II SA/Rz 308/12
WyrokWSA w Rzeszowie2012-06-08
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Ewa Partyka, Robert Sawuła
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może dokonać aktualizacji operatu ewidencyjnego gruntów poprzez wydzielenie działki, która została włączona do sąsiednich działek na podstawie wadliwych dokumentów potwierdzających tytuł prawny?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może dokonać aktualizacji operatu ewidencyjnego gruntów poprzez wydzielenie działki, która została włączona do sąsiednich działek na podstawie wadliwych dokumentów potwierdzających tytuł prawny. Ewidencja gruntów ma charakter informacyjno-techniczny i nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów. W takich przypadkach właściwy jest sąd powszechny, który może dokonać uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.Stan faktyczny
Skarżąca H.C. domagała się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów dla działek nr [..] i [..] /1, w celu odtworzenia działki nr [..] /8, która jej zdaniem została błędnie włączona do sąsiednich działek na podstawie wadliwej mapy z 1991 r. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmian, wskazując na informacyjno-techniczny charakter ewidencji i konieczność rozstrzygnięcia sporu o prawa do gruntu na drodze cywilnej. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, twierdząc, że naruszono jej interes prawny, ponieważ dopóki działka nr [..] /8 nie pojawi się w ewidencji, nie będzie mogła wytoczyć powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Robert Sawuła Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków -skargę oddala-
Przedmiotem skargi H.C. jest decyzja [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (PWINGiK) w [..] z 20.01.2012 r. nr [..], która utrzymuje w mocy decyzję Prezydenta Miasta [..] z 23.11.2011 r. nr [..] odmawiającą wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów obr. [..] R. – P. II dla działek nr [..] i [..] /1.
Z akt sprawy wynika, że H.C. domagała się ustalenia prawidłowych danych zawartych w ewidencji gruntów dla działek nr [..] i nr [..] /1, z uwagi na ich niezgodność z dołączoną do wniosku dokumentacją – wykazem zmian gruntowych, opracowanym na jej zlecenie przez geodetę M.P. W ocenie wnioskodawczyni działka nr [..] /8, powstała z działki nr [..] będącej drogę polną, której jest współwłaścicielem. Następnie została włączona do działek nr [..] i nr [..] /1. W jej ocenie mogło to być wynikiem błędnej mapy sporządzonej w 1991r. dla celów uwłaszczeniowych działek nr [..] i nr [..], a błąd ten spowodował również błędne wpisy w księgach wieczystych. Stan ten narusza jej interes prawny.
Decyzją z 23.11.2011 r. Prezydent Miasta [..] odmówił dokonania żądanych zmian, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisy art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm., dalej "k.p.a."), art. 20 i art. 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r., Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. Nr 240 z 2005 r., poz. 2027, z późn zm., dalej "p.g.k.") oraz § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38 z 2001 r., poz. 454). Organ I instancji wyjaśnił, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych, a dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu są prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne oraz akty normatywne. Następnie podał, że wpis własności w ewidencji gruntów dla działki nr [..] został wprowadzony na podstawie aktu własności ziemi nr [..] /76 z 28.07.1976 r., a następnie umowy darowizny Rep. A [..] /94 z 15.09.1994 r., z kolei dla działki nr [..] /1 na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w [..] sygn. akt I Ns [..] /00 z [..].02.2001 r. o uregulowaniu własności nieruchomości. W ocenie Prezydenta Miasta [..] uwzględnienie żądania spowodowałoby zmianę w zakresie prawa własności w/w działek. Wpis taki byłby niezgodny z dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu do ewidencji. Podkreślono przy tym informacyjno-techniczną funkcję ewidencji gruntów, która nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów. W sprawach takich właściwy jest sąd powszechny.
Po rozpatrzeniu odwołania H.C. decyzja z 20.01.2011 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 p.g.k. PWINGiK w [..] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając w pełni stanowisko organu I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że w księdze wieczystej nr [..] /8 cd. Lwh [..] gm. kat. P. wpisana jest pgr [..] - droga polna, stanowiąca współwłasność m.in. H.C. W operacie ewidencji gruntów parcela ta została podzielona i włączona do sąsiednich działek i takie wpisy zostały uwidocznione w księgach wieczystych. Za fakt bezsporny organ uznał niezgodność stanu prawnego przedmiotowej drogi z danymi w ewidencji gruntów, na co wskazuje zalęgająca w aktach dokumentacja geodezyjna sporządzona przez uprawniony podmiot i włączona do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Ujawniona niezgodność może zostać jednak usunięta w drodze powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej rzeczywistym stanem prawnym, wytoczonym na podstawie art. 10 § 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. Nr 124 z 2001 r., poz. 1361). Niezgodności tej nie można natomiast usunąć w drodze prowadzonego postępowania administracyjnego.
Z decyzją PWINGiK w [..] nie zgodziła się H.C. wnosząc skargę sądowoadministracyjną, w której domaga się uchylenia wydanych w sprawie decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania. W jej ocenie zaskarżona decyzja narusza jej interes prawny. Zgodnie bowiem z treścią KW nr [..] /8 prowadzoną przez Sąd Rejonowy w [..] jest współwłaścicielką nieruchomości oznaczonej nr [..] /8, powstałej z pgr [..]. W skutek błędów popełnionych w 1991 r. działka ta zniknęła z ewidencji, została włączona do działek nr [..] i [..] /1 powiększając ich powierzchnię. Nie istniała przy tym podstawa prawna dla takich zdarzeń. Rozbieżności między treścią księgi wieczystej i ewidencją powinny zostać usunięte przez właściwy organ. Skarżąca podkreśliła, że jej wniosek nie miał na celu dokonania zmian własnościowych, lecz oznaczenia nieruchomości. Dopóki w ewidencji nie pojawi się działka nr [..] /8 nie będzie możliwe wytoczenie stosownego powództwa. Działka ta nie została bowiem wpisana do KW nr [..] /0 prowadzonej dla działki nr [..] ani [..] /1 prowadzonej dla działki nr [..] /1, zatem nie można mówić o niezgodności treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Jedynie geodezyjnie została w 1991 r. włączona do działek nr [..] i [..] /1.
W odpowiedzi na skargę [..] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w [..] wniósł o jej oddalenie, przedstawiając argumentację jak w skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy.
Skarga H.C. nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny sprawy ustalony w postępowaniu administracyjnym odpowiada wymogom określonym przez przepisy prawa. Tak ustalone okoliczności sprawy mogą być podstawą wyrokowania. W sprawie, poza sporem pozostaje ustalenie, że skarżąca w księdze wieczystej nr [..] /8 cd. Lwh [..] gm. kat. P. jest wpisana jako współwłaściciel pgr [..] oznaczonej jako polna droga. Niewątpliwe jest również to, że ta "parcela została podzielona i jej część (oznaczona jako nr [..] /8 włączono do działek nr [..] i nr [..] /1. W tak zaistniałym stanie faktycznym skarżąca zażądała wyznaczenia (wydzielenia) działki nr [..] /8 i naniesienia jej na mapy w ewidencji gruntów i budynków by w ten sposób doprowadzić tę ewidencję do stanu zgodnego z księgą wieczystą.
W odpowiedzi na ten wniosek organy geodezyjne (ewidencyjne) obu instancji przyjęły, że żądanie skarżącej nie może być spełnione, a domaganie się przez nią stosownego wydzielenia działki nr [..] /8 z działek nr [..] i nr [..] /1, nie może być dokonane w trybie aktualizacji operatu ewidencyjnego.
Stanowisko organów zdaniem Sądu zasługuje na aprobatę, pomimo, że kontrolowane decyzje dotknięte są wadami, jednak te uchybienia formalne nie mają znaczeni dla wyniku sprawy, a to oznacza, że nie mogły być uwzględnione ze względu na treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Niewątpliwie podstawą decyzji Prezydenta Miasta [..] nie mogą być przepisy art. 20 i art. 22 p.g.k. (zob. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 21 marca 2012 r. I OSK 464/11). Jednak dla takiego orzekania istnieje podstawa w § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, zatem przyjąć trzeba, że kontrolowana decyzja ma podstawę prawną. Tym samym uznać należy, że brak podstaw do usunięcia z obrotu prawnego decyzji obu instancji.
Odnosząc się do głównego zarzutu skargi, wskazującego opisowo na naruszenie prawa, polegające na przyjęciu, że objęte wnioskiem żądanie powinno być załatwione pozytywnie w postępowaniu aktualizacyjnym, stwierdzić należy, że zarzut taki jest nietrafny. Akta sprawy jednoznacznie potwierdzają stanowisko organów, że między stanem prawnym działki nr [..] /8 jej stanem rzeczywistym a wpisanymi w ewidencji istnieje rozbieżność, którą można usunąć tylko w drodze postępowań pozaewidencyjnych. Poprawne odtworzenie działki o wskazanym numerze na mapie oraz w zakresie ewidencyjnym jest możliwe tylko po wcześniejszym wykazaniu w procesie cywilnym, że przedmiotowa działka weszła w skład działek sąsiednich o nr [..] i nr [..] /1. Takie działanie jest niezbędne z tego powodu, że jak wskazano w postępowaniu administracyjnym, włączona do tych działek część drogi objęta została rozstrzygnięciami ustalającymi tytuł prawny tzn. aktem własności z dnia 28 lipca 1976 r. oraz postanowieniem Sądu Rejonowego w [..] z dnia [..] lutego 2001 r. I NS [..] /00. Na tej podstawie zostały określone podmioty, którym przysługuje prawo własności do części włączonych działki nr [..] /8.
Sąd rozpoznający skargę nie posiada możliwości zmiany tego stanu, podobnie jak organy geodezyjne. Te ostatnie mają wprowadzać dane dotyczące gruntów do ewidencji i nie mogą wypowiadać się w zakresie podstaw i prawidłowości nabycia tytułów prawnych wpisywanych do ewidencji. Zatem dopóki istnieją dokumenty potwierdzające określony stan prawny działki i nie ma innych, które uchylają te ustalenia dokonanie wpisu w ewidencji jest niemożliwe, nawet przy założeniu, że nabycie określonych tytułów prawnych nastąpiło na podstawie błędu lub wadliwie.
W ramach działań aktualizacyjnych organy geodezyjne mogą dokonać korekty tych omyłek, które są skutkiem wadliwego wpisania lub naniesienia na mapę danych odnoszących się do działki, w tym zakresie nie mieści się żądanie skarżącej. Z tego więc powodu jej skarga nie może zostać uwzględniona.
Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło