II SA/Rz 294/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie NSA Stanisław Śliwa NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 23 września 2009 r. sprawy ze skargi R.M. na decyzję Wojewody (...) z dnia (...) nr (...) w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...].02.2009 r. nr [...], wydana w wyniku odwołania wniesionego przez B. M. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...].01.2009 r. Nr [...] orzekającej o odmowie wymeldowania R. M. z pobytu stałego w budynku mieszkalnym położonym przy ul. [...] w P. Zaskarżoną decyzją Wojewoda uchylił w całości decyzję Wójta Gminy i orzekł o wymeldowaniu R. M. spod wskazanego adresu, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 i art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10.04.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139poz. 993 ze zm.). Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, iż wnioskiem z dnia 19 maja 2008 r. B. M. zwróciła się do Wójta Gminy o wymeldowanie byłego męża R. M. z pobytu stałego w budynku mieszkalnym położonym w P. przy ul. [...]. Jako uzasadnienie wniosku wskazała, iż R. M. wyprowadził się dobrowolnie z jej mieszkania 29 października 2007 r. i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Wójt Gminy decyzją z dnia [...].01.2009 r. Nr [...] orzekł o odmowie wymeldowania R. M. z pobytu stałego z w/w budynku mieszkalnego położonego w P. twierdząc, że nie opuścił on przedmiotowego lokalu w sposób trwały i dobrowolny. W uzasadnieniu tej decyzji zostało m.in. wskazane, iż w wyniku złożonego przez R. M. pozwu w Sądzie Rejonowym w M. o ochronę naruszonego posiadania została zawarta między nim a B. M. ugoda, w której oświadczyła, że nie będzie przeszkadzać byłemu mężowi w zamieszkiwaniu w spornym lokalu i przekaże mu klucze do niego. Klucze zgodnie z ugodą zostały doręczone skarżącemu oraz dostęp do zamieszkania w jednym pokoju wraz z córką dorosłą, z której to propozycji skarżący nie skorzystał twierdząc, że zamieszkanie z córką dorosłą w jednym pokoju jest niemożliwe. W ocenie organu I instancji skarżący wyraził chęć zamieszkania w spornym lokalu niemniej jednak warunki jakie mu stworzono uniemożliwiły mu to zamieszkanie i w tej sytuacji brak było podstaw do jego wymeldowania. W odwołaniu od wydanej w tej sprawie decyzji B. M. wniosła o jej zmianę i wymeldowanie R. M. Zarzuciła przy tym organowi błędne przyjęcie, iż R. M. nie wyprowadził się z przedmiotowego budynku mieszkalnego dobrowolnie, a ponadto, że pomimo uzyskania w wyniku zawartej ugody kluczy do niego i tak w nim nie zamieszkał. Wojewoda rozpatrując odwołanie uwzględnił go, orzekając jednocześnie o wymeldowaniu R. M. z pobytu stałego w budynku mieszkalnym położonym przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji organ odwoławczy na podstawie ustalonego stanu faktycznego i prawnego sprawy uznał, że R. M. opuścił miejsce pobytu stałego w przedmiotowym budynku mieszkalnym w P., przez co spełnił dyspozycję art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Do wyciągnięcia takiego wniosku kluczowe znaczenie ma fakt, iż po zawarciu ugody sądowej w dniu 06.10.2008 r. R. M. nie zamieszkał w tym budynku oraz że jego adres zamieszkania i przebywania znajduje się w miejscowości T. Ponadto w ocenie Wojewody R. M. nie może tłumaczyć się tym, że chce zamieszkać w innym pokoju niż wskazany mu przez byłą żonę, która jako jedyny właściciel budynku nie ma obowiązku udostępniania go w całości byłemu małżonkowi. Z decyzją organu II instancji nie zgodził się R. M., składając na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i domagając się jej zmiany w całości. Zarzucił jej naruszenie art. 7 kpa oraz art. 15 ust. 2 i art. 50 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności (...) poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego. Zakwestionował jego wymeldowanie z uwagi na to, że po zawarciu ugody sądowej nie zamieszkał w objętym nią lokalu, a także że B. M. nie ma obowiązku udostępniać jemu jako byłemu mężowi tego lokalu w całości, a więc w takim zakresie, jak była jego żoną. Organ wydając decyzję o jego wymeldowaniu nie zwrócił uwagi na istotne okoliczności, a mianowicie że wyraża on chęć powrotu do przedmiotowego lokalu i dostęp do niego w "granicach przyzwoitości", o czym nie można mówić w przypadku udostępnienia jednego pokoju i wspólnym zamieszkaniu w nim z pełnoletnią córką. Skarżący zarzucił przy tym organowi dokonanie oceny stanu faktycznego w oparciu o zeznania tylko i wyłącznie B. M. oraz brak ustaleń, czy mieszkanie zostało przez niego opuszczone dobrowolnie czy pod przymusem, co stanowi jedną z podstawowych przesłanek do wymeldowania. Otrzymał on klucze do mieszkania, wyraził chęć zamieszkania w nim, po czym z uwagi na brak warunków do zamieszkania zmuszony był w dniu 08.10.2008 r. opuścić go, gdyż nie został mu udostępniony pokój w którym mieszkał wcześniej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie . Kontrola Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej / art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U Nr 153 poz. 1270/ zwana dalej ustawą, nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem skargi jest decyzja reformatoryjna Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. Nr [...] orzekająca o wymeldowaniu z pobytu stałego z budynku mieszkalnego położonego w P. przy ul. [...] R. M. w której to powołano przepisy art 138 § 1 pkt 2 k.p.a. z wz. z art. art. 15 ust. 2, art. 50 ust.3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm/ zwana dalej ustawą. Art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uprawnia organ odwoławczy do wydania decyzji reformatoryjnej lecz przy jednoczesnym wskazaniu przyczyn i dowodów dla których zakwestionował ustalony stan faktyczny sprawy przez organ I instancji. Obowiązany jest wówczas wyjaśnić dlaczego i na podstawie jakich dowodów przyjął odmienne ustalenia. Brak argumentacji w tym zakresie uchybia przepisom art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. co w konsekwencji w przypadku zaskarżenia takiej decyzji do sądu administracyjnego skutkuje jej uchyleniem. W ocenie Sądu decyzja reformatoryjna organu odwoławczego narusza zasady wynikające z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodzić się należy z organami orzekającymi w sprawie, że obowiązek meldunkowy osób przebywających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia art. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r o ewidencji ludności i dowodach osobistych /Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm/. Art. 4 tej ustawy obejmuje między innymi zameldowanie w miejscu pobytu stałego lub czasowego /pkt 1/ i wymeldowanie z miejsca pobytu stałego lub czasowego / pkt 2/. Ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz zgonach./ art. 1 ust. 2 ustawy/. Zameldowanie i wymeldowanie natomiast winno odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy, instytucja ta nie powinna służyć fikcji meldunkowej tj. odzwierciedlać stanu faktycznie nie istniejącego co do miejsca zamieszkania danej osoby. Ze względu na cel ustawy /rejestracja faktów objętych ewidencją/ ustawodawca w art. 15 ust. 2 ustawy dopuścił wymeldowanie w formie decyzji administracyjnej podejmowanej z urzędu lub na wniosek podmiotów mających w tym interes prawny, w W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych / Dz.U. z 2001 r. Nr 87 poz. 960 /jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne / wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r sygn. V.SA 3169/00 publ.Lex 50123/ Z uzasadnienia decyzji oraz akt administracyjnych sprawy wynika, ze organ I instancji odmowę wymeldowania z pobytu stałego uzasadnił brakiem wykazania dobrowolności w opuszczeniu lokalu przez R. M. Nie zamieszkanie obecnie w nim zostało wymuszone sytuacją od niego niezależną i związane jest z utrudnianiem mu korzystanie z lokalu przez byłą żonę. Wprawdzie po ugodzie sądowej przed sądem powszechnym zostały skarżącemu wręczone klucze do domu mieszkalnego w którym jest zameldowany , niemniej jednak udostępnienie mu jednego pokoju do zamieszkania wraz z pełnoletnią córką utrudnia mu zamieszkanie w nim . W/w okoliczność jest bezsporna. Organ odwoławczy przy tym stanie faktycznym sprawy przyjął odmienną ocenę tych zdarzeń i doszedł do przekonania, że nie zamieszkanie przez skarżącego w miejscu stałego zameldowania uzasadnia jego wymeldowanie. W ocenie Sądu jest to ocena co najmniej przedwczesna i przy tym stanie faktycznym sprawy nie do zaakceptowania bowiem stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony. Nie została wyjaśniona kwestia zasadnicza tj. jakie pomieszczenie zostało udostępnione skarżącemu po wręczeniu kluczy do domu tj. który pokój, nadto jaka jest możliwość korzystania swobodnego z łazienki, ubikacji oraz kuchni aby mógł skarżący nie kolizyjnie korzystać z tych pomieszczeń. Rzeczą organu odwoławczego będzie konieczne uzupełnienie postępowania ./art. 136 k.p.a/ w tym zakresie. W ponownym postępowaniu organ przeprowadzi oględziny w miejscu stałego zameldowania skarżącego w celu opisania wszystkich pomieszczeń mieszkalnych z uwzględnieniem pokoju przydzielonego przez byłą żonę skarżącemu i jego komunikacji do pomieszczeń koniecznych / kuchnia, ubikacja , łazienka/ . Wskazania przejścia, począwszy od drzwi wejściowych do swojego pokoju i w/w pomieszczeń. Wówczas tak ustalony stan faktyczny sprawy pozwoli na stwierdzenie czy w/w pomieszczenia były mu udostępnione po wręczeniu kluczy do domu czy tez nie. Od tego ustalenia będzie uzależniona ocena zawinionego lub nie zawinionego zamieszkania przez skarżącego w tym mieszkaniu, która to kwestia ma zasadniczy wpływ na decyzję w przedmiecie wymeldowania skarżącego z pobytu stałego . Wskazując na powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ Orzeczenie pkt II sentencji wyroku znajduje wsparcie w art. 152 P.p.s.a.