II SA/Rz 291/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska NSA Stanisław Śliwa Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 21 października 2008 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego /dalej: WINGiK / utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu R. z dnia 18 stycznia 2008 r., [...] w sprawie wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków miasta R. obręb Ch. zmiany powierzchni działek nr 1831, nr 1832 i nr 1830/2. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odwołanie K. K. nie mogło być uwzględnione, gdyż jego zarzuty nie miały oparcia w przepisach prawa. Zdaniem WINGiK wniosek M. Ł. w sprawie zmiany przebiegu granicy pomiędzy działkami nr 1831 i nr 1832 położonymi w R. przy ul. M. należało załatwić pozytywnie i dokonać zmian w zakresie przebiegu granicy między tymi działkami oraz ich powierzchni, gdyż dla jego uwzględnienia podstawę stanowią przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. nr 240, z 2005 r., poz. 2027 ze zm./ oraz § 37 i § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz.U. nr 38, poz. 454/. Wszczęte z inicjatywy wnioskodawczyni M. Ł. postępowanie, a w szczególności przeprowadzenie w jego toku pomiaru kontrolnego przebiegu granicy potwierdziło, że ustalenia przyjęte w tym zakresie w postępowaniu modernizującym operat ewidencji dokonane zostały w sposób niewłaściwy dlatego należało je skorygować przez decyzję będącą przedmiotem odwołania. Z rozstrzygnięciem WINGiK nie zgodził się K. K.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucił skarżonej decyzji niezgodność z prawem, wskazując że wnioskodawczyni M. Ł. zawłaszczyła część jego działki. Zdaniem skarżącego prawidłowy przebieg granicy pomiędzy działkami nr 1830/2 i nr 1831 został ustalony w postępowaniu modernizacyjnym, zatem granica określona w decyzji zatwierdzającej modernizację jest poprawna, a to oznacza, że powinna przebiegać w odległości 1 metra od budynku gospodarczego M. Ł.. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący przedstawił w skardze historię kształtowania granic między spornymi działkami. W odpowiedzi na skargę WINGiK wniósł o oddalenie skargi wskazując na argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Organ podkreślił, że w postępowaniu, w czasie dokonywania pomiaru kontrolnego skarżący zgodził się na proponowany przebieg granicy, który znalazł potwierdzenie w decyzjach organów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy, stosując na podstawie art. 135 tej ustawy przewidziane w niej środki w celu usunięcia naruszenia prawa spowodowanego zaskarżonym rozstrzygnięciem. Dokonując merytorycznej oceny skarżonej decyzji Sąd stwierdza, że skarga podlega uwzględnieniu nie tylko z powodów w niej wskazanych. Sąd rozpoznając skargę dokonał w niej oceny podstaw prawnych wydanego orzeczenia. W związku z tą oceną doszedł do przekonania, że decyzja WINGiK oraz poprzedzająca to rozstrzygnięcie decyzję Starosty Powiatu R. wydane zostały z naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu dla skarżonych rozstrzygnięć brak jest podstawy prawnej. Wskazane w podstawie prawnej skarżonej decyzji przepisy ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 37 i § 45 ust. 1 rozporządzenia nie są normami prawnymi, przy zastosowaniu których można korygować jakiekolwiek dane ewidencyjne. Poza sporem pozostaje stwierdzenie, że przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków nie zawierają przepisów, które wprost dawałyby podstawę do usuwania jakichkolwiek omyłek, jeżeli takie zaistniały w prowadzonych przez organ ewidencyjny postępowaniach. Ewidencja gruntów i budynków jest rejestrem danych odnoszących się do gruntów i budynków, a co za tym idzie dokonywanie w niej zapisów jest skutkiem przedkładania przez strony stosownych dokumentów, a nie prowadzonych przez organ postępowań i własnego orzecznictwa. Dopuszczenie do sytuacji, gdy organ ewidencyjny sam ustala niezbędne dane i to jeszcze w sposób wiążący musi być oceniane negatywnie, gdyż organ taki przestaje pełnić funkcję ewidencyjną, a staje się podmiotem kreującym stan ewidencyjny. Działalność ewidencyjna polega na tym, że organ prowadzący ewidencję dokonuje w niej wpisów na podstawie ostatecznych lub prawomocnych rozstrzygnięć innych organów, zaś podstawą dokonania wpisów mogą być dokumenty geodezyjne uzyskane w ramach postępowań, na które wskazuje § 36 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W przypadkach gdy strona domaga się wpisu, a nie przedkłada stosownego dokumentu organ ewidencyjny nie może dokonywać żadnych wpisów, zaś może odmówić ich dokonania. Przyjęcie takiego charakteru ewidencji gruntów i budynków musi prowadzić do stwierdzenia, że organ ewidencyjny może prowadzić postępowanie tylko w wyjątkowych sytuacjach i tylko o tyle, o ile przepis szczególny tak stanowi. Dla realiów rozpoznawanej sprawy przyjąć należy, że jedyne możliwe postępowanie jakie przewidują przepisy ustawy, to wynikające z § 47 ust. 1 w związku z ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W myśl tych przepisów zmiany w ewidencji mogą być następstwem aktualizacji operatu, przy czym czynności takiej organ ewidencyjny dokonuje niezwłocznie po uzyskaniu stosownych dokumentów. W sytuacji, gdy aktualizacja wymaga wyjaśnienia danych, wynikających z przedłożonych dokumentów organ może prowadzić postępowanie administracyjne, które zakończy stosowne orzeczenie. Jednak takie orzeczenie może być wydane tylko wtedy, a nie kiedykolwiek. W rozpoznawanej sprawie akta sprawy wskazując, że ustalenie spornej granicy pomiędzy działkami nr 1831 i nr 1832 nastąpiło w postępowaniu modernizacyjnym, zatem decyzja potwierdzająca ten fakt jest ostateczna, a co za tym idzie ustala stan ewidencyjny niezmienny, o ile nie wynika on z dokumentów, które zmieniłyby przebieg granicy np. decyzji podziałowej, wyroku sądu cywilnego itp. Zmiana takiego stanu możliwa jest w trybie działań prawnych podjętych w stosunku do tej decyzji w części, która odnosi się do spornych działek na podstawie przepisów dopuszczających taką zmianę. Inne rozstrzyganie jest niedopuszczalne, gdyż godzi w stabilność danych określonych w postępowaniu modernizacyjnym. Z tych przyczyn Sąd mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie stwierdzając, że zaskarżone orzeczenie i poprzedzające je rozstrzygnięcie Starosty Powiatu R. z dnia 18 stycznia 2008 r. wydane zostały bez podstawy prawnej, a to oznacza, że spełnione zostały warunki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.