II SA/Rz 298/07

WyrokWSA w Rzeszowie2007-08-22

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Krystyna Józefczyk, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie samowolnej budowy zbiornika na nieczystości płynne, opierając się jedynie na oględzinach, które nie wykazały istnienia obiektu, mimo zarzutów strony o jego ukryciu na głębokości?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nieprawidłowo umorzył postępowanie, ponieważ nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, naruszając tym samym zasadę prawdy obiektywnej i dwuinstancyjności. W obliczu zarzutów o ukryciu zbiornika na głębokości, organ powinien był przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe, a nie opierać się wyłącznie na dokumentacji z pierwszej instancji.
Stan faktyczny
M. K. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie samowolnej budowy zbiornika na nieczystości płynne. Skarżący zarzucił, że zbiornik istnieje na głębokości 70 cm i został zamaskowany ziemią, a przeprowadzone oględziny nie wykazały jego istnienia. Organ odwoławczy nie uwzględnił tych zarzutów, uznając sprawę za bezprzedmiotową.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie samowolnej budowy zbiornika I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. K. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją [...] z dnia [...] grudnia 2006 roku, działając na podstawie art. 105§ 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie samowolnej budowy zbiornika bezodpływowego na ścieki na działce o nr ewid. gr. 392 położonej w B. przez M. S . Organ wskazał, że sprawa wszczęta została wskutek pisma M. K. , który twierdził, że na działce nr 392 stanowiącej własność M. S. znajduje się samowolnie wybudowany zbiornik na nieczystości płynne, w odległości 2 m od granicy działki , po północnej stronie budynku mieszkalnego. W dniu 15 grudnia 2006 r. przeprowadzono rozprawę połączoną z oględzinami przedmiotowej działki , które nie wykazały istnienia zbiornika w miejscach wskazanych przez M. K. Organ stwierdził , że w sytuacji nie stwierdzenia istnienia obiektu budowlanego , dalsze postępowanie jest bezprzedmiotowe. Odwołanie od tej decyzji złożył w dniu 2 stycznia 2007 roku M. K. wnosząc o jej uchylenie i nakazanie rozbiórki samowoli budowlanej na działce M. S. Zarzucił, że zbiornik na nieczystości płynne istnieje na głębokości 70 cm, a w dniu kontroli został zamaskowany ziemią. Wykonujący kontrolę niechętnie wykonali dwa wykopy głębokości ok. 30 cm, zatem nie mogli ujawnić istnienia zbiornika. Nieczystości ze zbiornika przenikają do gleby i wód gruntowych. Zbiornik znajduje się w odległości 2 m od granicy działki, a studnia odwołującego – w odległości 30 m. od zbiornika , co powoduje ,że odwołujący obawia się zatrucia wody w jego studni. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art.138 § 1pkt.1 k.p.a. , decyzją [...] lutego 2007 roku nr [...], po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ stwierdził, że rozpatrując odwołanie oparł się na materiałach zebranych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Organ podzielił stanowisko organu I instancji , że sprawa stała się bezprzedmiotowa ,bowiem nie stwierdzono istnienia bezodpływowego zbiornika na ścieki na działce nr 392 w B. Organ stwierdził też że w aktach sprawy znajduje się kserokopia decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] września 2006 roku nr [...] w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego na działce nr 392, która potwierdza, że nie ma tam zbiornika na nieczystości ciekłe. Skargę na powyższą decyzję wniósł M. K. zarzucając nie rozstrzygnięcie przez organ istoty sprawy . W ocenie skarżącego należało dokonać ponownych oględzin ,bowiem zbiornik na nieczystości istnieje na głębokości około 70 cm. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji , przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi naskarżę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153 poz.1269 z 2002 r./ sądy te sprawują zakresie swej działalności kontrolę pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/ Dz. U. Nr 153 poz.1270 z 2002 r./. zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy , których dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia. W myśl przepisu art. 145 P.p.s.a. Sąd obowiązany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa które miało wpływ na wynik sprawy , naruszeniem prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Przedmiotem kontroli w rozpatrywanej sprawie jest decyzja umarzająca postępowanie w sprawie samowolnej budowy zbiornika na nieczystości płynne. Organy orzekające w sprawie stanęły na stanowisku, że skoro oględziny działki nr 392 w B. nie wykazały istnienia takiego zbiornika, to należało uznać postępowanie za bezprzedmiotowe. Sąd nie podziela tego stanowiska. Zgodnie z przepisami k.p.a. przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Granice postępowania dowodowego wyznaczają zasady ogólne postępowania administracyjnego , a przede wszystkim zasada prawdy obiektywnej i zasada dwuinstancyjności. Zasada ogólna prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 nakłada na organ odwoławczy obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Z zasady praworządności wypływa obowiązek czuwania nad zgodnym z prawem rozstrzygnięciem sprawy, a z zasady dwuinstancyjności , że organ odwoławczy może rozpoznać tylko sprawę, która już była wcześniej rozstrzygnięta decyzją organu I instancji. Zgodnie z przepisem art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W przedmiotowej sprawie , M. K. zarzucił w odwołaniu, że zbiornik na nieczystości płynne na działce nr 392 znajduje się na głębokości około 70 cm. Organ odwoławczy nie ustosunkował się do tego zarzutu stwierdzając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie , rozpatrując sprawę na tle dokumentacji zgromadzonej przez organ I instancji. Takie postępowanie organu odwoławczego jest niezgodne z przytoczonymi wyżej zasadami postępowania administracyjnego. Należy również wskazać na protokół rozprawy administracyjnej z dnia 15 grudnia 2006 roku , w której uczestniczyły obie strony sporu - M. K. i M. S., a w charakterze świadków przesłuchano T. K. i M. F. T. K. zeznała, że 3 betony są częściowo zasypane. M. F., podobnie, jak M. S. zeznali, że dwa betony zostały zbite, a reszta zasypana. Zeznania te dowodzą, że na przedmiotowej działce prowadzone były roboty ziemne. Skoro organ I instancji nie wyjaśnił tej okoliczności ,organ odwoławczy winien przeprowadzić dowód w tym zakresie, zgodnie z przytoczonym wyżej przepisem art. 136, zwłaszcza, że domagał się tego M. K. w odwołaniu. Kserokopia decyzji o warunkach zabudowy działki 392, ustalająca warunki dla rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego , na którą powołuje się organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie jest wystarczającym dowodem na nie istnienie zbiornika na nieczystości ciekłe. Decyzja dotyczy przyszłego zamierzenia inwestycyjnego, podczas, gdy wniosek M. K. dotyczy sposobu odprowadzania nieczystości płynnych z istniejącego budynku. Skarżący zarzucił, że zbiornik usytuowany jest na głębokości 70 cm., jest więc oczywiste, że dokonanie płytszego otworu minęło się z celem . W postępowaniu ponownym organ przeprowadzi dowód na okoliczność sposobu odprowadzania nieczystości płynnych z budynku mieszkalnego położonego na działce 392 w B., a w szczególności dokona sprawdzenia, czy w miejscach wskazanych przez skarżącego usytuowane są zbiorniki na nieczystości. Zależnie od wyniku tych ustaleń ,organ podejmie decyzję w sprawie ewentualnej samowoli budowlanej. Wskazując na powyższe, Sąd uznał skargę za uzasadnioną, dlatego orzekł, jak sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt.1 lit.c P.p.s.a, o kosztach orzekając stosownie do przepisu art. 200 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło