II SA/Rz 298/13
PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-04-10
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której sytuacja życiowa i finansowa jest bardzo trudna, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać adwokata z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania. W analizowanym przypadku, biorąc pod uwagę wiek, stan zdrowia, niskie dochody, wysokie wydatki na utrzymanie i leczenie, a także brak wartościowych składników majątkowych, sytuacja materialna skarżącej uzasadniała przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.Stan faktyczny
A. B., osoba w podeszłym wieku (70 lat) i złym stanie zdrowia, utrzymująca się z emerytury w wysokości 1144 zł netto, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Skarżąca ponosi wysokie koszty związane z utrzymaniem domu i leczeniem, a jej sytuacja finansowa uniemożliwia pokrycie kosztów postępowania sądowego. Sąd analizował jej sytuację materialną, opierając się na informacjach zawartych we wniosku i załączonych dokumentach.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić wnioskodawczynię od kosztów sądowych i ustanowić dla niej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia zwolnić wnioskodawczynię od kosztów sądowych i ustanowić dla niej adwokata.
A. B. dołączonym do skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] wnioskiem o przyznanie prawa pomocy /złożonym na obowiązującym formularzu PPF/ - powołując się na swoją ciężką sytuację życiową i finansową - wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych
i ustanowienie adwokata.
Wg zawartych w nim informacji, jest osobą w podeszłym wieku (70 lat), prowadzącą 1-osobowe gospodarstwo domowe, o bardzo złym stanie zdrowia (m.in. choroby układu krążenia, kostno – stawowego z ograniczoną funkcją ruchu, alergia, rak tarczycy, przebyte operacje okulistyczne i ortopedyczne), utrzymującą się
z pobieranej emerytury w wysokości 1144 zł. (kwota netto). Z dochodów tych pokrywa wydatki związane z utrzymaniem domu (ubezpieczenie, opłaty za gaz, energię elektryczną, telefon, wodę i kanalizację, wywóz śmieci) – łącznie ok.
500 zł./m-c, leczeniem (zakup leków – ok. 400 zł./m-c oraz dojazdy do lekarzy, w tym do kliniki w Krakowie i Gliwicach), zakupem żywności. Posiadany przez nią majątek oprócz domu o pow. 48 m² obejmuje zabudowania gospodarcze oraz nieruchomość rolną o pow. 1,64 ha (prowadzeniem gospodarstwa zajmuje się jej córka, która też ponosi wszystkie obciążenia z tym związane).
Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270
ze zm.), zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zastępcy prawnego
w osobie m.in. adwokata wchodzi w zakres całkowitego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej związane jest z wykazaniem przez nią, że nie jest
w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Analiza powyższej przesłanki w kontekście udzielonych przez skarżącą informacji /znajdujących potwierdzenie w załączonych do wniosku kserokopiach rachunków, faktur, kart leczenia szpitalnego/ przemawia za uznaniem zasadności jej wniosku w całości.
Podyktowane jest to przede wszystkim jej trudną sytuacją finansową, w której na pokrycie bieżących kosztów utrzymania i leczenia zmuszona jest przeznaczać całość posiadanych przez siebie dochodów. Po odliczeniu z nich tylko tych wskazanych co do wysokości, a więc bezpośrednio związanych z utrzymaniem domu (opłatami)
i leczeniem, do jej dyspozycji pozostaje kwota ok. 240 zł., którą trudno uznać za wystarczającą do zabezpieczenia w całości wszystkich innych wydatków związanych
z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych, w tym zwłaszcza zakupem żywności, środków czystości i innych doraźnie ponoszonych (zakup odzieży, obuwia itp.).
Sytuacja ta w praktyce nie pozostawia żadnych wątpliwości, że skarżąca A. B. nie ma jakichkolwiek realnych możliwości poczynienia oszczędności w ponoszonych przez siebie wydatkach i wygospodarowania dodatkowych środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych związanych ze swoim udziałem w sprawie oraz ustanowienie we własnym zakresie fachowego pełnomocnika z wyboru. Nie posiada ona przy tym również żadnych wartościowych składników majątkowych ani oszczędności, które mogłyby stanowić źródło pokrycia kosztów postępowania, brak jest również uzasadnionych podstaw do stwierdzenia, że może w tej sytuacji liczyć na pomoc innych osób (w tym córki).
W tych okolicznościach należy uznać, że sytuacja materialna skarżącej
w pełni uzasadnia uwzględnienie jej wniosku. Pozostaje to w ścisłym związku
z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania bez względu na sytuację materialną z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień.
W tych okolicznościach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245
§ 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło