II SA/Rz 295/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-04-20

Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Solarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i bieżące, a dochody pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej nie przysługuje prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i bieżące, a jej dochody pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. Przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i wymaga ścisłej interpretacji, a sytuacja strony musi obiektywnie uniemożliwiać poniesienie kosztów, grożąc uszczerbkiem dla zdrowia.
Stan faktyczny
Skarżąca K. S. wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od całości kosztów sądowych. Referendarz ustalił, że skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i bieżące, a jej dochody pozwalają na pokrycie kosztów postępowania. Skarżąca w sprzeciwie podała, że zawsze była zwalniana od kosztów, zaciągnęła pożyczkę na inne postępowanie i dom, w którym mieszka, nie jest jej własnością.
Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Solarski po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 28 marca 2107 r., sygn. akt II SA/Rz 295/17 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy. Zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy odmówił K. S. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od całości kosztów sądowych. Referendarz sądowy ustalił, że Skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe jak również bieżące potrzeby. Porównanie dochodów i wydatków wykazuje nadwyżkę tych pierwszych w wysokości około 900 zł i pozwala na sfinansowanie aktualnych kosztów postępowania sądowego wynoszących na obecnym etapie 100 zł. W sprzeciwie od powyższego postanowienia Skarżąca podniosła, że do tej pory zawsze była zwalniana od kosztów sądowych. Uzupełniła wcześniej podane informacje o fakt zaciągnięcia pożyczki u brata na prowadzenie od siedmiu lat postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] oraz podała, że dom, w którym mieszka nie stanowi jej własności. Na podstawie testamentu własność przejdzie na inne osoby. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."): przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym( a tego dotyczy wniosek ) następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jak każdy wyjątek wymaga ścisłej interpretacji. Użycie przez ustawodawcę zwrotu "nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny" oznacza sytuację, w której strona pomimo podjętych starań nie może wygospodarować kwoty na pokrycie należności sądowych, a obciążenie tą kwotą jej finansów odbyłoby się kosztem zdrowia jej lub członków jej rodziny. Z taką sytuację nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak wynika z przedstawionej przez Skarżącą sytuacji ma ona zaspokojone potrzeby mieszkaniowe i nie ma znaczenia, że dom, w którym mieszka, po śmierci właściciela stanie się własnością innych osób. Aktualnie Skarżąca zamieszkuje w tym domu, a z przedstawionego przez nią zestawienia wydatków nie wynika by ponosiła koszty związane z jego wynajmem, co świadczyłoby o zależnym prawie do nieruchomości. Skarżąca ma również zaspokojone bieżące potrzeby. Ma stałe źródło dochodu – emeryturę w wysokości 1.487,67 zł i po odliczeniu wykazanych przez nią w zestawieniu opłat za media pozostaje wolna kwota około 900 zł. Kwestia ewentualnej pożyczki, którą zaciągnęła u brata na prowadzone od siedmiu lat postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego również nie może przesądzić o konieczności prowadzenia niniejszego postępowania na koszt Skarbu Państwa, zwłaszcza, że jak podaje Skarżąca, zawsze zwalniana była od kosztów sądowych. Nawet jeśliby przyjąć, że ponoszone koszty to wydatki na pomoc prawną, to nie są to wydatki konieczne ani takie, których uszczerbek wiązałby się z utratą zdrowia. Zatem sytuacja Skarżącej nie jest sytuacją o jakiej mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z powyższym Sąd na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło