II SA/Rz 298/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska NSA Stanisław Śliwa Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 21 października 2008 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości ziemskich uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze /dalej: SKO / utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2007 r., [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w J. z dnia [...] września 1949 r., znak: [...] w części dotyczącej przejęcia na własność Państwa nieruchomości ziemskich położonych w gromadzie T. w Powiecie J. stanowiących własność B. S.. W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało, że odwołanie M. O. nie mogło być uwzględnione, gdyż skarżone nim decyzje odpowiadają prawu. W szczególności organ odwoławczy zaznaczył, że dla prawidłowości przejęcia nieruchomości ziemskich na podstawie dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających we faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich położonych w niektórych powiatach województwa Białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego /Dz.U. nr 46, poz. 339/ nie ma znaczenia sposób w jaki nieruchomości zostały opuszczone przez ich właścicieli. W konsekwencji SKO uznało, że warunek opuszczenia spełnia przymusowe przesiedlenie związane z akcją "Wisła". Z rozstrzygnięciem SKO nie zgodziła się M. O.. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wskazała, że orzeczenie pozbawiające jej ojca własności wydane zostało bez doręczenia co powodowało, że nie mógł odwołać się od niego i zakwestionować przyjętej interpretacji prawa, która dopuszczała możliwość pozbawienia własności na skutek przymusowego wysiedlenia, a tym samym nielegalnego pozbawienia posiadania gospodarstwa. Z tych powodów wniosło o rozpatrzenie jej skargi. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie wskazując na argumentację jak w uzasadnieniu decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich podstawą prawną, wskazanymi przez stronę zarzutami ani formułowanymi wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. W sprawie będącej przedmiotem skargi Sad stwierdza, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja SKO z dnia [...] listopada 2007 r. wydane zostały w sytuacji niedostatecznego wyjaśnienia sprawy. Stwierdzenie tego faktu prowadzić musiało do uchylenia obu orzeczeń jako wydanych z naruszeniem prawa procesowego. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że SKO uczyniło przedmiotem swojego zainteresowania orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w J. z dnia [...] września 1949 r., znak [...] i w stosunku do tego rozstrzygnięcia prowadzone było postępowanie nadzorcze. Sąd zauważa, że w aktach znajduje się orzeczenie Starosty Powiatu J. z tej samej daty co orzeczenie Prezydium i dotyczące tego samego przedmiotu. Pojawia się wątpliwość, której organ nie wyjaśnia, związana z funkcjonowaniem orzeczenia Starosty. Jeżeli byłoby ono w jakikolwiek sposób uchylone, to możliwe byłoby orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w J.. W innym przypadku nie mogłyby funkcjonować dwa orzeczenia odnoszące się do tego samego przedmiotu. Wątpliwości co do istnienia orzeczenia Starosty i jego prawnego bytu nie zostały w postępowaniu administracyjnym usunięte, zatem Sąd nie może takiego działania uznać za poprawne. Dodatkowo zauważa, że orzeczenie Prezydium, które było przedmiotem postępowania nie mogło być wydane z datą w nim wskazaną, gdyż Prezydia Powiatowych Rad Narodowych zaczęły funkcjonować dopiero po zniesieniu związków samorządu terytorialnego, co nastąpiło na podstawie art. 32 w związku z art. 33 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej /Dz.U. nr 14, poz. 130/. Podkreślić należy, że ustawa ta weszła w życie w dniu 13 kwietnia 1950 r., zatem około pół roku po decyzji, której datę wskazano jako 21 września 1949 r. W tym dniu nie było prezydiów rad narodowych. Stwierdzając powyższe Sąd wskazuje na brak ustaleń w tej materii, a to są istotne dla sprawy okoliczności. Wobec powyższego działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.