II SA/Rz 311/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego -skargę oddala- II SA/Rz 311/11 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] o wymeldowaniu I. S. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. B. w K. W podstawie prawnej Wojewoda wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 i art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 9933 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą". Z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy wynika, że o wymeldowanie I. S. zwrócił się jej mąż A. S., podając, iż ww. "sporadycznie przebywa w miejscu zamieszkania" i nadużywa alkoholu. Małżonkowie byli w tym czasie w trakcie postępowania rozwodowego. Po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej i dokonaniu oględzin, w trakcie których ujawniono, iż w mieszkaniu znajdują się rzeczy osobiste I. S., Prezydent Miasta [...], decyzją z dnia [...] października 2010 r. orzekł o odmowie jej wymeldowania z pobytu stałego, przyjmując, iż nie opuściła ona trwale miejsca stałego zameldowania, a jej nieobecność ma charakter czasowy i jest związana z licznymi konfliktami rodzinnymi. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania A. S. od tej decyzji, uchylił ją, decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę Prezydent Miasta [...], decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...], orzekł o wymeldowaniu I. S. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. B. w K., przyjmując, że nie mieszka ona w przedmiotowym lokalu, a choć powodem opuszczenia miejsca stałego zamieszkania były konflikty z mężem, to jednak wyprowadziła się dobrowolnie. Wyrażaną przez I. S. chęć powrotu do lokalu organ ocenił jako opartą na deklaracjach, które nie zmierzają do realizacji celu. Organ uznał też, że pozostawione w mieszkaniu przedmioty należące do I. S. nie są rzeczami osobistymi, niezbędnymi do codziennego funkcjonowania, skoro od momentu opuszczenia mieszkania nie miała ona potrzeby by je zabrać. W odwołaniu od tej decyzji I. S. podniosła, że mieszkanie przy ul. B. opuściła na skutek działań A. S., który wszczynał awantury, buntował dzieci i zmieniał zamki w drzwiach. Nie zastosował się również do zapadłych w wyroku rozwodowym ustaleń co do sposobu korzystania z mieszkania, utrudniając odwołującej zajęcie jednego z pokoi. Odwołująca wskazała, że w zaistniałej sytuacji nie mogła pozostawać na noce, ale i tak pomimo utrudnień przebywała w przedmiotowym lokalu tak często i długo jak to było możliwe. Pobyty w innych miejscach – u siostry czy znajomego miały charakter wyłącznie tymczasowy. Wojewoda [...] nie uwzględnił tego odwołania i opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] marca 2011 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej uzasadnieniu stwierdził, że względem I. S. zaszły wszystkie przesłanki wymeldowania określone w art. 15 ust. 2 ustawy. Doszło bowiem do faktycznego opuszczenia przez nią lokalu, opuszczenie to nastąpiło w sposób dobrowolny i miało charakter trwały, a nadto strona nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Przyczyną opuszczenia lokalu był konflikt z byłym mężem, A. S. Zgromadzone dowody przesądzają, że I. S. nie podejmowała prób powrotu do opuszczonego lokalu, a w szczególności żadnych środków prawnych w celu zapewnienia sobie korzystania z dotychczasowego miejsca zamieszkania, a więc jego opuszczenie odbyło się zgodnie z jej wolą. W takim wypadku, podniesiona przez nią kwestia wymiany zamków w drzwiach wejściowych, dokonana przez jej byłego męża, nie może mieć znaczenia dla sprawy. Wyrażona przez I. S. wola zamieszkiwania w dotychczas zajmowanym lokalu ogranicza się do słownego wyrażenia chęci kontynuowania tam swojego pobytu. Wiarygodne okazały się zeznania córki odwołującej A. S., zamieszkującej w mieszkaniu przy ul. B. Ponadto, I. S. wystąpiła o ustalenie, że miejscem zamieszkania jej córki W. jest miejsce jej zamieszkania, znajdujące się pod innym adresem niż K., ul. B. Aktualnie I. S. mieszka u siostry; wykluczyła zamiar powrotu do dotychczas zajmowanego lokalu, stwierdzając, że "nie wie gdzie będzie przebywać" w przyszłości. W konkluzji Wojewoda podkreślił, że obowiązek zameldowania służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu osoby w danym lokalu. Decyzję tę zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie I. S., wnosząc o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W skardze stwierdziła, że argumentacja decyzji Wojewody budzi poważne zastrzeżenia. Błędnie wskazano, że w lokalu przy B. w K. nie zamieszkuje od 2010 r. Jej pobyty poza tym lokalem trwały niedługo i wynikały z konieczności opieki nad dziećmi siostry. Były mąż utrudniał jej dostęp do mieszkania; zmienił zamki w drzwiach, uniemożliwiał zajęcie wyznaczonego jej przez sąd pokoju. Zgodnie z wyrokiem rozwodowym, ma prawo przebywania w dotychczas zajmowanym lokalu, które to ustalenie zostało dokonane właśnie na jej wniosek. W mieszkaniu wciąż pozostały jej rzeczy osobiste, w tym odzież. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, z przyczyn, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy zaskarżony akt narusza prawo w sposób określony w ostatnio cytowanej ustawie. W przypadku zaskarżenia decyzji Sąd zobowiązany jest zgodnie z art. 145 P.p.s.a. do jej uchylenia - jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy – lub do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli zachodzą przesłanki przewidziane w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W rozpatrywanej sprawie Sąd tego rodzaju wad i uchybień nie stwierdził, co przesądziło o oddaleniu skargi. Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993, ze zm.), która stanowi materiał normatywny do rozważań Sądu w niniejszej sprawie, wprowadza w art. 2 obowiązek meldunkowy osób przebywających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Jego zakres obejmuje między innymi zameldowanie w miejscu pobytu stałego lub czasowego (art. 4 pkt 1) i wymeldowanie z miejsca pobytu stałego lub czasowego (art. 4 pkt 2). Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych służy celom ewidencyjnym i prawidłowemu wykonywaniu przez organy publiczne ich funkcji. Z tego względu wpisy dotyczące zameldowania i wymeldowania powinny odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy, a nie tworzyć fikcję. Zameldowanie na pobyt stały w oznaczonej miejscowości pod wskazanym adresem ma odpowiadać faktycznemu przebywaniu osoby pod oznaczonym adresem. Ze względu na cel ustawy ustawodawca w art. 15 ust. 2 dopuścił wymeldowanie w formie decyzji administracyjnej podejmowanej z urzędu lub na wniosek podmiotów mających w tym interes prawny, w sytuacji, gdy osoba opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania. Podstawą wymeldowania jest zatem ustalenie, że pomiot polegający wymeldowaniu nie przebywa w danym lokalu na skutek opuszczenia go. W rozpatrywanej sprawie legalność decyzji o wymeldowaniu zależy od dokonanych przez organy ustaleń faktycznych w zakresie tego, czy I. S. opuściła zajmowany dotychczas z mężem lokal, czy też nadal w lokalu tym koncentrują się jej interesy życiowe. W ocenie Sądu ustalenia te zostały dokonane prawidłowo, a materiał dowodowy, który posłużył za ich podstawę został zebrany i oceniony w sposób nie budzący zastrzeżeń. Trafnie przyjął Wojewoda [...] w zaskarżonej decyzji, że w przypadku I. S. doszło do opuszczenia zajmowanego przez nią dotychczas lokalu mieszkalnego – fakt taki potwierdzili wszyscy świadkowie. Nie jest przy tym istotne jakie było tło tego zdarzenia, natomiast znaczenie ma fakt, iż lokal przy ul. B. nie stanowi obecnie centrum życiowego skarżącej, a przebywanie w nim związane jest z odwiedzinami najmłodszej córki. Nie korzystanie z lokalu, wynikające z jego opuszczenia, ocenić należy zatem jako dobrowolne, tzn. zgodne z wolą skarżącej. Próby powrotu do mieszkania przy ul. B. okazały się bezskuteczne, a skarżąca nie występowała ze środkami prawnymi o przywrócenie jej posiadania tego lokalu. Słuszna jest zatem konkluzja Wojewody, że wola powrotu skarżącej do lokalu ogranicza się jedynie do słownego wyrażenia takiej chęci, z czym nie wiążą się żadne konkretne działania. Prawidłowo również ocenił Wojewoda, że wystąpienie przez I. S. o sądowe ustalenie "przy niej" miejsca zamieszkania córki W., potwierdza fakt opuszczenia lokalu zajmowanego dotychczas. Gdyby w rzeczywistości miejsce zamieszkania skarżącej nadal znajdowało się pod adresem: K., ul. B., nie byłoby potrzeby odmiennie kształtować miejsca zamieszkania dziecka. Z wszystkich tych przyczyn, uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, Sąd w oparciu o art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.