II SA/Rz 31/16
PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-03-22
Skład orzekający: Ewa Partyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zmiana wysokości dochodu żony bez uzasadnienia, uzyskiwanie wsparcia od rodziców, a także wydatki na cele inne niż niezbędne utrzymanie (np. utrzymanie samochodu, lekcje dodatkowe, zakupy w sklepach meblowych, rozrywka) wskazują na możliwość pokrycia kosztów sądowych. W związku z tym, postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie zostało utrzymane w mocy.Stan faktyczny
Skarżący AM złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniach podał, że jest bezrobotny, a jego żona zarabia 3500 zł netto miesięcznie, co jest w całości pochłaniane przez wydatki na rodzinę. Rodzina korzysta również z pomocy finansowej rodziców skarżącego. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, a część wydatków nie była konieczna. Skarżący wniósł sprzeciw od tego postanowienia.Rozstrzygnięcie
Utrzymać zaskarżone postanowienie referendarza sądowego w mocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu AM od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 marca 2016 r. II SA/Rz 31/16 w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi AM na decyzję [.] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [.] z dnia [.] grudnia 2015 r. nr [.] w przedmiocie nakazu rozbiórki ganku - p o s t a n a w i a - utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.
Skarżący AM zgłosił żądanie przyznania mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jak podano w skardze, ponad kwotę 400 zł wpisu od skargi. W złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej oświadczeniu na formularzu PPF podał, że jest bezrobotny bez prawa do zasiłku. Żona osiąga "skromny" dochód w wysokości 2500 zł brutto, który w całości pochłaniają wydatki na bieżące potrzeby związane z utrzymaniem rodziny, w tym dwójki małoletnich dzieci. Nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Na dodatkowe wezwanie referendarza sądowego oświadczył, że średnie miesięczne wynagrodzenie żony wynosi 3500 zł netto miesięcznie. Wydatki rodziny to: wyżywienie – 1800 zł, gaz – 530 zł, energia elektryczna – 250 zł, woda – 65 zł, wywóz śmieci – 45 zł, telefon i Internet – 175 zł, koszt utrzymanie samochodu – 400 zł, lekcje dodatkowe dla dzieci – 380 zł. Posiadają samochód Renault Scenic z 1998 r., którego miesięczny koszt utrzymania wynosi ok. 400 zł. Rodzina mieszka w domu rodziców skarżącego, którzy finansują też m.in. koszt działania zawodowego pełnomocnika w niniejszej sprawie; udzielają mu również pomocy finansowej "w wielu innych przypadkach". Z powodu przebytego zawału serca nie wykonuje żadnych prac dorywczych.
Postanowieniem z dnia [.] marca 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w żądanym zakresie. Uznał, że nie wykazał ziszczenia się przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) zwanej dalej: "Ppsa". Ponadto nie wszystkie zadeklarowane wydatki uznano za konieczne, jak np. przeznaczane na utrzymanie samochodu czy lekcje dodatkowe dla dzieci. Zwrócono tez uwagę, że pierwotnie skarżący oświadczył, iż rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia żony w wysokości 2500 zł brutto, a później podał, że jest to kwota średnio wynosząca 3500 zł netto. Referendarz uznał również, że skoro skarżący, pomimo prowadzenia odrębnego od rodziców gospodarstwa domowego, korzysta z ich pomocy finansowej, to może z takiej pomocy skorzystać także w toku niniejszego postępowania.
W sprzeciwie pełnomocnik skarżącego, nie formułując szczegółowych zarzutów, wniósł o rozpoznanie wniosku skarżącego przez Sąd.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 260 § 1 i 2 Ppsa, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu.
Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie.
Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa jego obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przesłanek tych nie wykazał, a zatem zaskarżone postanowienie uznać należało za prawidłowe. Opierając się już tylko na oświadczeniu skarżącego o wysokości dochodu, jakim dysponuje jego rodzina, które zostało w toku rozpoznawania wniosku zmienione bez podania przyczyny uprzedniego znacznego zaniżenia wynagrodzenia żony, oraz faktu uzyskiwania wsparcia finansowego od swoich rodziców, a także niewziętych pod rozwagę przez referendarza sądowego kosztów realizacji inwestycji będącej przedmiotem zainteresowania organów nadzoru budowlanego, które znacznie przewyższać muszą koszty postępowania sądowego przyjąć należy, że skarżący posiada zdolność pokrycia kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Nie wszystkie zadeklarowane przez niego wydatki można uznać za niezbędne dla podstawowego utrzymania, jak chociażby związane z utrzymaniem samochodu, czy wszelkimi lekcjami dodatkowymi dzieci. W piśmie z dnia 2 marca 2016 r. nie sprecyzowano zaś, o jakie lekcje dodatkowe chodzi, w szczególności czy można wydatki na nie zakwalifikować jako niezbędne i konieczne. O dobrej sytuacji materialnej rodziny, poza faktem realizowanej inwestycji budowlanej wiążącej się przecież z koniecznością nabycia materiałów budowlanych o znacznej wartości, świadczą też wydatki zakupowe w sklepach w Krakowie (15-18 luty 2016 r.), w tym wejściówek do kina i parku wodnego, posiłki w McDonald’s i KFC, zakupy w sklepach meblowych Agata Meble i Ikea, oraz odzieżowe, które wynikają z przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego żony. Trudno zatem przyjąć, że przy takich wydatkach w mieście oddalonym niemal 200 km od miejsca zamieszkania rodzina nie może poczynić wydatków na koszty postępowania sądowego, oszczędzając chociażby na paliwie. Brak było zatem podstaw do zmiany zaskarżonego postanowienia. Wobec tego, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło