II SA/Rz 302/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-04-23

Skład orzekający: Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, wykazując niskie dochody, znaczące wydatki na leczenie i rehabilitację, a także brak podstawowego wyposażenia mieszkania, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w całości?
Ratio decidendi
Strona skarżąca, której dochody nie pozwalają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, wydatków na leczenie i rehabilitację, a także utrzymanie mieszkania bez podstawowego wyposażenia, spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych w całości na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA. Sytuacja majątkowa i rodzinna strony wyklucza możliwość poniesienia kosztów sądowych bez uszczerbku dla utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżąca E. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Skarżąca wraz z mężem utrzymuje się z dochodów w wysokości 1590 zł brutto miesięcznie, ponosi znaczne wydatki na leki (400 zł miesięcznie) i rehabilitację, a także opłaty związane z brakiem bieżącej wody i łazienki w domu. Sąd rozpoznał wniosek merytorycznie.
Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych w całości.

Pełny tekst orzeczenia

23 kwietnia 2012 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi wyżej wymienionej na postanowienie, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, -postanawia- zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości. Skarżąca E. S. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA w Rzeszowie) o zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek ten złożono do sprawy o sygn. II SA/Rz 302/12 wszczętej ze skargi E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Sprawa o podanej sygnaturze nie została zakończona do chwili obecnej wyrokiem Sądu. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Pozostałe prawdopodobne ciężary fiskalne mogą wiązać się z wpisem od środków odwoławczych oraz wynagrodzeniem za sporządzenie środków odwoławczych pobieranym przez fachowego pełnomocnika (tj. radcę prawnego lub adwokata). Stwierdzono, co następuje: W pierwszej kolejności wypada zauważyć, iż wniosek rozpoznawany w niniejszej sprawie dotyczy jednej z instytucji składających się na prawo pomocy - zwolnienia od kosztów. Według art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jest możliwe jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść opłat i wydatków sądowych bez uszczerbku na swym utrzymaniu oraz utrzymaniu pozostałych osób tworzących gospodarstwo domowe. Oświadczenie strony skarżącej E. S. zawarte we wniosku PPF nie budzi wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistością. Dlatego też istnieją podstawy do rozpoznania jej żądania w sposób merytoryczny, poprzez odniesienie opisanej we wniosku sytuacji majątkowej i rodzinnej do warunków uzyskania prawa pomocy w częściowym zakresie tego prawa, tj. do treści unormowania art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jak już wspomniano wyżej, E. S. ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Według treści wniosku, wnioskodawczyni wraz z mężem utrzymuje się z dochodów o łącznej wysokości 1’590 zł brutto. Kwota ta musi wystarczyć do utrzymania dwuosobowej rodziny. Znaczące wydatki rodziny S. wynikają z potrzeby zakupu leków oraz niezbędnych wizyt lekarskich. Na zakup niezbędnych medykamentów strona wydaje 400 zł miesięcznie. Wnioskodawczyni ponosi także koszty przejazdu na zabiegi rehabilitacyjne w wysokości 30 zł, dziesięć razy w ciągu miesiąca. Na zły stan zdrowia cierpi także mąż skarżącej – K. S. Z jego renty opłacane są rachunki za gaz, elektryczność oraz telefon. Ponieważ strona porusza się z trudnością, większość spraw zmuszona jest załatwiać przez telefon, co powoduje zwiększenie związanych z tym wydatków. E. S. oraz K. S. zamieszkują we własnym domu, jednakże bez elementarnego wyposażenia w postaci łazienki czy bieżącej wody. Według oświadczenia strony brak wystarczających dochodów powoduje, że rodzina nie jest w stanie zakupić niezbędnej żywności. Brat męża udziela rodzinie S. pomocy w postaci żywności. W świetle stwierdzonych w toku postępowania wyjaśniającego okoliczności należy stwierdzić, że wnioskodawczyni nie będzie w stanie z własnego majątku pokryć kosztów sądowych (opłat i wydatków). Wypada podkreślić, iż znaczną część swych dochodów rodzina S. zmuszona jest przeznaczać na zakup niezbędnych lekarstw oraz wizyty u lekarzy specjalistów. Pokrycie kosztów postępowania w sytuacji, w jakiej znajduje się skarżąca, skutkowałoby nieakceptowanym przez ustawodawcę obniżeniem poziomu życia rodziny. Kwota łącznych dochodów dwuosobowego gospodarstwa oscyluje na poziomie wysokości wynagrodzenia minimalnego. Dochody te przy obecnym poziomie cen za usługi i dobra o charakterze podstawowym trudno uznać za wystarczające do pokrycia wpisu sądowego i jednocześnie pozostałych wiążących się ze sprawą ciężarów finansowych. Dlatego nie można oczekiwać od skarżącej, że będzie w stanie z tej kwoty wygospodarować na potrzeby postępowania sądowego wpis sądowy, czyli 100 zł oraz pozostałe ewentualne koszty i opłaty sądowe. Wobec zobrazowanych wyżej okoliczności zostały spełnione przez stronę przesłanki przyznania prawa pomocy, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. W analogiczny sposób sytuację majątkową strony E. S. ocenił WSA w postanowieniu z 16 marca 2006 r., sygn. II SA/Rz 1114/05, a także w postanowieniu z 3 grudnia 2009 r., sygn. II SO/Rz 7/09. Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu o przepis art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło