II SA/Rz 312/08
WyrokWSA w Rzeszowie2008-09-18
Skład orzekający: Robert Sawuła, Ryszard Bryk, Stanisław Śliwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek garażowy wybudowany bez pozwolenia na budowę, naruszający przepisy techniczno-budowlane dotyczące odległości od granicy działki, może zostać zalegalizowany w sytuacji braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy?Ratio decidendi
Budynek wybudowany bez pozwolenia na budowę, który narusza przepisy techniczno-budowlane dotyczące odległości od granicy działki, nie może zostać zalegalizowany, jeśli nie są spełnione kumulatywnie dwa warunki: zgodność z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (w tym z miejscowym planem lub decyzją o warunkach zabudowy) oraz brak naruszenia przepisów techniczno-budowlanych uniemożliwiających doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W przypadku naruszenia tych przepisów, organ jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki.Stan faktyczny
Skarżący wybudowali drewniany budynek garażowy o wymiarach 5,52 x 10,3 m na działkach nr 528/1 i 530/1 w C. bez uzyskania pozwolenia na budowę. Obiekt został usytuowany w odległości 0,9 m od granicy sąsiedniej działki nr 530/3, co narusza przepisy techniczno-budowlane dotyczące minimalnych odległości od granicy. Dla terenu nie było miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ani decyzji o warunkach zabudowy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę garażu, a decyzję tę utrzymał w mocy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc jedynie tymczasowy charakter obiektu i plany budowy domu w przyszłości.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę U. i A. A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła Sędziowie NSA Ryszard Bryk NSA Stanisław Śliwa /spr./ Protokolant st. sekr. sąd. Maria Kołcz po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 18 września 2008 r. sprawy ze skargi U. i A.A. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki drewnianego budynku garażowego -skargę oddala-
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., Nr [...] działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej KPA - po rozpatrzeniu odwołania U. i A. A. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r., Nr [...] nakazującej wyżej wymienionym rozbiórkę drewnianego budynku garażowego o wymiarach 5,52 x 10,3 m przy istniejącym budynku stodoły na działkach nr 528/1 i 530/1 w C., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż postępowanie
w przedmiocie legalności budowy drewnianego garażu usytuowanego na działkach nr 528/1
i 530/1 w C. wszczęto w związku z interwencją J. K. z dnia 7 maja 2007 r. W wyniku postępowania wyjaśniającego ustalono, że na wskazanych wyżej działkach od strony wschodniej drewnianego budynku stodoły o wymiarach 7,8 x 14,2 m wybudowano drewniany budynek o wymiarach 5,52 x 10,3 m kryty blachą trapezową i służący - według oświadczenia A. A. - jako garaż na kombajn zbożowy. Konstrukcja garażu to słupy drewniane o przekroju 14 x 14 cm ustawione na stopach betonowych, na których spoczywają płatwie również o tym samym przekroju. Jednospadowy dach kryty blachą trapezową ma konstrukcję krokwiową
i jest skierowany w kierunku działki nr 528/1. Ściana budynku od strony południowej i część ściany budynku od strony zachodniej o długości 2,85 m wykonana jest z desek o grubości około 1,5 cm. Pozostałą część ściany od strony zachodniej stanowi ściana istniejącego budynku stodoły. Wrota budynku garażowego są drewniane. Przedmiotowy obiekt usytuowany jest w odległości 0,9 m od granicy sąsiedniej działki nr 530/3, która nie jest zabudowana. Ustalono również, iż budynek garażowy powstał w 2004 r. i istnieją wątpliwości co do jego stateczności z uwagi na brak trwałego przytwierdzenia do fundamentu. Z ustaleń wynika także, iż obszar obejmujący działki nr 528/1 i 530/1
w C. nie ma opracowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak też
w odniesieniu do powyższych działek nie była wydawana w latach 2000 - 2007 decyzja
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] października 2007r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał U. i A. A. rozbiórkę przedmiotowego budynku garażowego w związku z uznaniem, iż brak jest w sprawie podstaw do wszczęcia procedury legalizacyjnej, wobec niespełnienia wymogów zawartych w art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane.
Od decyzji tej odwołanie złożyli U. i A. A. podnosząc jedynie, iż nie zgadzają się z zapadłym rozstrzygnięciem.
Dokonując merytorycznej oceny okoliczności sprawy, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił uwagę, iż w świetle art. 28 oraz 29 - 31 obecnie obowiązującego Prawa budowlanego na budowę przedmiotowego garażu koniecznym było uzyskanie pozwolenia na budowę, tymczasem inwestor w niniejszym przypadku nim nie dysponuje. Równocześnie nie jest możliwe uruchomienie określonej w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane procedury legalizacyjnej. Stosownie do tego ostatniego przepisu legalizacja samowoli budowlanej dopuszczalna jest pod warunkiem, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustaleniami ostatecznej - w dniu wszczęcia postępowania - decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz iż budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
Organ podniósł, iż materiał dowodowy sprawy wskazuje, że dla terenu na którym znajdują się działki nr 528/1 i 530/1 brak jest aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ponadto dla działek tych nie była wydawana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Podkreślił także, iż usytuowanie obiektu, którego dotyczy niniejsza sprawa w odległości 0,9 m od granicy działki sąsiedniej nr 530/3 narusza obowiązujące przepisy techniczno-budowlane zawarte w § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), które wymagają zachowania odległości 4 m od granicy - w przypadku ścian
z otworami okiennymi lub drzwiowymi oraz co najmniej 3 m - w przypadku ścian bez otworów. Następnie organ odwoławczy powołał § 12 ust. 3 i ust. 4 powyższego rozporządzenia dopuszczające możliwość sytuowania budynku ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w odległości mniejszej tj. 1,5 m (§ 12 ust. 3) bądź w odległości 1,5 do 3 m (§ 12 ust. 4) pod warunkiem, że na sąsiedniej działce istnieje budynek w takiej samej odległości albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, ewentualnie bezpośrednio przy granicy działki - pod warunkiem, iż na sąsiedniej działce istnieje budynek albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku tj. bezpośrednio przy granicy działki.
Reasumując, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, iż przedmiotowy budynek garażowy usytuowany w odległości 0,9 m od granicy z działką sąsiednią nr 530/3 nie spełnia określonych w przytoczonych wyżej przepisach warunków, odnoszących się do sytuowania budynków na działkach budowlanych. Nie ulega też - zdaniem organu - wątpliwości, iż nie jest również spełniony warunek konieczny do legalizacji obiektu, wymieniony w art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane.
Decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008r. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie U. i A. A., nie wskazując jednocześnie kierunku jej weryfikacji. W krótkim uzasadnieniu podnieśli, iż obiekt, którego dotyczy sprawa ma charakter tymczasowy, zaś w przyszłości syn będzie tam wznosił budynek mieszkalny.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) -zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ramach dokonywanej kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stan faktyczny sprawy w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia jest pomiędzy stronami bezsporny przedstawia się w sposób następujący.
Jesienią 2004 r. skarżący U. i A. A. na działkach nr 528/1 i 530/1
w C. stanowiących ich własność wybudowali garaż na kombajn zbożowy. Garaż ma wymiary 5,52 m x 10,30 m. Obszar obejmujący działki nr 528/1 i 530/1 nie ma opracowanego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego, jak również dla przedmiotowych działek nie była wydawana decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Budynek garażu usytuowany jest w odległości 0,9 m od granicy z działką nr 530/3 stanowiącą własność K. S. Skarżący wykonali obiekt bez wcześniejszego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Nie budzi żadnych wątpliwości, że w świetle brzmienia przepisu art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zwanej dalej ustawą do rozpoczęcia budowy objętego postępowaniem obiektu niezbędnym było wcześniejsze uzyskanie pozwolenia na budowę, bowiem obiekt ten nie jest wymieniony wśród wyjątków od tej zasady określonych w art. 29 tej ustawy.
Przepis art. 48 ust 1 ustawy nakazuje właściwym organom nakazać
w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Wyjątki od tej zasady przewiduje przepis art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie
z tym przepisem odstąpić od obligatoryjnego nakazania rozbiórki obiektu można, jeżeli kumulatywnie spełnione są dwa warunki :
1. budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2. budowa nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
W objętej kontrolą sprawie niemożliwa jest legalizacja przedmiotowej budowy, bowiem nie są spełnione oba wskazane wyżej warunki. Dla terenu objętych postępowaniem działek nr 528/1 i 530/1 w C. nie ma uchwalonego obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również nie wydano ostatecznej,
w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Ponadto przedmiotowa budowa narusza przepisy techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
Okoliczność braku uchwalonego obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również fakt niewydania ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu potwierdza w sposób niewątpliwy Wójt Gminy w piśmie z dnia 21.09.2007 r., Nr [...]. Okoliczności te są nie są również w żaden sposób kwestionowane przez skarżących.
Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza również w sposób jednoznaczny, że przedmiotowa budowa narusza przepisy techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Przedmiotowy garaż usytuowany jest na działkach nr 528/1 i 530/1 w C. w odległości 0,9 m od granicy z działką nr 530/3 stanowiącej własność K. S. Przepis § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie określa minimalną odległość budynku ze ścianą z otworami okiennymi od granicy na 4 m, a w przypadku ściany bez otworów okiennych na 3 m. Ponadto dopuszcza się możliwość usytuowania budynków bez otworów okiennych lub drzwiowych
w odległości 1,5 m od granicy w okolicznościach wskazanych w § 12 ust. 3 rozporządzenia lub w odległości 1,5 m – 3,0 m pod warunkami określonymi w § 12 ust. 4 pkt 1 i 2 rozporządzenia.
Usytuowanie obiektu w odległości 0,9 m od granicy działki sąsiedniej nie spełnia wymogów żadnego ze wskazanych wyżej przepisów, co uniemożliwia wdrożenie procedury legalizacyjnej i obliguje organy do wydania nakazu rozbiórki w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Powyższe ustalenia pozwalają na stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego skarga U. i A. A. nie mogła zostać uwzględniona.
Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zarzuty te sprowadzają się naruszenia decyzją zasad współżycia społecznego poprzez uniemożliwienie skarżącym przechowywania w garażu płodów rolnych
i kombajnu. Sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonych aktów administracyjnych ocenia je pod kątem zgodności z prawem i innych kryteriów stosować nie może. Ponieważ
w analizowanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa mających wpływ na wynik sprawy skarga musiała ulec oddaleniu.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznając, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2008 r. nie narusza prawa – w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło