia 2010 r. w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych (Dz.U. z 2010 r. Nr 242, poz. 1622). W ocenie Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Nie budzi wątpliwości, że sporny budynek jest garażem usytuowanym w kompleksie garaży, które zostały wzniesione na terenie osiedla mieszkaniowego jako odrębne budynki. Zgodnie z powszechnie przyjętym znaczeniem słowa "garaż" – jest to pomieszczenie przeznaczone do przechowywania samochodów – Słownik Języka Polskiego pod red. W. Doroszewskiego, PWN. Kwestie danych ewidencyjnych dotyczących budynku reguluje § 63 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, wymieniający w ust. 1 pkt 1 – 27 enumeratywnie poszczególne rodzaje danych, wśród których są m.in. wymienione w pkt 1 identyfikator budynku oraz wymienione w pkt 4 – 6 rodzaj budynku według KŚT, klasa budynku według PKOB, a także główna funkcja budynku i inne funkcje budynku. Należy tez zwrócić uwagę, że ww. dane tj. rodzaj, klasa i funkcja budynku są danymi najistotniejszymi bowiem zgodnie z § 6 ust. 1f, w przypadku braku pełnego zbioru danych, wymienione dane dotyczące budynku muszą zostać ujawnione. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych budynki mieszkalne to obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych, a w przypadkach, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem. Budynki garaży zostały sklasyfikowane w tym rozporządzeniu w sekcji 1, dział 12, grupa 124, klasa 1242 - jako budynki niemieszkalne – transportu i łączności – budynki garaży. Wynikająca z tego rozporządzenia klasyfikacja jest zgodna z załącznikiem do rozporządzenia w sprawie Klasyfikacji Środków Trwałych, gdzie budynki garaży zostały sklasyfikowane w grupie 10 "Budynki niemieszkalne", rodzaj 102 – budynki transportu i łączności (zaznaczono przy tym powiązanie z PKOB – 1242). Wpisane przez organy dane w ewidencji gruntów i budynków są zatem zgodne z klasyfikacją wynikająca z obowiązujących przepisów i nie wymagają korekty. Dla klasyfikacji tej nie ma znaczenia wielkość garażu oraz to, jak skarżący użytkuje budynek garażu, o ile nie zostało wydane rozstrzygnięcie dotyczące zmiany sposobu jego użytkowania, a w rozpoznawanej sprawie takie nie zapadło. Prawidłowo zatem organy przyjęły, że brak jest wynikających z § 45 rozporządzenia w sprawie gruntów i budynków podstaw do zmiany danych ewidencyjnych. Na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie mogła też wpłynąć argumentacja skarżącego odwołująca się do jego sytuacji podatkowej, jako że jest to kwestia odrębna; postępowania w sprawie ewidencyjnej i w sprawie podatkowej regulowane są innymi przepisami, na co zwrócił uwagę WSA w Rzeszowie w powołanym wcześniej wyroku z dnia 29 listopada 2016 r., II SA/Rz 455/16. Z wszystkich tych przyczyn, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.