II SA/Rz 297/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego -skargę oddala- II SA/Rz 297/08 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 16 ust. 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), po rozpoznaniu odwołania Z. K., utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta D. z dnia [...] grudnia 2007 r., Nr [...] przyznającą zasiłek pielęgnacyjny Z. K. w okresie od dnia 1 listopada 2007 r. do 30 listopada 2008 r., w wysokości 153 zł miesięcznie. Decyzje wydano w oparciu o następujący stan faktyczny: Wnioskiem z dnia 7 listopada 2007 r. Z. K. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego związku z ukończeniem 75 roku życia. W tym samym dniu złożył w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w D. wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (zaświadczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w D.). W związku z powyższym, a także zgodnie z wnioskiem strony, postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. wydanym z upoważnienia Burmistrza Miasta D., Nr [...] zawieszono postępowanie dotyczące przyznania zasiłku pielęgnacyjnego do chwili rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej niepełnosprawności. Orzeczeniem z dnia [...] listopada 2007 r., Nr [...] Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w D. zaliczył schorzenie Z. K. do znacznego stopnia niepełnosprawności, do dnia 30 listopada 2008 r. Wobec powyższego Burmistrz Miasta D. postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r., Nr [...] podjął zawieszone postępowanie i decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., Nr [...] przyznał Z. K. zasiłek pielęgnacyjny w okresie od 1 listopada 2007 r. do 30 listopada 2008 r. Termin początkowy przyznanego świadczenia wynika z art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych zgodnie, z którym w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności, ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Termin końcowy zaś to ostatni dzień miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia -art. 24 ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Powyższe rozstrzygnięcie, zdaniem organu, odpowiada treści orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt 28/07( Dz. U. z 2007 r., Nr 200, poz. 1446). W złożonym odwołaniu Z. K. wskazał, iż rozstrzygnięcie organu całkowicie wypacza treść powołanego orzeczenia TK. Wbrew przyjętemu przez organ stanowisku, decydujące znaczenie ma, nie data złożenia wniosku lecz data orzeczenia stopnia niepełnosprawności, tj. styczeń 2004 r. W związku z powyższym decyzja, która wprowadza przerwę w wypłacie zasiłku pielęgnacyjnego pomimo nieprzerwanego istnienia po stronie wnioskodawcy stopnia niepełnosprawności, jest wadliwa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Powyższych zarzutów nie podzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. i wspomnianą na wstępie decyzją utrzymało kwestionowaną w odwołaniu decyzję w mocy, podzielając w całej rozciągłości ustalenia organu I instancji tak co do faktów, jak i zastosowanego prawa. Rację ma organ I instancji wskazując, iż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, zgodnie z którym terminem właściwym do ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, jest początek miesiąca, w którym wpłynął wniosek o orzeczenie niepełnosprawności, nie będzie miało zastosowania w niniejszej sprawie. Orzeczenie to odnosi się jedynie do osób niepełnosprawnych w wieku powyżej 16 lat, legitymujących się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, a contrario nie dotyczy zatem osób poniżej 16 roku życia, a także osób powyżej 16 roku życia, które uzyskały orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności w wyniku rozpoznania przez powiatowy zespól do spraw orzekania o niepełnosprawności, lub w wyniku odwołania się przed sądem ani też osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Z. K. zarzucił decyzji ostatecznej z dnia [...] stycznia 2008r. /.../ nieuwzględnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który stwierdził, że ustalenie świadczeń od miesiąca, w którym wpłynął wniosek "jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji". Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wnosiło o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie ma uzasadnionych podstaw. Przede wszystkim należy wyjaśnić skarżącemu, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd, jak stanowi z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm./, orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych ustawach /art. 145 § 1 pkt 1 powyższej ustawy/. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlegała oddaleniu. W toku postępowania sporne było to, czy ocena organu, że możliwym jest przyznanie skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego dopiero od miesiąca listopada 2007r. była uzasadniona. W ocenie Sądu, pogląd organów orzekających w niniejszej sprawie zasługuje na akceptację. Nie jest kwestionowane, że Z. K. nieprzerwanie od stycznia 2004 r. posiada znaczny stopień niepełnosprawności i w tym też okresie, tj. do 31 lipca 2007 r. korzystał z zasiłku pielęgnacyjnego. Decyzją wydaną w pierwszej instancji, utrzymaną następnie w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., przyznano skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny na okres od dnia 1 listopada 2007 r. do 30 listopada 2008 r., wprowadzając tym samym 3-miesięczną przerwę w jego wypłacie. Swoją decyzję organ tłumaczył treścią art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992, ze zm./, zgodnie z którym w przypadku kontynuacji orzeczenia o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności, świadczenie ustala się od pierwszego dnia miesiąca, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Z. K. wniosek taki złożył w dniu 7 listopada 2007 r. – jest to również data złożenia przez niego wniosku do Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w D. o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zaś poprzednie orzeczenie w tym względzie ważne było do dnia 31 lipca 2007 r. Organ wskazuje również, że wydana przez niego decyzja jest zgodna z treścią orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt P 28/2007 /Dz. U. nr 200, poz. 1446/. Aby móc skonfrontować stanowisko organów z treścią obowiązujących przepisów prawa, jak też z powołanym wyżej orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego należy wyjść z przepisów prawa materialnego. Otóż zgodnie z art. 24 ust. 3a ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku utraty ważności orzeczenia o niepełnosprawności lub odpowiednim stopniu niepełnosprawności, jeżeli osoba niepełnosprawna uzyska ponownie orzeczenie stanowiące kontynuację poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności ustala się od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności poprzedniego orzeczenia, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym osoba złożyła wniosek o kontynuację świadczenia rodzinnego. Zarówno wykładnia gramatyczna, jak i celowościowa wskazuje na zasadność ustalania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od miesiąca, w którym złożono wniosek. Nie przeczy temu również powołane wcześniej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt P 28/07. Zaznaczyć trzeba, że w powyższym orzeczeniu Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 24 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych /Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992, ze zm./ w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Niewątpliwe więc jest, że Trybunał Konstytucyjny ustosunkował się wyłącznie do osób, które uzyskały odpowiednie orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności w wyniku długotrwałej procedury odwoławczej przed wojewódzkim zespołem ds. orzekania o niepełnosprawności. Nie odniósł się a contrario do osób poniżej 16 roku życia, a także do osób powyżej 16 roku życia, które uzyskały orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności wydane przez powiatowy zespół ds. orzekania o niepełnosprawności, lub w wyniku odwołania się przed sądem, ani do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Natomiast w warunkach rozpoznawanej sprawy niespornym jest, że skarżący do wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, złożonego w dniu 7 listopada 2007 r. dołączył orzeczenie powiatowego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności /tj. z dnia [...].11.2007 r., [...] o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności, który datuje się od 26.03.2004 r., ważne do 30.11.2008 r./, przy czym poprzednie orzeczenie o stopniu niepełnosprawności straciło ważność z dniem 31 lipca 2007 r. Wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności po utracie ważności w/w orzeczenia skarżący złożył w Powiatowym Zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności w D. również w dniu 7 listopada 2007 r. i nie korzystał z trybu odwoławczego od uzyskanego w dniu 21 listopada 2007 r. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. W takiej sytuacji nie można zatem dostrzec jakiegokolwiek zaniedbania przez organy obu instancji obowiązków proceduralnych i w rezultacie przyznanie skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego od miesiąca listopada 2007 r. nie narusza prawa. Podkreślić należy, że postępowanie w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych jest postępowaniem wnioskowym /art. 23 ust. 1 cyt. ustawy/, niezbędnym więc było złożenie wniosku przez skarżącego o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Składając taki wniosek po upływie trzech miesięcy od utraty ważności poprzedniego orzeczenia o niepełnosprawności, nie zachował skarżący w rzeczywistości staranności w załatwieniu swoich istotnych spraw życiowych, co na gruncie obowiązującego prawa w tym konkretnym przypadku wiąże się z negatywnymi dla niego skutkami. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.