II SA/Rz 295/24

WyrokWSA w Rzeszowie2024-08-20

Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Piotr Godlewski, Jolanta Kłoda-Szeliga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie dyscyplinarne utrzymujące w mocy uznanie policjanta za winnego przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej w zakresie dbania o społeczny wizerunek Policji jest prawidłowe przy istnieniu wątpliwości co do ustaleń faktycznych dotyczących noszenia elementów umundurowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że orzeczenia dyscyplinarne zostały wydane przy niepełnym wyjaśnieniu sprawy i dowolnej ocenie dowodów, co skutkowało brakiem jednoznacznego i bezsprzecznego potwierdzenia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego przez policjanta. Wobec niedających się usunąć wątpliwości co do faktów, należy je rozstrzygać na korzyść obwinionego, co obligowało do uchylenia zaskarżonych orzeczeń.
Stan faktyczny
Skarżący, policjant i słuchacz szkolenia zawodowego, został uznany przez organy dyscyplinarne za winnego nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej poprzez noszenie elementu umundurowania policyjnego w połączeniu z ubiorem cywilnym podczas imprezy towarzyskiej z udziałem innych funkcjonariuszy. Materiał dowodowy obejmował nagrania video, zeznania świadków oraz notatki służbowe. Skarżący kwestionował ustalenia organów, wskazując na wątpliwości co do identyfikacji i charakteru noszonego ubrania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia 22 grudnia 2023 r. oraz orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji z dnia 7 listopada 2023 r. Zasądził od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie na rzecz skarżącego kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi S. H. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie z dnia 22 grudnia 2023 r. nr 10 w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej I. uchyla zaskarżone orzeczenie i orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w [...] z dnia 7 listopada 2023 r., nr 5/23; II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w Rzeszowie na rzecz skarżącego S. H. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Orzeczeniem nr 10 z 22 grudnia 2023 r. po rozpatrzeniu odwołania S. H. (dalej: "Skarżący") Komendant Wojewódzki Policji (KWP) w Rzeszowie działając na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r. poz. 171, z późn. zm.), zwanej dalej "u.P." - utrzymał w mocy orzeczenie nr 5/23 Komendanta Miejskiego Policji (KMP) w [...] z 7 listopada 2023 r. o uznaniu winnym popełnienia zarzucanego czynu i odstąpieniu od wymierzenia kary. Jak wskazał KWP, z zebranego przez Organ I instancji materiału dowodowego wynika, że w dniu [...] Skarżący posiadający stopień [...] Komendy Miejskiej Policji w [...] jako słuchacz szkolenia zawodowego dla absolwentów szkół wyższych [...], uczestniczył w szkoleniu organizowanym i prowadzonym w [....]. W tym dniu, w godzinach popołudniowych, w czasie wolnym od służby, w korytarzu usytuowanym na parterze budynku [....] miała miejsce impreza z udziałem policjantów. W holu udekorowano, zapalono świece, a spontaniczne, lecz zaplanowane przekazanie symbolu kursu kolejnym słuchaczom miało miejsce z udziałem zakwaterowanych funkcjonariuszy. W holu [...] znajdowało się wówczas około [...] osób. Byli to słuchacze [...]. W imprezie, w trakcie której [....], znalazła się grupa słuchaczy noszących niekompletne umundurowanie. Wśród policjantów biorących udział w wydarzeniu, nosząc przedmioty umundurowania w połączeniu z ubiorem cywilnym znalazł się Skarżący. Strój taki, w połączeniu z ubiorem cywilnym posiadało [....] policjantów. Wydarzenie to było nagrywane przez osoby przebywające w holu. Impreza nie była uzgadniana z personelem [...], a zakończenie integracji [...] miało miejsce przed ogłoszeniem ciszy nocnej. W związku z powyższym Skarżący został obwiniony o to, że [...], będąc słuchaczem szkolenia [....], w budynku [....] w [....], w czasie wolnym od służby, dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej w zakresie dbania o społeczny wizerunek Policji, jako formacji w której służy, w ten sposób, że nosząc, wbrew zakazowi przedmiot umundurowania w postaci kurtki [...] w połączeniu z ubiorem cywilnym w postaci [...], uczestniczył w imprezie towarzyskiej z udziałem innych funkcjonariuszy Policji, w trakcie której [...] tj. o czyn z art. 132 ust. 1 u.P. w zw. § 36 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 maja 2009 r. w sprawie umundurowania policjantów (Dz. U. 2009 nr 90 poz. 738 z późn. zm.), zwanego następnie "rozporządzeniem MSWIA" w zw. z § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz.3), określanego jako "zarządzenie KGP". KPP w [...] uznał Skarżącego za winnego popełnienia tego czynu i odstąpił od wymierzenia kary dyscyplinarnej, o czym orzekł w orzeczeniu z 7 listopada 2023 r. Skarżący złożył od tego aktu odwołanie. KWP w Rzeszowie uznał, że kwestionowane orzeczenie jest prawidłowe i orzeczeniem z 22 grudnia 2023 r. utrzymał je w mocy. Organ wskazał, że zgodnie z art. 132 u.P., policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Stosownie natomiast do § 36 pkt 3 rozporządzenia MSWIA, zabrania się policjantom noszenia przedmiotów umundurowania w połączeniu z przedmiotami ubioru cywilnego. Paragraf 23 załącznika KGP stanowi z kolei, że policjant powinien dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej. Zdaniem KWP, niezaprzeczalnym jest, że dołączony do akt protokół przekazania materiałów video z systemu monitoringu [...] wraz z zabezpieczonym na płycie DVD nagraniem z [....] bezsprzecznie potwierdza, że Skarżący [...] ubrany był w kurtkę [....]. Kurtka ta, pomimo braku pagonów z odpowiadającym mu stopniem służbowym posiada naramienniki. Potwierdza to od godziny [...] dołączony zapis. Nie ma też wątpliwości, że przedłożona przez obwinionego do celów porównawczych kurka [...], w której miał wystąpić, nie posiada naramienników. Przedmiotowe nagranie nie daje wątpliwości, że to właśnie Skarżący uczestniczył w imprezie towarzyskiej z udziałem innych osób, w trakcie której [...]. Z zarejestrowanego nagrania wynika także, że w początkowej fazie przygotowań, przed faktycznym rozpoczęciem imprezy Skarżący trzymając w ręku [...], wbrew zakazowi ma założoną marynarkę [....] w połączeniu z przedmiotami ubioru cywilnego, dając się fotografować innym osobom. Wskazane dowody bezsprzecznie potwierdzają rolę i udział Skarżącego w imprezie towarzyskiej z innymi uczestnikami. Organ odwoławczy zauważył, że na podstawie nagrań z kamery usytuowanej w holu [....] trudno dać wiarę Skarżącemu, jakoby nie posiadał On wiedzy o [...] roli. Skarżący mając świadomość zamontowanych na korytarzu kamer wyraził zgodę na udział w wystąpieniu. Przygotował się do niego. Jego zachowanie było przemyślane i celowe. Przed oficjalnym rozpoczęciem dał się fotografować, ustawiając się do zdjęć. Poczynił starania, założył kurtkę z "akcentem policyjnym". Wraz z pozostałymi funkcjonariuszami, odgrywając pierwszoplanową rolę, [....].[...]. Sztandar to symbol największych wartości, w tym dumy i etosu policyjnej służby. Postawa policjanta jako przedstawiciela władzy państwowej była obserwowana przez innych słuchaczy, funkcjonariuszy. Respektowanie zasad ceremoniału państwowego w formacji jaką policjant reprezentuje miało i ma istotne znaczenie w budowaniu jej wizerunku. W ocenie KGP, Skarżący dopuścił się zarzucanego Mu przewinienia dyscyplinarnego. Tłumaczenia, że kurtka [...] jako entuzjasty [...] w której wystąpił w dniu [...] stanowiła akcent policyjny, nie zasługuje na potwierdzenie. Kwestionowane orzeczenie zawiera więc wyczerpujące uzasadnienie odnośnie do faktów stanowiących podstawę uznania, że funkcjonariusz dopuścił się zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego, a także dowodów świadczących o jego popełnieniu. Opisane okoliczności popełnienia czynu zostały poparte dodatkowymi udokumentowanymi dowodami w postaci zeznań świadków, jak też notatki służbowej [....] w [...], a także notatki służbowej rzecznika dyscyplinarnego potwierdzającymi udział Skarżącego w spotkaniu, natomiast Jego wyjaśnienia zostały w sprawie wzięte pod uwagę, jednak uznano je tylko za linię obrony. KGP podkreślił, że przy rozstrzyganiu sprawy uwzględniono okoliczności popełnienia przez Skarżącego przewinienia dyscyplinarnego jakim jest nieprzestrzeganie obowiązujących przepisów naruszających zasady etyki zawodowej (popełnienie przewinienia związanego z wykonywaniem przez obwinionego zawodu policjanta), pobudki działania (chęć udziału w imprezie), stopień zawinienia (umyślność działania w zamiarze ewentualnym), skutki, w tym następstwa dla służby (usunięcie ze szkolenia, brak kontroli nad dalszym przekazywaniem nagrania), rodzaj i stopień naruszenia ciążących na Nim obowiązków (nienależyte wywiązywanie się z nałożonych przez przepisy obowiązków, rażące pogwałcenie zasad służbowych obowiązujących w Policji, popełnienie przewinienia w czasie pozostawania policjanta na szkoleniu [....]). Uwzględniono również zachowanie Skarżącego po popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego (brak krytycznej oceny swojego postępowania), w szczególności fakt nieprzyznania się do popełnienia czynów. Przy wymierzaniu kary wzięto także pod uwagę dotychczasowy nienaganny przebieg służby funkcjonariusza (jest On doświadczonym policjantem, posiadającym [...] staż służby) oraz ostatnią pozytywną opinię służbową z [...] Zdaniem KWP, słusznie uznał KPP, że stopień społecznej szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie jest znaczny, Skarżący nie był karany dyscyplinarnie, jest wyróżniającym się policjantem, posiada pozytywną opinię służbową, a właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy przebieg Jego służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej. Skarżący złożył na orzeczenie KWP skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jego uchylenie wraz z poprzedzającym go orzeczeniem Organu I instancji i o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie: 1) przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a to: a) art. 134ha ust. 1 i 2 w z w. z art. 135e ust 1-4 w zw. z art. 1351 ust. 1 u.P. poprzez powielenie i zaakceptowanie błędnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, a także dokonanie dodatkowych dowolnych ustaleń faktycznych, skutkujących niewłaściwym zastosowaniem prawa materialnego albowiem Organ błędnie ustalił, że: - w chwili zdarzenia posiadał On na sobie elementy umundurowania w rozumieniu przepisów rozporządzenia MSWIA, - połączył elementy umundurowania z ubiorem cywilnym, - pełnił wiodącą rolę w trakcie zdarzenia, a także dokonał błędnych ustaleń w zakresie czynności wykonywanych przez Niego w trakcie tego zdarzenia, - uczestniczenie w tego typu wydarzeniu stanowiło naruszenie zasad etyki zawodowej i godziło w społeczny wizerunek Policji podważając zaufanie do tej formacji, - że w trakcie zdarzenia doszło do [...] w sposób świadczący o lekceważeniu etyki zawodowej oraz, że uczestnictwo w zamkniętej imprezie [...], której celem było przekazanie [...], godziło w społeczny wizerunek Policji, - mając świadomość rejestracji zdarzenia, dopuścił się On naruszenia zasad etyki w stopniu wskazującym na wyższy stopień szkodliwości danego zachowania, - pośrednio przyznał się do popełnienia zarzucanego Mu czynu poprzez przyznanie, że mając na sobie umundurowanie [...] brał udział w zdarzeniu z dnia [...] , - że przedmiotowa impreza studencka w swej istocie godziła w pozytywny wizerunek Policji, pomijając, że imprezy tego typu mają charakter cykliczny, noszący znamiona tradycji, nie odbywały się po raz pierwszy, były realizowane za wiedzą i zgodą przełożonych, przez co nie powinny być kwalifikowane jako naruszające etykę, skoro pośrednio stanowiły one przejaw realizacji poleceń organizacyjnych przełożonych, ponadto, Organ niesłusznie oparł ustalenia na treści notatki urzędowej, z której ma wynikać, że osobą rozpoznaną na nagraniu jest Skarżący, b) art. 135g ust. 2 u.P. poprzez jego niezastosowanie, będące równoznaczne z błędnym ustaleniem, że w sprawie nie zachodzą jakiekolwiek wątpliwości co do Jego sprawstwa, rodzaju noszonej odzieży, posiadania na sobie elementów umundurowania policyjnego, uczestniczenia w parodiowaniu [...], naruszenia zasad etyki, mimo że w powyższym zakresie istniały wątpliwości, których nie rozstrzygnięto dowodowo, a które w tych realiach powinny być rozstrzygane na Jego korzyść, c) art. 135f ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 135f ust. 7 w zw. z art. 135e ust. 7 pkt 3, 5 i 6 u.P. w zw. z art. 135 f ust. 8 w zw. z art. 13 5f ust. 1 pkt 5 u.P. poprzez powielenie błędnej wykładni tych przepisów w zakresie zgłoszonych wniosków dowodowych, gdzie Organ niesłusznie uznał, że skoro nie ma przepisów zakazujących rozpoznanie wniosków dowodowych jednym postanowieniem, to działanie rzecznika i przełożonego dyscyplinarnego było prawidłowe, podczas gdy istotą zarzutu było wskazanie, że o ile możliwe jest rozstrzygnięcie wniosków dowodowych jednym postanowieniem to rolą Organu było podanie podstawy prawnej i uzasadnienia dla każdego z wniosków, gdyż niedopuszczalne jest oddalanie wniosków dowodowych w oparciu na podstawę, która nie zaistniała lub też powoływanie innej podstawy, stanowiącej przyczynę oddalenia innego wniosku dowodowego, Organ II instancji niesłusznie zaakceptował odmowę uwzględnienia wniosków zmierzających do ustalenia okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a dotyczących uzyskania oryginałów dokumentów służących do czynienia ustaleń faktycznych, przesłuchania świadków celem ustalenia jaka była rola Jego w zdarzeniu i co wówczas miał na sobie, czy był to element munduru policyjnego, czy osoba zidentyfikowana przez rzecznika to On, a także wykazania przyczyn, z powodu których zgłosił się jako osoba uczestnicząca w zdarzeniu, 2) przepisów prawa materialnego: a) art. 132 ust. 1 u.P. w zw. z § 36 pkt 3 rozporządzenia MSWIA w zw. z § 23 załącznika do zarządzenia KGP poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że uczestniczenie przez studentów w zamkniętych i niedostępnych dla osób postronnych wydarzeniach organizowanych tradycyjnie i cyklicznie przez [...], za wiedzą i zgodą przełożonych, polegających na przekazaniu [...], w formie wydarzenia artystyczno-satyrycznego, w trakcie którego odgrywane były role w ubiorach, co do których podjęto działania mające na celu eliminację oznaczeń pozwalających na niewątpliwą identyfikację z mundurem policyjnym, stanowiło zaniechanie po stronie uczestników tego zdarzenia w zakresie dbania o społeczny wizerunek Policji, w sposób podważający zaufanie do tej formacji, podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisów, w zestawieniu z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego oraz wszechstronną oceną dowodów, a także istotą regulacji dotyczących zawinionego naruszenia etyki zawodowej policjantów, nie pozwala na uznanie, że w tym przypadku doszło do uchybienia zasługującego na podjęcie wobec Niego czynności o charakterze dyscyplinującym, skoro społeczny wydźwięk przedmiotowego wydarzenia był na tyle pozytywny, że doprowadził do ocieplenia wizerunku Policji i pogłębienia zaufania do niej. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontrola sądu administracyjnego dotyczy różnego rodzaju rozstrzygnięć podejmowanych przez różne organy administracji publicznej. Odbywa się ona pod względem kryterium zgodności z prawem, które przewiduje art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.). Dopuszczalne przedmioty badania sądu określa art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), zwana dalej "P.p.s.a.". Ponadto, w art. 3 § 3 prawodawca postanowił, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. I tak, w myśl art. 138 u.P., od orzeczenia i postanowienia kończących postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi w sprawie niniejszej jest właśnie orzeczenie KWP w Rzeszowie utrzymujące w mocy orzeczenie KMP w [...] o uznaniu Skarżącego winnym popełnienia zarzucanego Mu czynu i odstąpieniu od wymierzenia kary dyscyplinarnej. Kwestie odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów normuje rozdział 10 ustawy o Policji. Stanowi on materialnoprawną i procesową regulację tego rodzaju odpowiedzialności, dopuszczając w pewnym ściśle określonym zakresie stosowanie przepisów zawartych w ustawie Kodeks postępowania karnego. Jest to odpowiedzialność szczególna, o represyjnym charakterze, dlatego też wszelkie odnoszące się do niej przepisy należy wykładać w sposób ścisły. Dotyczy ona, jak stanowi art. 132 ust. 1 u.P. sytuacji, gdy policjant popełnił przewinienie dyscyplinarne. Postępowanie dyscyplinarne wszczyna, poprzez wydanie postanowienia o jego wszczęciu, przełożony dyscyplinarny, jeżeli zachodzi uzasadnione przypuszczenie popełnienia przez policjanta przewinienia dyscyplinarnego (art. 134i ust. 1, ust. 5 u.P). Prowadzi je rzecznik dyscyplinarny (art. 135a ust. 1 u.P.) zmierzając do realizacji jego celów, które określa art.134i ust. 5a u.P. wskazujący, że są nimi: ustalenie, czy czyn, którego popełnienie zarzucono obwinionemu, został popełniony i czy obwiniony jest jego sprawcą (pkt 1); wyjaśnienie przyczyn i okoliczności popełnienia tego czynu (pkt 2) oraz zebranie i utrwalenie dowodów w sprawie (pkt 3). Aby powyższe zrealizować rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. W szczególności przesłuchuje świadków, obwinionego i pokrzywdzonego, przeprowadza oględziny, konfrontacje, okazania oraz dokonuje odtworzenia przebiegu stanowiących przedmiot rozpoznania zdarzeń lub ich fragmentów. Z czynności tych sporządza protokoły. Rzecznik dyscyplinarny może także zlecić przeprowadzenie odpowiednich badań (art. 135e ust. 1 u.P.). Jak stanowi art. 134ha ust. 1 u.P., podstawę wszelkich rozstrzygnięć w postępowaniach dyscyplinarnych stanowią ustalenia faktyczne. Przy czym, w świetle art. 134ha ust. 2 u.P., przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny kształtują swoje przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie, z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego. W toku postępowania dyscyplinarnego przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego (art. 135g ust. 1 u.P.). Istotna jest wyrażona w art. 135g ust. 2 u.P. reguła, że obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się zaś na korzyść obwinionego. Rodzaje orzeczeń, które przełożony dyscyplinarny wydaje na podstawie zebranego w postępowaniu materiału dowodowego wskazuje art. 135j ust. 1 u.P., a są nimi orzeczenia o: 1) uniewinnieniu, jeżeli przeprowadzone postępowanie nie potwierdziło zarzutów stawianych obwinionemu, albo 2) uznaniu winnym popełnienia czynu, za który obwiniony ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, i o wymierzeniu kary dyscyplinarnej, albo 3) uznaniu winnym popełnienia czynu, za który obwiniony ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, i o odstąpieniu od wymierzenia kary dyscyplinarnej, albo 4) umorzeniu postępowania. Jeśli chodzi o orzeczenie o odstąpieniu od ukarania, to przełożony dyscyplinarny może je wydać, jeżeli stopień winy lub stopień szkodliwości przewinienia dyscyplinarnego dla służby nie jest znaczny, a właściwości i warunki osobiste policjanta oraz dotychczasowy przebieg służby uzasadniają przypuszczenie, że pomimo odstąpienia od ukarania będzie on przestrzegał dyscypliny służbowej oraz zasad etyki zawodowej (art. 135j ust. 5 u.P.). W postępowaniu odwoławczym rozpoznanie sprawy następuje na podstawie stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu dyscyplinarnym. Jeżeli jest to potrzebne do prawidłowego wydania orzeczenia, wyższy przełożony dyscyplinarny może uzupełnić materiał dowodowy, zlecając rzecznikowi dyscyplinarnemu prowadzącemu postępowanie dyscyplinarne wykonanie czynności dowodowych, określając ich zakres (art. 135l ust. 1 u.P.). Zaskarżone orzeczenie wyższy przełożony dyscyplinarny może (art. 135n ust. 4): 1) utrzymać w mocy albo 2) uchylić w całości albo w części i w tym zakresie uniewinnić obwinionego, odstąpić od ukarania, względnie wymierzyć inną karę dyscyplinarną albo umorzyć postępowanie, albo uchylając to orzeczenie - umorzyć postępowanie dyscyplinarne pierwszej instancji, albo; 3) uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia czynności dowodowych w całości lub w znacznej części. W świetle powyższych reguł, podstawą pociągnięcia policjanta do odpowiedzialności dyscyplinarnej musi być nie budzące wątpliwości ustalenie, że dopuścił się on przewinienia dyscyplinarnego pod którąś z dwóch przewidzianych ustawą postaci (naruszenie dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganie zasad etyki zawodowej - art. 132 ust. 1 u.P.) oraz ustalenie, że miało ono charakter zawiniony przez policjanta. Z tym, że art. 132a u.P. przewiduje dwie postaci winy tj. przejawiającej się w bezpośrednim bądź ewentualnym zamiarze popełnienia czynu (pkt 1) bądź w niezachowaniu ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, przy jednoczesnym przewidywaniu takiej możliwości albo powinności jej przewidzenia (pkt 2). W niniejszej sprawie Skarżącemu przypisany został czyn w postaci nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej w zakresie dbania o społeczny wizerunek Policji. Nie ulega wątpliwości, że policjant zobowiązany jest do przestrzegania zasad etyki zawodowej policjanta, bowiem sam się do tego zobowiązuje składając rotę ślubowania, której dokładną treść zawiera art. 27 ust. 1 u.P. Owe zasady stanowią załącznik Nr 805 zarządzenia KGP z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta". W ich świetle, zasady etyki zawodowej policjanta wynikają z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę zawodu policjanta (§ 1 ust. 1). Z tym, że w sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w niniejszych zasadach etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji (§ 2). Policja - w świetle art. 1 u.P. - jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jej zadaniem jest m. in.: ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia przed bezprawnymi zamachami naruszającymi te dobra (pkt 1); ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w miejscach publicznych oraz w środkach publicznego transportu i komunikacji publicznej, w ruchu drogowym i na wodach przeznaczonych do powszechnego korzystania (pkt 2). Zadania te świadczą o doniosłej roli tejże formacji i tworzących ją funkcjonariuszy. Z tego też powodu, od tych ostatnich wymaga się więcej w zakresie zachowania zasad współżycia społecznego, jak i wszelkich podejmowanych działań, co ma gwarantować realizację zasady pogłębienia społecznego zaufania do Policji. Przejawem tychże wymagań są właśnie zasady etyki zawodowej przedstawicieli tejże służby mundurowej. Czyn, którego popełnienie zarzucono i przypisano Skarżącemu zakwalifikowano jako naruszenie reguły etycznej wyrażonej w § 23 Załącznika, w świetle którego, policjant powinien dbać o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy i podejmować działania służące budowaniu zaufania do niej. Skarżący został mianowicie uznany winnym tego, że w dniu [....] jako słuchacz szkolenia [...], w czasie wolnym od służby nosił wbrew zakazowi przedmiot umundurowania w postaci kurtki [...] połączeniu z ubiorem cywilnym w postaci [...], uczestnicząc w imprezie towarzyskiej z udziałem innych funkcjonariuszy Policji, w trakcie której [...]. Organy powołały się też na § 36 pkt 3 rozporządzenia MSWIA, wedle którego, zabrania się policjantom noszenia przedmiotów umundurowania w połączeniu z przedmiotami ubioru cywilnego. Spór między stronami sprowadza się de facto do tego, czy można przyjąć, że Skarżący w dniu [....] uczestnicząc w [...] w [...] wraz z innymi policjantami w zabawie połączył elementy prywatnego ubioru z elementami ubioru policyjnego, a konkretnie z kurtką [....]. Organy obydwu instancji przyjęły, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie na powyższy fakt wskazuje, z czym Skarżący się nie zgadza twierdząc, że miał na sobie marynarkę, która tylko wyglądem przypominała marynarkę policyjną. Ustalając zaistnienie powyższego faktu Organy powołały się na notatkę służbową sporządzoną przez [...] M. D. – [...] dotyczącą spotkania, jakie odbyło się dnia [...] w [...], w trakcie którego na zadane przez [...] M. C. pytanie odnośnie do tego, kto występował na zabawie, której sprawa dotyczy, nosząc na sobie niekompletne umundurowanie zgłosił się m. in. Skarżący. Tyle, że w złożonych wyjaśnieniach wskazał On, że nie przypomina sobie, czy pytanie dotyczyło tylko takich osób. Zgłosił się więc jako ten, który w przedmiotowej zabawie uczestniczył zwłaszcza, że wcześniej w czasie zajęć ustalił z innymi kolegami, którzy również byli uczestnikami zabawy, że kiedy władze uczelni będą żądały przyznania się tego, że brało się w niej udział, to wszyscy uczestnicy się zgłoszą. Organy powołały się także na zeznania świadków tj. wskazanego [...] M. D. i uczestniczki zabawy [...] A. N. Zeznała ona, że pytanie, o którym mowa wyżej dotyczyło osób, które wystąpiły w zabawie w elementach umundurowania. W tym miejscu należy więc podnieść, że fakt, iż przedmiotowe pytanie miało rzeczywiście taką treść nie wyklucza tego, że Skarżący mógł inaczej ją zinterpretować, a to z uwagi na to, że mógł być zdenerwowany zaistniałą sytuacją i przypuszczać, że będą wyciągane wobec uczestników zabawy różnego rodzaju konsekwencje. Ponadto, jak wyjaśnił, wcześniej umówił się z innymi policjantami, że uczestnicy zabawy zgłoszą się. Z tej też przyczyny mógł niedokładnie usłyszeć zadane pytanie. Organy wskazały także na znajdujący się w aktach sprawy protokół przekazania materiałów video z systemu monitoringu [...] wraz z zabezpieczonym na płycie DVD nagraniem z [...] [...] oraz nagranie dokonane przez jednego z uczestników zdarzenia, co Ich zdaniem bezsprzecznie potwierdza, że Skarżący podczas przedmiotowej zabawy ubrany był w kurtkę [...], której wzór określało rozporządzenie MSWIA z dnia 20 maja 2009 r. w sprawie umundurowania policjantów, a które zmienione zostało przez rozporządzenie MSWIA z dnia 18 maja 2022 r. i w świetle tej zmiany, kurtka [...] "uzyskała" kolor [...]". Przy czym, według § 2 pkt 1 wskazanego rozporządzenia zmieniającego, dopuszczalne jest noszenie przez policjantów ubioru wyjściowego według "starego" wzoru do dnia 31 grudnia 2032 r. Jak już wyżej zaznaczono, odpowiedzialność dyscyplinarna policjanta to odpowiedzialność o charakterze penalnym. Aby więc uznać policjanta za winnego popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego, to ze zgromadzonych dowodów ocenionych z uwzględnieniem okoliczności przemawiających zarówno na jego korzyść, jak i niekorzyść, jego sprawstwo i wina nie mogą budzić żadnych wątpliwości. W przeciwnym wypadku - gdy wątpliwości co do okoliczności zarzucanego policjantowi czynu nie zostaną usunięte bądź nie dają się usunąć - obwinionego nie można uznać za winnego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego. W ocenie Sądu, znajdujące się w aktach sprawy nagrania, które według Organów stanowią w istocie główny dowód w sprawie, wcale nie potwierdzają jednoznacznie i bezsprzecznie, że Skarżący w dniu [...] uczestnicząc wraz z innymi policjantami w zabawie w [...] miał na sobie element umundurowania w postaci kurtki [....]. Widoczność na nich akurat osoby Skarżącego jest ograniczona, przez co nie sposób stwierdzić, że w czasie zdarzenia miał On na sobie wspomnianą kurtkę. Tymczasem, zgodnie z art. 135g ust. 2 u.P., niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego. Tym samym, zdaniem Sądu, dowody zebrane w sprawie nie dają podstaw do uznania, że Skarżący popełnił przypisane Mu przewinienie dyscyplinarne. Okoliczność w postaci noszenia na sobie przez Skarżącego w czasie przedmiotowej imprezy policyjnej kurtki nie wynika bowiem również z zeznań innej uczestniczki tej imprezy [...] A. N., która nawet nie pamiętała, czy brał w niej udział także Skarżący, a w związku z czym nie mogła wiedzieć, w co był wówczas ubrany. Akta sprawy nie zawierają zaś innych zeznań, które by tę okoliczność potwierdzały. Ponadto, zwrócić uwagę należy też na to, że Skarżącemu przypisano czyn stojący w sprzeczności z § 23 Załącznika, który stanowi o konieczności dbania przez policjanta o społeczny wizerunek Policji. W ocenie Sądu, trudno jednak przyjąć, że naruszenie tego wizerunku mogło mieć miejsce poprzez udział w zamkniętej zabawie tj. takiej, na którą nie miały wstępu osoby postronne tzn. inne niż uczestniczący w szkoleniu policjanci. Trudno oczekiwać od przedstawicieli formacji, jaką jest Policja, że nie mogą się oni bawić w wybrany przez siebie sposób, jeśli czynią to bez obecności osób postronnych, bowiem z pewnością byłoby to wymaganie nadmierne. Poza tym, trudno też dać wiarę stwierdzeniom Organów, że zabawa, której dotyczy sprawa jako mająca miejsce podczas szkolenia przeznaczonego tylko dla określonego kręgu osób faktycznie odbywała się bez wiedzy i zgody przełożonych tej jednostki. Zeznania [...] M. D. mówiące, że nie miał on w tym przedmiocie żadnych informacji nie są wystarczające dla postawienia tezy, że impreza odbywała się poza wiedzą osób kierujących jednostką. Świadek ten złożył nie do końca spójne zeznania, bowiem raz podał, że wydarzenie takie, jakiego dotyczy sprawa na pewno nie jest tradycją [...], zaś następnie wskazał, że nie ma wiedzy, czy już wcześniej były organizowane takie imprezy. Powyższe nie pozwala na przyjęcie, że poczynione ustalenia Organów są niewadliwe i jako takie umożliwiały podjęcie prawidłowych orzeczeń dyscyplinarnych w obu instancjach. Dokonaną przez Organy ocenę dowodów należy uznać za dowolną, co przesądza o zdecydowanej przedwczesności tychże orzeczeń. Niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy mogło mieć niewątpliwie istotny wpływ na jej wynik. W świetle przedstawionych przepisów o odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów to przełożony dyscyplinarny decyduje o rodzaju stosowanej kary spośród tych znajdujących się w ich ustawowym katalogu. Do niego należy także rozstrzygnięcie o uznaniu za winnego określonego czynu i odstąpieniu od wymierzenia kary. Wybór ten jest jednak dopuszczalny dopiero wówczas, kiedy poczynione w sprawie ustalenia pozwalają w sposób nie budzący wątpliwości na przypisanie obwinionemu sprawstwa danego przewinienia dyscyplinarnego. Przełożony dyscyplinarny musi więc zebrać w toku postępowania taki materiał dowodowy, który pozwoli na zrealizowanie celów tego postępowania określonych w art. 134i ust. 5a u.P., a do których należy przede wszystkim ustalenie, czy doszło w ogóle do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego i czy sprawcą powyższego jest obwiniony. Cel ten zaś w okolicznościach sprawy, w ocenie Sądu, nie został zrealizowany. Orzeczenia dyscyplinarne zostały bowiem wydane przy niepełnym wyjaśnieniu sprawy, a tylko należyte wyjaśnienie sprawy może stanowić podstawę prawidłowego rozstrzygnięcia. . Z pewnością, objęcie policjantów odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związane z działalnością Policji publiczne zaufanie, o czym była już wyżej mowa. Jednocześnie, żeby do takiej odpowiedzialności pociągnąć konkretnego policjanta, to muszą zostać spełnione ustawowe warunki w tym zakresie. Policjant może bowiem odpowiadać tylko za konkretny czyn. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdza, że w postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym wobec Skarżącego nie zostały wyjaśnione istotne okoliczności sprawy, a zebrany materiał dowodowy nie był wystarczający do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia, bowiem nie potwierdza on, że Skarżący dopuścił się zarzucanego Mu przewinienia dyscyplinarnego polegającego na nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej policjanta. Tym samym, doszło do naruszenia art. 134ha ust. 2, art. 134i ust. 5a pkt 1 w zw. z art. 132 ust. 1 u.P., co obligowało do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i orzeczenia go poprzedzającego na podstawie art. 150 w zw. z art. 135 P.p.s.a. Natomiast o zasądzeniu od Organu na rzecz Skarżącego kosztów w postaci wynagrodzenia dla reprezentującego Go pełnomocnika orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło