II SA/Rz 30/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia robót budowlanych postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. S. D. w terminie do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł. od wniesionej przez siebie skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2012 r. Nr [...], wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF – wskazując na ciężką sytuacją finansową - wniósł o przyznanie mu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wg zawartych w nim informacji, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z 78-letnią matką, która ze względu na stan zdrowia wymaga jego stałej opieki (16 godzin na dobę jest podłączona do koncentratora tlenowego). Jako posiadany majątek przedstawiający większą wartość skarżący wykazał jedynie uprawianą na własne potrzeby działkę rolną o pow. 0,49 ha; dom w którym zamieszkuje z matką stanowi własność mieszkającej oddzielnie siostry. Źródło ich dochodów stanowi pobierany przez niego zasiłek opiekuńczy w kwocie 520 i renta rodzinna matki –1200 zł. Jako ponoszone wydatki wnioskodawca wskazał opłaty za energię elektryczną, gaz i wodę – odpowiednio 480, 75 i 77 zł. co 2 m-ce (wysokie koszty energii podyktowane są używaniem przez matkę koncentratora), koszty leczenia swojego (ok. 100 zł. /m-c) i matki (ok. 200 zł. miesięcznie), zakup opału – 4 tys. /rok, podatek – 90 zł. /rok, ubezpieczenie samochodu i ciągnika – 400 i 70 zł. /rok, zakup paliwa do samochodu (wykorzystywanego głównie na dojazdy do lekarzy) – ok. 250 zł./m-c. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Dochodzone przez S. D. prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego dotyczy jego przyznania w zakresie całkowitym, czego warunkiem w przypadku osoby fizycznej jest wykazanie braku możliwości poniesienia przez nią jakichkolwiek kosztów postępowania - art. 245 § 2 w/z z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – określanej dalej jako P.p.s.a. Głównym wyznacznikiem możliwości wywiązania się z ustawowego obowiązku poniesienia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.) jest więc sytuacja materialna osoby wnioskującej, związana z uzyskiwanymi przez nią i osoby wspólnie gospodarujące dochodami, ponoszonymi przez nich wydatkami oraz posiadanymi wartościowymi składnikami majątkowymi. Mimo że co do zasady prawo pomocy w dochodzonym przez skarżącego zakresie zastrzeżone jest dla osób ubogich i pozbawionych środków do życia, należy uznać, że niezależnie od wydatków związanych z ewentualnym ustanowieniem pełnomocnika z wyboru, sama skala związanych ze sprawą kosztów sądowych - zarówno tych już wymaganych (wpis od skargi) jak i mogących wystąpić w przyszłości (najbardziej prawdopodobne to opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi – 100 zł. oraz wpis od skargi kasacyjnej – 250 zł.), nie pozwala skarżącemu na ich poniesienie tak w całości jak i w części bez istotnego uszczerbku dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Wyszczególnionym przez niego kwotowo wydatkom - wśród których bez wątpienia znacząca część związana jest ze stanem zdrowia jego matki - trudno odmówić miana koniecznych i wskazać wśród nich takie, które w niedługim okresie czasu można by ograniczyć lub zaniechać w celu poczynienia pewnych oszczędności. Ich rozliczenie do okresu 1 miesiąca daje kwotę 1246 zł., do której bez wątpienia należy doliczyć jeszcze wydatki na żywność oraz inne doraźnie ponoszone, w tym na zakup środków higieny, odzieży, obuwia itp. Bez wątpienia wyczerpuje to całość dochodów S. D. i jego matki, na którą w takiej sytuacji musiałby w znaczącej części zostać przerzucony ciężar poniesienia związanych ze skargą kosztów postępowania, skoro sama wysokość wpisu od skargi praktycznie równoważy się z miesięcznymi dochodami jej syna (mając na uwadze jej wiek i stan zdrowia nie wydaje się to możliwe). W tej sytuacji należy uznać, że sytuacja materialna skarżącego nie pozwala mu na poniesienie związanych ze sprawą kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępcy prawnego z wyboru, co przemawia za uznaniem zasadności jego wniosku w całości. Pozostaje to w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania bez względu na sytuację materialną z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień. W tych okolicznościach, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.