II SA/Rz 302/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Robert Sawuła Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi E. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania -skargę oddala- II SA/Rz 302/12 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi E. S. jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...], którym odmówiono wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją PINB z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] nakazującą skarżącej rozbiórkę betonowego zbiornika wybudowanego na działce o nr ewid. 1311 w G. Odmawiając wznowienia postępowania na żądanie E. S. PINB uznał, że nie zaistniała żadna z podstaw prawnych określonych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: k.p.a.). Wnioskodawczyni nie wskazała wyroku sądu świadczącego o sfałszowaniu dowodów stanowiących podstawę faktyczną decyzji lub o popełnionym przestępstwie. Nie pozbawiono jej prawa udziału w postępowaniu, ani nie ujawniono nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji. Nie wyszły także na jaw nowe okoliczności faktyczne, które nie byłyby znane organowi w chwili wydania postanowienia oraz nie było wymagane uzyskanie stanowiska Starosty [...]. Z podanych względów, na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. odmówiono wznowienia postępowania, ponieważ nie zachodziła żadna z podanych przez stronę podstaw wznowieniowych. Po rozpoznaniu zażalenia E. S. postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. WINB działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 149 § 3, art. 145 § 1 pkt 1, 2, 4, 5 i 6 oraz § 2 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ zwrócił uwagę, że wznowienie postępowania stanowi instytucję o nadzwyczajnych charakterze, umożliwiającą ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, przy czym przesłanki wznowienia zostały ściśle określone w przepisach k.p.a. W rozpoznawanej sprawie przesłanki takie nie zachodziły. W szczególności strona nie dochowała terminu do złożenia podania, wskazanego w art. 148 § 2 k.p.a. O decyzji PINB z dnia [...] lutego 2010 r. dowiedziała się dnia 29 czerwca 2010 r., a pierwsze żądanie wznowienia postępowania pochodziło z dnia 28 maja 2011 r. Strona również nie wykazała pozostałych przesłanek wznowienia. WINB uzasadnił prawidłowość odmowy wznowienia postępowania brakiem ustawowych podstaw wznowienia przewidzianych w art. 145 § 1 pkt 1, 2, 5 i 6 k.p.a., przedstawiając w tym zakresie argumentację zbieżną z wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Z postanowieniem WINB nie zgodziła się E. S., wnosząc skargę sądowoadministracyjną. Skarżąca domaga się w nich uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz wznowienia postępowania administracyjnego. Strona uważa, że decyzję z dnia [...] lutego 2010 r. wydano nielegalnie, na podstawie donosu i fałszywych zeznań świadków, które zakwestionowała. Przedstawione przez nią dowody nie zostały uwzględnione, w szczególności opinia techniczna o stanie zbiornika. Także oględziny zdaniem skarżącej przeprowadzono nielegalnie, bez jej obecności, a organ odwoławczy zatajał korzystne dla niej dowody, w tym pozwolenie na remont istniejącego zbiornika. Skarżąca stwierdziła także, że pozbawiono ją prawa udziału w postępowaniu, które toczyło się wiedzy, zatem nie uczestniczyła w czynnościach dowodowych. Nie zna również samej decyzji, której jej nie wydano. Strona zarzuciła ponadto, że nie wydano w sprawie postanowienia o wznowieniu i nie przeprowadzono postępowania, co powinno nastąpić zgodnie z art. 149 § 1 i § 2 k.p.a. W odpowiedzi WINB wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. , poz. 270, dalej zwana "p.p.s.a.") uprawienia sądu administracyjnego sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego przez zastosowanie środków określonych w 145 - 149 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Skarga E. S. nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podziela stanowisko skarżącej, że wznowienie postępowania administracyjnego powinno nastąpić przez wydanie postanowienia, które organ ma obowiązek doręczyć wszystkim stronom. Wprawdzie w rozpoznawanej sprawie PINB nie wydał aktu, który odpowiadałby wszystkim wymogom określonym przez przepisy, co niewątpliwie jest uchybieniem przepisom procesowym, jednak w aktach sprawy znajduje się zawiadomienie o wszczęciu postępowania wznowieniowego, które w ocenie Sądu spełnia minimalne warunki dla przyjęcia, że jest to postanowienie. Z tego powodu ten zarzut skargi, choć trafny nie mógł prowadzić do jej uwzględnienia, gdyż Sąd stosując art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. może uwzględnić skargę z przyczyny wskazanej w powołanym przepisie tylko wtedy, gdy naruszenie przepisów procesowych mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu to naruszenie takiego wpływu nie miało. Niezależnie od wskazanego zarzutu Sąd badał sprawę pod kątem naruszeń prawa, których skarżąca nie podniosła, a które mogły prowadzić do uwzględnienia skargi. W pierwszej kolejności wskazać należy, że postanowienie z art. 149 § 3 k.p.a. może być wydane tylko w sytuacji, gdy wniosek o wznowienie (podanie) nie spełnia warunków formalnych, w tym złożony został po terminie wskazanym w art. 145 § 1 k.p.a. Zatem organy powinny przede wszystkim odnieść się do tego warunku, a dopiero po jego wyjaśnieniu rozstrzygać o dalszym losie postępowania wznowieniowego. W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji w ogóle nie zajął się kwestią terminu. Z tego powodu jego postanowienie wydane zostało w sposób wadliwy, bo bez zbadania, czy żądanie skarżącej mieści się w miesięcznym terminie. Ponadto organ ten odniósł się do materialnych warunków wznowienia postępowania wskazanych w art. 145 § 1 k.p.a. Na tym etapie postępowania takie działanie nie może mieć miejsca, bo ocena przesłanek może być dokonana tylko we wznowionym postępowaniu, które musi zakończyć decyzja merytoryczna, wskazana w art. 151 k.p.a. Zatem wadliwie uzasadnione postanowienie PINB należało w postępowaniu zażaleniowym sanować stosując orzekanie reformatoryjne. Organ odwoławczy powinien uchylić postanowienie organu pierwszej instancji i orzec co do meritum albo jeśli doszedł do przekonania, że sprawa terminu wymaga zupełnego wyjaśnienia mógł zlecić postępowanie uzupełniające albo uchylić postanowienie i przekazać sprawę organowi pierwszej instancji. Po drugie utrzymanie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w mocy postanowienia PINB z zupełnie odmienną argumentacją odnoszącą się do terminu musi być uznane jako niezgodne z treścią przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Sąd zauważa, że organ odwoławczy dostrzegając wadliwość rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji nie może nie uwzględnić zażalenia jeżeli postanowienie organu pierwszej instancji jest niezgodne z prawem, przy czym dla takiego orzekania nie ma znaczenia stopień naruszenia prawa. Innymi słowy, w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym) organ nie może nie uwzględnić rozpoznawanego środka, jeżeli stwierdza, że akt wydany jest z naruszeniem prawa. To tylko przy rozważaniu zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. może wiązać stwierdzone naruszenie z jego wpływem na rozstrzygnięcie sprawy. Nie może tak działać, gdy stwierdzi, że kontrolowane rozstrzygnięcie odpowiada prawu pomimo wadliwego uzasadnienia, czy naruszenia innych przepisów procesowych. Zatem we wskazanym zakresie zaskarżone postanowienie narusza przepisy prawa. W ocenie Sądu te naruszenia nie dają jednak podstawy do uwzględnienia skargi. Poza sporem pozostaje, że są one naruszeniem prawa procesowego. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. takie naruszenia Sąd może uczynić podstawą do uwzględnienia skargi tylko w sytuacji, gdy mogą mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że wskazane naruszenia takiego wpływu nie mają. Nie budzi wątpliwości, że skarżąca uchybiła 30 dniowemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczna decyzją. Okoliczność ta wynika z akt sprawy, a organ drugiej instancji obszernie odniósł się do niej w uzasadnieniu. Wreszcie potwierdza ją sama skarżąca. W takim stanie sprawy uchybienia, które Sąd wskazał nie mogły prowadzić do uzyskania przez skarżącą innego rozstrzygnięcia jak to, które jest przedmiotem skargi. Z tego powodu nie miały one wpływu na rozstrzygnięcia, a co najwyżej mogłyby tylko prowadzić do niezasadnego przewlekania postępowania. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.