II SA/Rz 309/19

WyrokWSA w Rzeszowie2019-06-05

Skład orzekający: Maciej Kobak, Elżbieta Mazur - Selwa, Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m2, stanowiąca wolnostojący budynek parterowy, wymaga pozwolenia na budowę, czy wystarczy zgłoszenie, a w przypadku samowoli budowlanej, czy możliwe jest ustalenie opłaty legalizacyjnej i nakazanie rozbiórki bez wcześniejszego dokładnego zbadania charakteru prac budowlanych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją decyzje organów nadzoru budowlanego, uznając, że organy błędnie zrekonstruowały normę prawną dotyczącą obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla rozbudowy budynku gospodarczego. Sąd wskazał, że rozbudowa wolnostojącego, parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m2 może wymagać jedynie zgłoszenia, a nie pozwolenia na budowę. Ponadto, ustalenie opłaty legalizacyjnej i nakazanie rozbiórki było przedwczesne, gdyż organy nie poczyniły wystarczających ustaleń faktycznych co do charakteru wykonanych prac (czy była to rozbudowa, czy budowa nowego obiektu) oraz nie rozważyły wszystkich okoliczności uzasadniających takie rozstrzygnięcie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę rozbudowy budynku gospodarczego, która została wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę. Po wieloletnim postępowaniu, w którym organy nadzoru budowlanego kolejno uchylały i utrzymywały w mocy decyzje, ostatecznie wydano decyzję nakazującą rozbiórkę z powodu nieuiszczenia ustalonej opłaty legalizacyjnej. Strony skarżące zarzuciły organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne przyjęcie, że rozbudowa wymagała pozwolenia na budowę oraz przedwczesne prowadzenie postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także postanowienia obu organów.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi D. B. i S. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2019 r.nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowy budynku gospodarczego uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] oraz postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]. Przedmiotem skargi D. B. i S. B. (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: "[...]WINB") z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej w skrócie: "PINB") z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...]. Kwestionowana decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym. Decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] PINB nakazał skarżącym wykonanie w terminie do dnia 30 czerwca 2014 r., przeróbek niezbędnych do doprowadzenia wykonanej rozbudowy budynku gospodarczego usytuowanego na działce ew. nr 866/2 w I. do stanu zgodnego z przepisami, polegających na: zamurowaniu otworu okiennego o wymiarach 150 x 100 cm, znajdującego się w poziomie przyziemia we wschodniej ścianie tej rozbudowy. Po rozpoznaniu odwołania R. K., [...]WINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] PINB nakazał skarżącym przymusową rozbiórkę wykonanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, rozbudowy o wymiarach w planie 4,80 x 6,88 m i powierzchni zabudowy 33,02 m2, budynku gospodarczego usytuowanego na działce ew. nr 866/2 w I., zrealizowanej po południowej stronie tego budynku. Po rozpoznaniu odwołania skarżących, [...]WINB decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] PINB nałożył na skarżących obowiązek doręczenia, w terminie do dnia 8 maja 2015 r., ekspertyzy wykonanej rozbudowy budynku gospodarczego usytuowanego na działce ew. nr 866/2 w I. w zakresie: inwentaryzacji budowlanej, oceny jakości wykonanych robót budowlanych i zastosowanych (wbudowanych) wyrobów budowlanych oraz w zakresie analizy technicznych możliwości zmian i przeróbek doprowadzających tę rozbudowę do stanu zgodnego z przepisami. Kolejnymi postanowieniami PINB wydłużał termin dostarczenia wyżej wymienionej ekspertyzy, odpowiednio do dnia 1 czerwca 2015 r. i 31 lipca 2015 r. Decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...] PINB nakazał skarżącym wykonanie określonych w rozstrzygnięciu robót budowlanych celem doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami rozbudowy budynku gospodarczego, zlokalizowanego na działce nr 866/2 w I. Po rozpoznaniu odwołań skarżących oraz R. K., [...]WINB decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Po rozpoznaniu skargi skarżących, wyrokiem z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 190/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję [...]WINB. W uzasadnieniu wyroku WSA wskazał na braki uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz nie odniesienie się przez [...]WINB do zarzutów podniesionych w odwołaniach. Decyzją z dnia [...] września 2017 r., nr [...] [...]WINB uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] PINB nałożył na skarżących obowiązek przedstawienia, w terminie do dnia 15 stycznia 2018 r.: 1) zaświadczenia Burmistrza [...] o zgodności wykonanej rozbudowy budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. 866/2 w I. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miejscowości l., 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, tj. czterech egzemplarzy projektu budowlanego wykonanej rozbudowy wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, aktualnym na dzień opracowania projektu; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, 3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działką ew. nr 866/2 w I.) na cele budowlane związane z wykonaniem przedmiotowej rozbudowy. Po rozpoznaniu zażaleń skarżących i R. K. na powyższe postanowienie, [...]WINB postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] PINB nałożył na skarżących obowiązek doprowadzenia projektu budowlanego rozbudowy do zgodności z przepisami art. 34 ust. 3 pkt 2 i pkt 5 w zw. z art. 48 ust. 3 pkt 2 u.p.b. i w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, w terminie do dnia 30 marca 2018 r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] PINB ustalił skarżącym opłatę legalizacyjną w kwocie 25.000 zł za wykonanie rozbudowy budynku gospodarczego usytuowanego na działce ew. nr 866/2 w I., bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Po rozpoznaniu zażalenia skarżących na powyższe postanowienie, [...]WINB postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Następnie PINB decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] nakazał skarżącym rozbiórkę wykonanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, rozbudowy budynku gospodarczego o wymiarach 6,92m x 3,79m i 4,85 m oraz powierzchni zabudowy 28,37 m2, usytuowanego na działce ew. nr 866/2 w I. Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji podał art. 49b ust. 1 i ust. 7 u.p.b. oraz art. 104 § 1 i § 2 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji PINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 49b ust. 7 u.p.b., w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem art. 49c ust. 2. W związku z tym, że ustalona opłata legalizacyjna w kwocie 25.000 zł, za wykonanie rozbudowy budynku gospodarczego usytuowanego na działce ew. nr 866/2 w I. nie została uiszczona oraz nie został złożony wniosek do Wojewody [...] o jej umorzenie, organ zobligowany był do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowej rozbudowy. Po rozpoznaniu odwołania skarżących od powyższej decyzji, [...]WINB decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji [...]WINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Roboty polegające na rozbudowie budynku nie zostały wymienione w art. 29-31 ustawy, w związku z tym rozbudowa przedmiotowego budynku gospodarczego usytuowanego na działce ew. nr 866/2 w I. wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. [...]WINB wyjaśnił również, że z treści art. 3 pkt 6 u.p.b. wynika, iż rozbudowa budynku powinna być na gruncie stosowania przepisów u.p.b. traktowana jak budowa. [...]WINB stwierdził, że przedmiotowy budynek gospodarczy został rozbudowany w sposób samowolny, zatem w okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że mamy do czynienia z samowolą budowlaną, o jakiej mowa w art. 48 ust. 1 u.p.b. Konsekwencją samowoli budowlanej jest, co do zasady, rozbiórka obiektu budowlanego, lecz istnieje możliwość legalizacji samowolnie wykonanej budowy. Przepisy art. 48 u.p.b. pozwalają zalegalizować powstałą samowolę budowlaną pod warunkiem, że budowa ta jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Warunkiem umożliwiającym legalizację jest przedłożenie przez inwestora w wyznaczonym terminie określonych dokumentów oraz uiszczenie opłaty legalizacyjnej. W ocenie [...]WINB, organ I instancji prawidłowo wdrożył i prowadził procedurę wynikającą z art. 48-49 u.p.b. Ustalona postanowieniem opłata legalizacyjna nie została przez skarżących wniesiona, co skutkowało wydaniem przez organ zaskarżonej decyzji z dnia [...] listopada 2018 r. [...]WINB wskazał, że organ I instancji w podstawie prawnej decyzji powołał niewłaściwy przepis u.p.b. Przepisy określone w art. 49b u.p.b. mają zastosowanie do obiektów budowlanych (lub ich części) będących w budowie albo wybudowanych bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu. Tymczasem w niniejszej sprawie, na wykonaną rozbudowę skarżący powinni byli uzyskać pozwolenie na budowę, a nie dokonać zgłoszenia - zatem należało wydać decyzję w oparciu o art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 49 ust. 3 u.p.b. [...]WINB stwierdził, że PINB prawidłowo uznał, iż w omawianym przypadku zachodzą okoliczności dające podstawę do wydania "decyzji rozbiórkowej", jednakże należało uzupełnić zaskarżoną decyzję w zakresie podstawy materialno-prawnej tego rozstrzygnięcia. W ocenie [...]WINB samo rozstrzygnięcie i jego sentencja są jednak właściwe, zatem uchybienie to nie stanowi podstawy do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. [...]WINB wyjaśnił, że w zaistniałym stanie faktycznym i prawnym ustawodawca nie pozostawia organowi żadnej dowolności. Wobec tak przytoczonych uwarunkowań nakaz rozbiórki obiektu jest rozstrzygnięciem uzasadnionym i nie mogła zapaść inna decyzja. Ponadto [...]WINB wyjaśnił, że zgodnie z orzecznictwem sądowodministracyjnym nie ma przeszkód do nakazania rozbiórki części obiektu w sytuacji, gdy ta część jest na tyle samodzielna i niezależna od pozostałej części obiektu, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego. W niniejszej sprawie rozbudowa jest w sensie konstrukcyjnym dostawiona do budynku gospodarczego od strony południowej. Pomiędzy pustakami dobudowanej części a budynkiem gospodarczym widoczna jest warstwa spoiny cementowej, świadcząca o możliwości zlikwidowania połączenia części rozbudowanej z częścią istniejącą poprzez skucie tej spoiny i zburzenie ścian rozbudowy. Dach nad dobudowaną częścią wykonany został jako przedłużenie dachu budynku gospodarczego z widocznym oddzieleniem konstrukcji, zatem możliwe jest rozebranie połaci przekrywającej rozbudowę. Od strony wschodniej dobudowa jest wysunięta poza lico ściany istniejącego budynku gospodarczego, połać dachu nad wysuniętą częścią posiada inny kąt nachylenia, co świadczy o odrębności połaci dachu części istniejącej i części dobudowanej, a tym samym o możliwości ich rozdzielenia (poprzez rozebranie części połaci nad rozbudową). Reasumując [...]WINB stwierdził, że rozbiórka wykonanej rozbudowy jest wykonalna w sensie technologicznym bez naruszenia konstrukcji budynku istniejącego pierwotnie. [...]WINB również wyjaśnił, że legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem inwestora, ale jego uprawnieniem i jeżeli nie zachodzą uwarunkowania wykluczające zalegalizowanie obiektu, wówczas organ nadzoru budowlanego zobligowany jest umożliwić legalizację popełnionej samowoli budowlanej. Pomimo ustalenia przez PINB opłaty legalizacyjnej, skarżący nie uiścili opłaty, jak również nie złożyli do Wojewody [...] wniosku o jej umorzenie. W zaistniałej sytuacji brak było przesłanek do kontynuowania procesu legalizacyjnego, skoro zobowiązani pomimo okresu trwającego od [...] maja 2018 roku, tj. od daty wydania postanowienia o nałożeniu opłaty legalizacyjnej, do dnia wydania decyzji przez organ odwoławczy nie dokonali opłaty dającej podstawę do legalizacji powstałej samowoli budowlanej. W ustawowym terminie skarżący wnieśli skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucili: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj..  - art. 48 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 49 ust. 3 u.p.b. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, że przepisy te dopuszczają możliwość automatycznego wydania nakazu rozbiórki w stosunku do części budynku w sytuacji nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej, podczas gdy nakaz taki można wydać jedynie wtedy, gdy część ta nadaje się do rozbiórki bez istotnej ingerencji w pozostałą cześć obiektu budowlanego, wybudowanego zgodnie z przepisami prawa; 2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.; - art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie i zbadanie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, pomijając interes społeczny i słuszny interes obywateli, co skutkowało błędnym przyjęciem, że rozbiórka wykonanej rozbudowy jest wykonalna w sensie technologicznym bez naruszenia konstrukcji budynku istniejącego; - art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa; - art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie niepełnego uzasadnienia zaskarżonej decyzji; - art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy brak było podstaw do utrzymania w mocy decyzji. Na tej podstawie skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji organy nadzoru budowlanego nie dokonały ustaleń, czy rozbudowa nie została dokonana w taki sposób, że jej rozbiórka będzie wiązała się z istotną ingerencją w pozostałą cześć budynku legalnie wybudowanego. Przedwcześnie więc prowadzono postępowanie w trybie art. 48 u.p.b. i ustalono opłatę legalizacyjną. W pozostałej części uzasadnienia skargi, skarżący powtórzyli treść zarzutów i przytoczyli orzeczenia sądów administracyjnych na ich poparcie. W odpowiedzi na skargę [...]WINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, albowiem kwestionowana nią decyzja, podobnie jak i decyzja ją poprzedzająca naruszają przepisy prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd dostrzegł również, że organy błędnie rekonstruują normę prawną w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.b., przez co naruszają prawo materialne. Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji jest art. 49 ust. 3 u.p.b., który obliguje do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, o ile inwestorzy nie uiszczą opłaty legalizacyjnej. Sąd zgadza się z organami, iż przedmiotowa decyzja ma charakter związany, przez co rozumie się odebranie organowi nadzoru budowlanego opcji innego rozstrzygnięcia, jak wydania nakazu rozbiórki. Na gruncie niniejszej sprawy inwestorzy uczynili zadość wszystkim wymogom koniecznym do zalegalizowania samowoli budowlanej – wykonali wydane przez organ postanowienie, oparte o art. 48 ust. 2 i 3 u.p.b. Jedyną przyczyną wydania nakazu rozbiórki jest nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej ustalonej w oparciu o art. 49 ust. 1 in fine u.p.b. Sąd wychodzi z założenia, że postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej wydane na podstawie art. 49 ust. 1 u.p.b. jest aktem wydanym w granicach sprawy dotyczącej decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego wydawanej na podstawie art. 49 ust. 3 zdanie ostatnie p.b. i na mocy art. 135 p.p.s.a. może być objęte rozstrzygnięciem sądu w sprawie ze skargi na taką decyzję - wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2017r. sygn. II OSK 1081/15. Kierując się przedmiotową "wytyczną" Sąd stwierdza, że ustalenie opłaty legalizacyjnej w oparciu o art. 49 ust. 1 u.p.b. nastąpiło przedwcześnie, a to z tego względu, że nie poczyniono i nie rozważono wszystkich okoliczności faktycznych uzasadniających takie rozstrzygnięcie. W konsekwencji, jako przedwczesne Sąd ocenia również rozstrzygnięcie o nakazie rozbiórki. Sąd nie podziela prezentowanej przez [...]WINB tezy, że rozbudowę budynku gospodarczego można przeprowadzić wyłącznie w oparciu o pozwolenie na budowę, albowiem ta kategoria prac nie jest objęta zakresem stosowania art. 29-31 u.p.b. – s. 3 zaskarżonej decyzji. Uwzględniając treść ustawowej definicji "budowy" zadekretowanej w art. 3 pkt 6 u.p.b. stwierdzić należy – co zresztą [...]WINB czyni – że do zakresu desygnatów tego pojęcia należą również i takie prace, które polegają na rozbudowie obiektu budowlanego. Jeżeli tak, to w kontekście art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.b. zasadny jest wniosek, że na budowę – a więc w tym i rozbudowę - wolno stojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, (o ile łączna liczba tych obiektów na działce nie przekracza dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki) nie jest wymagane pozwolenie na budowę, a wystarczy zgłoszenie – art. 30 ust. 1 pkt 1 u.p.b. Uczynić trzeba jednak zastrzeżenie, że rozbudowa budynku gospodarczego w oparciu o zgłoszenie dopuszczalna jest jedynie wówczas, gdy zarówno przed rozbudową, jak i po rozbudowie, jego powierzchnia zabudowy nie przekroczy 35m2 – tak również WSA w Warszawie w wyroku z dnia 16 maja 2018 roku, sygn. akt II SA/Wa 1785/17. Wobec założenia a limine, że rozbudowa budynku gospodarczego nie jest dopuszczalna na podstawie zgłoszenia, organy nie poczyniły, a w każdym razie z pewnością nie rozważyły, kluczowych w sprawie okoliczności, a mianowicie, jaka jest powierzchnia rozbudowanego budynku gospodarczego, czy jest to budynek parterowy, wolnostojący i czy wobec tego można przyjąć, że w sprawie ma zastosowanie art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.b. – takich ustaleń w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji brak, co narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Konkluzje poczynione w oparciu o prawidłowe ustalenia mogą finalnie uzasadniać zastosowanie art. 49b u.p.b., a w szczególności, jego ust. 5 pkt 2, który wysokość opłaty legalizacyjnej w relacji do robót budowlanych polegających na rozbudowie budynku gospodarczego bez zgłoszenia kształtuje na poziomie 5000 zł. Jest to kwota pięciokrotnie niższa od tej, którą ustalono wobec skarżących na mocy postanowienia [...]WINB z dnia [...] lipca 2018 roku. Kwestia ostatnia, w ocenie Sądu nie mniej istotna. W warstwie motywacyjnej decyzji organów obu instancji brak holistycznej analizy charakteru dokonanych przez skarżących prac budowlanych. Organy stwierdzają, iż doszło do rozbudowy istniejącego budynku gospodarczego, jednak nie podają argumentów przemawiających za potwierdzeniem tak przyjętego wniosku. Rozbudowa związana jest ze zmianą charakterystycznych parametrów obiektu, takich jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji, która jednak nie prowadzi do powstania żadnego nowego obiektu, lecz do modyfikacji obiektu wcześniej istniejącego. W wyniku rozbudowy nie powstaje nowy obiekt budowlany czy też nowa substancja budowlana. Rozbudowany budynek pozostaje tym samym obiektem w rozumieniu p.b. – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2018 r., sygn. II GSK 1318/16, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2016 r. sygn. II OSK 2484/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 24 lipca 2018 r., sygn. II SA/Ol 442/18, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 marca 2019 r. sygn. II SA/Go 1/19. W ocenie Sądu na obecnym etapie nie można jednoznacznie przesądzić, czy wykonane przez skarżących prace stanowią rozbudowę istniejącego wcześniej budynku gospodarczego, czy też jest to odrębny budynek gospodarczy zlokalizowany bezpośrednio w jego sąsiedztwie. Nie wyjaśniono w jaki sposób oba budynki są ze sobą zespolone, czy istnieje między nimi konstrukcyjne i funkcjonalne połączenie. Z treści decyzji [...]WINB wynika, że nowopowstała część "w sensie konstrukcyjnym jest dostawiona do budynku gospodarczego od strony południowej". "Nowa" część ma samodzielną ścianę północną przylegającą bezpośrednio do ściany południowej "starego" budynku gospodarczego. Struktura dachów obu części jest wprawdzie połączona, jednakże "z widocznym oddzieleniem konstrukcji". Zdaniem Sądu wobec takich ustaleń konieczne jest przedstawienie konkretnych i rzeczowych wniosków, przemawiających za tym, że doszło do rozbudowy istniejącego wcześniej budynku gospodarczego, a nie do wybudowania nowego budynku, bezpośrednio w jego sąsiedztwie. W zależności od ostatecznych konkluzji w tej materii, odmiennie kształtować się będą konsekwencje prawne – organ będzie oceniał albo rozbudowę istniejącego obiektu budowlanego, albo wykonywanie nowego obiektu budowlanego w określonym miejscu. W wyłożonych względów Sąd orzekł jak sentencji wyroku – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w zw. z art. 134 i 135 P.p.s.a. i uchylił decyzje organów obu instancji oraz postanowienia w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią poczynione przez Sąd uwagi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło