II SA/Rz 307/11
PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-07-13
Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Maria Piórkowska, Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, w której ujawniono możliwość popełnienia przestępstwa składania fałszywych zeznań dotyczących kręgu spadkobierców, sąd administracyjny powinien zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania karnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zawiesić postępowanie, jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze postępowania karnego lub dyscyplinarnego mogłoby mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. W niniejszej sprawie, ustalenie faktycznych spadkobierców po zmarłym właścicielu nieruchomości oraz rozstrzygnięcie o ewentualnym składaniu fałszywych zeznań przez jedną ze spadkobierczyń w postępowaniu spadkowym, ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozpatrzenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, co uzasadnia zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczy decyzji Wojewody o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości na rzecz spadkobierców Z.T. i J.W. po zmarłym M.T. W toku postępowania administracyjnego oraz sądowego ujawniono rozbieżności w ustaleniu kręgu spadkobierców po M.T. Jedna ze spadkobierczyń, Z.T., została zawiadomiona o możliwości popełnienia przestępstwa składania fałszywych zeznań w postępowaniu spadkowym, a sama przyznała, że wprowadziła w błąd sąd spadku co do osób będących spadkobiercami. Strony wniosły skargę na decyzję Wojewody.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Maria Piórkowska /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. sprawy ze skarg Gminy [...], Z. T., J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości -postanawia zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne-
Decyzją z dnia [..] stycznia 2011 r. Nr [..] Wojewoda P., po rozpatrzeniu odwołania Gminy Miasto R. oraz Z.T. i J.W. – zastępowanych przez pełnomocnika radcę prawnego R.K., uchylił pkt II decyzji Starosty Ł. z dnia [..] listopada 2010 r. Nr [..], sprostowanej postanowieniem z dnia [..] grudnia 2010r. orzekającą w pkt I o zwrocie nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miasto R., położonej w obr. [..] R.–S., oznaczoną ewidencyjnie jako działki nr [..]/1, [..]/2, [..]/3, [..]/4, [..]/5 o łącznej pow. 1,2444 ha wpisaną w KW Nr [..] na rzecz Z.T. w 1/2 części i J.W. w 1/2 części oraz ustalił w pkt II wysokość zwaloryzowanej należności tytułem zwrotu odszkodowania.
Jako podstawę prawną organ wskazał art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 9a ustawy z dnia 21.08.1997r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. z 2010r. Nr 102, poz. 651 ze zm./ - zwana dalej u.g.n.
Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z dnia [..] marca 2008r. Z.T. wystąpiła do Prezydenta Miasta R.o zwrot działki nr [..] obr. [..] R., stanowiącej własność Gminy Miasto R.
Postanowieniem z dnia [..] lipca 2008r. nr [...] Wojewoda P. wyłączył Prezydenta Miasta R. i wyznaczył Starostę Ł. do załatwienia sprawy. W wyniku rozpatrzenia wniosku Starosta Ł. po raz pierwszy wydał decyzję w dniu [..] listopada 2009r. Nr [...] o zwrocie objętej wnioskiem nieruchomości.
Decyzja ta została jednak wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Wojewody P. z dnia [..] marca 2009r. nr [...], który uchylił ją, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. Powodem powyższego był fakt, że wniosek o zwrot nieruchomości nie został złożony przez wszystkie uprawnione osoby.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Starosta Ł. decyzją z dnia [..] listopada 2010r. nr [...] orzekł w pkt I o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości położonej w obr. [..] R.–S. oznaczonej jako działki nr [..]/1, [..]/2, [..]/3, [..]/4 i [..]/5 o łącznej powierzchni 1,2444 ha wpisanej w KW nr [...], stanowiącej własność Gminy Miasto R. na rzecz Z.T. w 1/2 części i J.W. w 1/2 części, w pkt II ustalił wysokość zwaloryzowanej należności tytułem zwrotu odszkodowania na kwotę 260 652 zł i zobowiązał wnioskodawczynię do jej zwrotu na rzecz Gminy Miasto R. w terminie 14 dni od dnia w którym decyzja stanie się ostateczna, w pkt III rozłożył spłatę należności na dziesięć równych rat rocznych i pięć rat miesięcznych po 13 032,60 złotych.
W uzasadnieniu organ wskazał m. in. że z przedłożonych postanowień Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 9.04.2008r., sygn. I Ns 718/8 i 6.11.2009r., sygn. I Ns 1613/09, wynika że spadkobierczyniami po M.T. są Z.T. i J.W.
Powyższą decyzję zakwestionowała Gmina Miasto R/ – zastępowana przez pełnomocnika rad. pr. A.N. oraz Z.T. i J.W. – obie zastępowane przez pełnomocnika rad. pr. R.K.
Wojewoda P. wymienioną na wstępie decyzją z dnia [..] stycznia 2011r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w pkt II i w tym zakresie ustalił wysokość zwaloryzowanej należności na kwotę 260 652 zł, którą spadkobiercy byłego właściciela zobowiązani są zwrócić Gminie Miasta R. w następujących częściach: Z.T. 130 326 zł, J.W. 130 326 zł.
W motywach rozstrzygnięcia organ II instancji również wskazał m. in. na fakt, że spadkobierczyniami po M.T. są Z.T. i J.W.
Skargę na decyzję Wojewody P. z dnia [..] maja 2010 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła Gmina Miasto R. – zastępowana przez rad. pr. A.N. oraz Z.T. i J.W. – zastępowane przez pełnomocnika rad. pr. R.K. Strony podtrzymały i rozwinęły zarzuty wskazane w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargi Wojewoda P. wniósł o ich oddalenie,
z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.
W dniu [..] lipca 2011r., do tut. Sądu wpłynęło pismo Prezydenta Miasta R., w którym wskazano, że w dniu [..] czerwca 2011r. Prokuratura Rejonowa dla miasta R. została zawiadomiona o możliwości popełnienia przez Z.T. przestępstwa określonego w art. 233 § 1 Kodeksu karnego tj. składania fałszywych zeznań w postępowaniu jakie Sąd Rejonowy w Rzeszowie Wydział I Cywilny prowadził pod sygn. I Ns 1613/09 w sprawie zmiany postanowień Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 19.09.2009r., sygn. I Ns 1856/08 i z dnia 9.04.2008r., sygn. I Ns 718/08. Z postanowień tych wynikało, że spadek po H.T. na podstawie ustawy nabyli mąż M.T. i córki J.W. i Z.T. po 1/3 części, a spadek po M.T. nabyły córki J.W. i Z.T. po 1/2 części. Powyższe stoi jednakże w sprzeczności z treścią postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie Wydział I Cywilny z dnia 14.05.1998r., sygn. akt I Ns 1911/97 w sprawie stwierdzenia nabycia spadku po M.T., zgodnie z którym spadek po ww. nabyły jego dzieci tj.: W.T., H.T. (nieżyjący), D.C., S.T., A.T., J.T., Z.T. i J.W. – po 1/8 części. Na dowód powyższego Prezydent Miasta R. dołączył kserokopie wyżej wymienionych postanowień Sadu Rejonowego w Rzeszowie – Wydział I Cywilny.
W toku rozprawy, w dniu [..] lipca 2011r., skarżąca Z.T. oświadczyła, że wolą ojca M.T. było, aby działki będące przedmiotem wywłaszczenia i zwrotu przejęła ona w drodze dziedziczenia, jako rekompensatę za dwudziestosześcioletnią opiekę nad ojcem i pomoc w gospodarstwie. Skarżąca przyznała, że spadkobiercami po ojcu M.T. są osoby wymienione
w postanowieniu Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 14.05.199r. tj. J.T., W.T., H.T., S.T., A.T., D.C., Z.T. i J.W. Przyznała jednocześnie, że wprowadziła w błąd Sąd spadku, co do osób będących spadkobiercami i uznała, że wypełniała w ten sposób "wolę ojca".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) – zwana dalej p.p.s.a., Sąd może zawiesić z urzędu postępowanie jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem postępowania jest decyzja w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jego części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z powyższego wynika, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości mogą złożyć następcy prawni właściciela wywłaszczonej nieruchomości, przy czym, co wynika z ugruntowanego w tej kwestii orzecznictwa i doktryny, wniosek ten muszą złożyć wszyscy uprawnieni spadkobiercy.
W niniejszej sprawie wniosek taki złożyły J.W. i Z.T., spadkobierczynie M.T.
Tymczasem z nadesłanej, w dniu [..] lipca 2011r., do tut. Sądu kserokopii postanowienia Sądu Rejonowego w Rzeszowie Wydział I Cywilny z dnia 14.05.199r. wynika, że spadek po M.T. na podstawie ustawy nabyli oprócz Z.T. i J.W. również J.T., W.T., H.T., S.T., A.T., D.C. Powyższe stoi w sprzeczności z postanowieniem Sądu Rejonowego w Rzeszowie Wydział I Cywilny z dnia 6.11.2009r. sygn. I Ns 1613/09 w sprawie zmiany postanowień Sądu Rejonowego w Rzeszowie z dnia 19.09.2009r., sygn. I Ns 1856/08 i z dnia 9.04.2008r., sygn. I Ns 718/08, zgodnie z którym spadkobierczyniami po M.T. są J.W. i Z.T. Powyższe postanowienia stanowiły podstawę w oparciu o którą organ badał, czy wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości pochodzi od wszystkich uprawnionych osób.
Z nadesłanego do tut. Sądu pisma z dnia [..].07.2011r. wynika również, że Prezydent Miasta R. zawiadomił Prokuraturę Rejonową dla miasta R.
o możliwości popełnienia przez Z.T. przestępstwa określonego w art. 233 § 1 Kodeksu Karnego tj. składania fałszywych zeznań w postępowaniu jakie Sąd Rejonowy w Rzeszowie Wydział I Cywilny prowadził pod sygn. I Ns 1613/09. Ponadto sama skarżąca przyznała, że wprowadziła Sąd spadku "w błąd" co do osób będących spadkobiercami.
W ocenie Sądu powyższe pozwala na stwierdzenie, że istotne dla przedmiotowej sprawy będzie ustalenie czy doszło do popełnienia przestępstwa określonego w art. 233 § 1 KK, a jednocześnie ustalenie faktycznych spadkobierców po zmarłym M.T.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie uznał, że na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. należy zawiesić postępowanie do czasu zakończenia postępowania w zakresie składania fałszywych zeznań w toku postępowania spadkowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło