II SA/Rz 305/13

PostanowienieWSA w Rzeszowie2013-04-23

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, prowadzący wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwójką dzieci, posiadający niewielkie dochody z renty i zasiłków, a także zadłużenie i problemy zdrowotne, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd uznał wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych za uzasadniony. Stwierdzono, że deklarowane przez skarżącego dochody w wysokości 850 zł netto miesięcznie, przy 4-osobowej rodzinie, kształtują się poniżej minimum socjalnego i nie pozwalają na partycypowanie w kosztach sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Sąd dał wiarę twierdzeniom skarżącego o trudnościach finansowych, zadłużeniu i braku środków na leczenie, a posiadanie nieruchomości rolnej nie zmieniło tej oceny.
Stan faktyczny
Skarżący A. G. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą skierowania na badania lekarskie. Skarżący prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe, jego dochody to renta i zasiłki (łącznie ok. 850 zł netto miesięcznie), posiada zadłużenie, problemy zdrowotne i korzysta z pomocy instytucji charytatywnych. Wskazał również na posiadanie nieruchomości rolnej.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od związanych ze sprawą kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od związanych ze sprawą kosztów sądowych. A. G. w terminie do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł. od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2012 r. Nr [...], pismem z dnia 16 kwietnia 2013 r. i dołączonym do niego na urzędowym formularzu PPF wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wg zawartych w nich informacji: - prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz 2 dzieci (5 i 7 lat), - jako posiadany majątek wykazał dom o pow. 120 m² (informując jednocześnie że nie stanowi ich własności) oraz nieruchomość rolną o pow. 1,35 ha, - źródło dochodów skarżącego i jego rodziny to pobierana przez niego renta w wysokości 716 zł. brutto (530 zł. netto) oraz zasiłki z GOPS w kwocie 320 zł., wnioskodawca korzysta też z pomocy Caritas; koszty utrzymania domu wynoszą ok. 700 zł./m-c, zakupu żywności – ok. 300 zł. Skarżący wskazuje przy tym na zadłużenie w opłatach i związane z tym zagrożenie w dostępie do mediów oraz brak środków na swoje leczenie (neurologiczne i ortopedyczne). Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie wnioskującej osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Stosownie do powyższego, o przyznaniu w tym zakresie prawa pomocy decyduje przede wszystkim ocena możliwości finansowych osoby wnioskującej, dokonywana z uwzględnieniem sytuacji majątkowej, dochodów i wydatków jej oraz osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. Mając na uwadze deklarowane przez skarżącego dochody w wysokości 850 zł. netto miesięcznie należy stwierdzić obiektywny brak możliwości chociażby częściowego partycypowania przez niego w kosztach sądowych związanych z jego udziałem w sprawie, z których sam wpis warunkujący nadanie sprawie dalszego biegu i merytoryczne rozpoznanie skargi stanowi prawie ¼ część tej kwoty. Dochody te, których rozliczenie daje ok. 213 zł./osobę, bez wątpienia nie są adekwatne do przeciętnych kosztów utrzymania 4-osobowej rodziny i kształtują się zdecydowanie poniżej minimum socjalnego, zapewniającego pokrycie związanych z bieżącym utrzymaniem najbardziej niezbędnych potrzeb życiowych. W tym zakresie, mimo braku przytoczenia konkretnych kwot, należy dać wiarę twierdzeniom skarżącego co do jego trudności z bieżącym regulowaniem zobowiązań finansowych i wynikających z tego zaległości płatniczych, a także korzystania ze wsparcia instytucji, których celem działania jest pomoc innym osobom. W tej sytuacji nie budzi też wątpliwości brak po jego stronie dostatecznych środków na leczenie. Oceny tej nie zmienia fakt posiadania przez wnioskodawcę nieruchomości rolnej, z której ewentualne pożytki – jeżeli jakieś wogóle są osiągane – zapewne przeznaczane są na potrzeby rodziny i nie mogą wpłynąć na odmienną ocenę jego możliwości płatniczych. W tej sytuacji, skoro skarżący z trudem jest w stanie zaspokoić minimum egzystencji dla siebie i rodziny, należy także uznać, że bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania nie będzie mógł wygospodarować środków na pokrycie kosztów sądowych, zwłaszcza że prawdopodobnie już poniósł jakieś wydatki (lub zmuszony będzie je ponieść w nieodległej przyszłości) w związku z faktem działania przez siebie tak w postępowaniu administracyjnym jak i sądowym przez pełnomocnika – adwokata. Uznając w przedstawionej sytuacji wniosek A. G. za uzasadniony w całości, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło