II SA/Rz 298/08
PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-06-17
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych w całości, ponieważ jej sytuacja majątkowa i rodzinna, w tym niskie dochody z emerytury, wysokie koszty leczenia i utrzymania, jednoznacznie dowodzą braku możliwości pokrycia kosztów postępowania bez uszczerbku dla jej koniecznego utrzymania. Sąd oparł się na art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., uznając, że poniesienie kosztów sądowych negatywnie wpłynęłoby na jej bieżące potrzeby życiowe i zdrowotne.Stan faktyczny
Skarżąca M.O. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu przed WSA w Rzeszowie, dotyczącym skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu nieruchomości. Skarżąca utrzymuje się z emerytury w wysokości 1034,31 zł netto, ponosi znaczne koszty leczenia (250 zł miesięcznie) oraz utrzymania lokalu i żywności (ok. 550 zł miesięcznie). Sąd rozpoznał wniosek na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.O., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, w sprawie ze skargi wyżej wymienionej, na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] lutego 2008r., nr [...], podjętą w przedmiocie przejęcia na własność nieruchomości, - postanawia – zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości.
M. O. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) z żądaniem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Swój wniosek złożyła do sprawy o sygn. akt II SA/Rz 298/08, dotyczącej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydaną w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia dotyczącego przejęcia na własność Państwa nieruchomości.
Sprawa o sygn. II SA/Rz 298/08 nie została zakończona przed WSA w Rzeszowie. Strona skarżąca jest obowiązana do uiszczenia wpisu sądowego należnego tytułem wniesienia skargi sądowoadministracyjnej. Wysokość tego wpisu została ustalona na kwotę 200 zł. Pozostałe koszty postępowania mogą wiązać się z wpisami należnymi z tytułu wniesienia środków zaskarżenia od orzeczeń WSA, opłatami kancelaryjnym (np. z tytułu sporządzenia uzasadnienia do wyroku kończącego postępowanie), a także wydatkami związanymi z ustanowieniem fachowego pełnomocnika (adwokata, radcy prawnego).
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek strony skarżącej akt wydany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze dotyczy wyłącznie instytucji zwolnienia od kosztów sądowych. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona powinna udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w niniejszym postępowaniu (tj. opłat sądowych i wydatków sądowych). Na mocy art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie swego utrzymania koniecznego. Pod tym pojęciem należy rozumieć zdolność strony do zakupu podstawowych dla egzystencji dóbr i usług np. żywności, lekarstw, opłat za utrzymanie lokalu mieszkalnego.
Opisana w wniosku PPF sytuacja majątkowa i rodzinna strony skarżącej ponad wszelką wątpliwość udowodnia brak możliwości pokrycia wiążących się z procesem kosztów sądowych. Została ona wyczerpująco opisana w piśmie z dnia 4 czerwca 2008r. oraz w druku urzędowym PPF. Z treści tych dokumentów wynika, że wnioskodawczyni żyję bardzo skromnie. M. O. utrzymuje się wyłącznie z emerytury podanej w wysokości 1034,31 zł (netto). Znaczne kwoty wnioskodawczyni zmuszona jest ponosić na zakup leków. Zły stan zdrowia strony podyktowany jest po części podyktowany podeszłym wiekiem. Miesięczne koszty leczenia zostały ustalone w wysokości 250 zł. Natomiast bieżące koszty utrzymania lokalu oraz zakupu żywności M. O. obliczyła na ok. 550 zł. w skali miesiąca. Mieszkanie, w którym mieszka strona należy do zasobów komunalnych Gminy Miejskiej P. Należy dodać, że M.O. żyje samotnie, nie ma też nikogo na swym utrzymaniu.
W opisanych przez skarżącą okolicznościach nie jest możliwym wykonanie obowiązku uiszczenia opłat i wydatków wiążących się z prowadzonym postępowaniem sądowoadministarcyjnym. Ich poniesienie musiałoby się odbić negatywnie na poziomie bieżącego utrzymania strony. Nie można dopuścić, aby skarżącą ucierpiała w skutek prowadzonego postępowania. Środki pieniężne, jakimi dysponuje powinny być w pierwszej kolejności przeznaczane na zakup lekarstw oraz innych koniecznych wydatków. Jeżeli Sąd nie przyznałby skarżącej prawa pomocy musiałaby ona dokonać wyboru czy kontynuować postępowanie uiszczając wpis sądowy i inne opłaty i wydatki, czy też ponieść uszczerbek na poziomie swego bieżącego i koniecznego utrzymania. Aby uchronić stronę od konieczności dokonywania takich wyborów należy jej przyznać prawo pomocy w takim zakresie, o jaki wnioskuje, czyli znieść obowiązek ponoszenia kosztów sądowych w sprawie o sygn. II SA/Rz 298/08. Konieczność podjęcia takiej decyzji procesowej wynika z jednoznacznie brzmiącej treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Z tych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło