II SA/Rz 297/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku S. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawy ze skargi S. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej - postanawia - odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 22 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 297/16. Wyrokiem z dnia 17 listopada 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę S. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie nałożenia obowiązku przyłączenia nieruchomości do sieci kanalizacyjnej. Po otrzymaniu odpisu powyższego orzeczenia skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że jest osobą nieporadną, słabo wykształconą i nie jest w stanie samodzielnie bronić swoich interesów, a względy finansowe nie pozwalają mu na uiszczenie wynagrodzenia dla pełnomocnika. Zaznaczył także, że legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i pozostaje bez pracy. Jako stałe wydatki strona wskazała: lekarstwa i wizyty lekarskie – 320 zł, wyżywienie – od 300 zł do 500 zł, prąd – 90 zł, wywóz śmieci 17 zł, opał – 270 zł, woda – 25 zł, szambo – 20 zł, telefon – 45 zł, odzież, obuwie, środki czystości, kosmetyki – 80 zł, podatek – 29 zł. Wnioskodawca podkreślił, że często brakuje mu środków na wyżywienie czy odzież i zmuszony jest do zaciągania pożyczek u rodziny. Mieszka w drewnianym domu o pow. 70 m.kw. Jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej o pow. 0,55 ha (udział 3/20). Jest zadłużony z tytułu alimentów na kwotę 4800 zł. Dochód skarżącego to zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł oraz zasiłek stały w kwocie 604 zł. Ze względu na fakt, że w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie, który rozpoznany został postanowieniem referendarza sądowego z dnia 22 kwietnia 2016 r., wnioskodawca podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, a obecnie nie ujął wymienionej jako członka takiego gospodarstwa, wezwano go do wyjaśnienia tej kwestii. Za potrzebą ustalenia faktów w podanym zakresie przemawiała także okoliczność, iż wśród comiesięcznych wydatków skarżący wskazał te na "wyżywienie dla całej rodziny". Nadto, ze względu na to, że wskazane przez stronę wydatki (ok. 1290 zł) znacznie przekraczały deklarowane dochody (757 zł), wezwano stronę do podania źródła ich pokrycia, w tym wysokości środków pożyczanych od członków rodziny, źródła i sposobu ich spłaty. Wezwanie dotyczyło także wskazania, czy skarżący podejmuje jakieś prace dorywcze oraz, czy spłaca alimenty, jak też nadesłania wyciągów z rachunków bankowych. Pomimo upływu wyznaczonego stronie siedmiodniowego terminu (co miało miejsce dnia 10 stycznia 2017 r.), wezwanie powyższe pozostało bez odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Jak już wyżej wskazano, postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2016 r. referendarz sądowy w tut. Sądzie zwolnił wnioskodawcę od kosztów sądowych i jednocześnie odmówił ustanowienia na jego rzecz pełnomocnika. Orzeczenie to nie zostało zaskarżone. Obecnie S. O. ponownie ubiega się o przyznanie prawa pomocy w całkowitym zakresie. Dlatego też uznano za zasadne zastosowanie w sprawie art. 165 w zw. z art. 167a § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Ostatni z powołanych przepisów umożliwia odpowiednie stosowanie do postanowień referendarza sądowego regulacji dotyczących postanowień sądu. Z mocy z kolei treści art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazaną w tym unormowaniu przesłanką modyfikacji danego orzeczenia jest zmiana okoliczności sprawy. W odniesieniu do orzeczeń dotyczących prawa pomocy owa zmiana musi być związana z sytuacją rodzinną, majątkową czy dochodową, bo one właśnie przesądzają o zasadności bądź bezzasadności złożonego wniosku o wsparcie ze środków publicznych. Przy czym przy orzekaniu w trybie art. 165 P.p.s.a. nie zmieniają się reguły, jakie obowiązują przy wydawaniu pierwszego z orzeczeń w danym zakresie. Skoro więc przesłanki przyznania prawa pomocy winien wykazać ubiegający się o nie, to zasada ta obowiązuje także w razie składania kolejnego wniosku w tym samym przedmiocie, rozpatrywanego właśnie w oparciu o art. 165 P.p.s.a. W niniejszej sprawie niewątpliwie zmieniła się sytuacja procesowa strony, bowiem zapadł w stosunku do niej wyrok oddalający jej skargę, który może zostać zakwestionowany wyłącznie w drodze skargi kasacyjnej złożonej przez zawodowego pełnomocnika. Nie wiadomo natomiast, czy i na ile zmieniła się sytuacja rodzinno-majątkowa skarżącego, bowiem wezwany do złożenia wyjaśnień w tej kwestii nie udzielił on żadnej odpowiedzi. Brak aktywności po stronie wnioskodawcy w zakresie wykazania, że jego sytuacja kwalifikuje go do uzyskania prawa pomocy w całkowitym zakresie, a zatem zarówno co do zwolnienia od kosztów sądowych, jak i co do ustanowienia zawodowego zastępcy prawnego musiał skutkować odmownym załatwieniem jego obecnego żądania. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., prawo pomocy właśnie w takim wymiarze przyznawane jest osobie, która udowodni, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skoro więc S. O. nie wykazał, że nastąpiła zmiana okoliczności uzasadniająca modyfikację zapadłego w stosunku do niego orzeczenia (z dnia 22 kwietnia 2016 r.) w zakresie prawa pomocy to orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 165, art. 167a § 1, art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.