II SA/Rz 312/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie SO del. Anna Bembenek/spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 9 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2011r. , nr [...]. Decyzją z dnia [..] lutego 2011r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T.( dalej : SKO lub Kolegium ) nr [...] działając na podstawie art. 138 par.1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz. U. z 2000r. , nr 98 , poz. 1071 ; dalej k.p.a. ) oraz art. 37 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( t.j. z 2009r. , nr 175, poz. 1362 ze zm. ; dalej u.p.s. ) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta S.W. z dnia [..] stycznia 2011r. nr [..] orzekającą o odmowie przyznania Z.K. zasiłku stałego z pomocy społecznej . Decyzja SKO poprzedzona została ustaleniem , że Pan Z.K. jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności , nie pracuje , nie podejmuje prac dorywczych , zamieszkuje wraz z rodzicami ale prowadzi odrębne od nich gospodarstwo domowe, jest studentem II roku na uniwersytecie w L.e, pobiera zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł miesięcznie , na okres od października 2010r. do 31 marca 2011r. uzyskał jednorazowe dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w ramach programu ˝STUDENT II-kształcenie ustawiczne osób niepełnosprawnych ˝. We wcześniejszym okresie pobierał zasiłek stały w kwocie 324 zł miesięcznie oraz korzystał z pomocy na dożywianie. Na okres od 1 grudnia 2010r. do 28 lutego 2011r. Panu Z.K. przyznany został zasiłek okresowy w wysokości po 300 zł miesięcznie . Dokonując oceny prawnej organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. ( DZ. U. z 2009r. nr 175, poz. 1362 z późn. zm. ) zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej nie zdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy , jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego , które wynosi 477 zł miesięcznie. Zgodnie z art. 8 ust.3 i 4 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania pomniejszoną o miesięcznie obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych , składki na ubezpieczenie zdrowotne i społeczne i kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do w/w dochodu nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, zasiłku celowego , pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty , wartości świadczenia w naturze i świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Mając na uwadze powyższe uregulowania organ odwoławczy wyraził stanowisko, iż organ I instancji trafnie uznał , że dofinansowanie z PFRON, jakie otrzymał Z.K. nie podpada pod dyspozycję art. 8 ust.4 u.p.sw. i powinno być doliczone do dochodu a w konsekwencji trafnie przyjął , iż dochód skarżącego w listopadzie 2010r. przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, bowiem wyniósł 565 zł ( 153 + 1/6 kwoty dofinansowania ) i nie uprawnia skarżącego do uzyskania zasiłku stałego , o którym mowa w art. 37 ust.1 pkt 1 u.p.s. Ze stanowiskiem tym nie zgodził się Z.K. wywodząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Rzeszowie , w której zarzucił , że wbrew ustaleniom organów obu instancji przyznane przez PFRON dofinansowanie kosztów nauki nie jest dochodem, gdyż nie pobiera się od niego podatku , natomiast posiada ono wszelkie cechy zasiłku celowego. W odpowiedzi na skargę SKO w T. wniosło o jej oddalenie powołując się argumentację przywołaną w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje : Kontrola sądowoadministracyjna nad działalnością organów administracji publicznej sprawowana jest na podstawie art.1 par.1 i par.2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. z 2002r. , nr 153, poz. 1269 ze zm. ; dalej : p.p.s.a. ) oraz art.3 par.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. , nr 153, poz. 1270 ze zm. ; dalej : p.p.s.a. ) pod względem zgodności z prawem. Sąd stosuje środki określone w ustawie i orzeka w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną ( art.3 par.1 i art. 134 par.1 p.p.s.a.). Ocena działalności organów administracji publicznej polega na zbadaniu , czy organy w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa i czy skala ewentualnego naruszenia przepisów postępowania uzasadnia zastosowanie środków z art. 145-149 p.p.s.a. Dokonując tak zakreślonej kontroli Sąd stwierdza, iż zarówno skarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta S.W. zapadły z naruszeniem prawa materialnego , które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, gdyż w wyniku błędnej wykładni art. 8 ust. 4 u.p.s. dokonano błędnych ustaleń w zakresie dotyczącym wysokości dochodów uzyskanych przez skarżącego . W sprawie jest bezsporne , że Pan Z.K. jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności , nie pracuje , nie podejmuje prac dorywczych , zamieszkuje wraz z rodzicami ale prowadzi odrębne od nich gospodarstwo domowe, jest studentem II roku studiów uniwersyteckich , pobiera zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł miesięcznie , na okres od października 2010r. do 31 marca 2011r. uzyskał jednorazowe dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w ramach programu ˝STUDENT II-kształcenie ustawiczne osób niepełnosprawnych ˝. We wcześniejszym okresie pobierał zasiłek stały w kwocie 324 zł miesięcznie oraz korzystał z pomocy na dożywianie. Na okres od 1 grudnia 2010r. do 28 lutego 2011r. Panu Z.K. przyznany został zasiłek okresowy w wysokości po 300 zł miesięcznie . Zgodnie z art. 37 ust.1 u.p.s. zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej , niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy , jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Przepis art. 8 ust.3 w/w ustawy stanowi natomiast, iż za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania , jeżeli ustawa nie stanowi inaczej , pomniejszoną o 1/ miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych ; 2/ składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach ; 3/ kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W myśl art. 8 ust.4 u.p.s. do dochodu ustalonego zgodnie z art. 8 ust.3 u.p.s. nie wlicza się 1/ jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2/ zasiłku celowego ; 3/ pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny , przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty ; 4/ wartości świadczenia w naturze ; 5/ świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. W ocenie organów obu instancji dofinansowanie kosztów nauki w ramach programu ˝STUDENT II-kształcenie ustawiczne osób niepełnosprawnych ˝nie podlega odliczeniu od dochodu , gdyż nie mieści się w katalogu odliczeń, o którym mowa w art. 8 ust.4 u.p.s. Powyższe stanowisko nie jest trafne i wynika z błędnej wykładni tego przepisu. Podkreślić należy, iż ustawodawca posługując się w art. 8 ust.4 pkt 1 u.p.s. terminem ˝jednorazowe pieniężne świadczenie socjalne ˝, terminu tego nie definiuje. W doktrynie ( vide : I. Sierpowska , Ustawa o pomocy społecznej – komentarz , W-wa 2007, s.67 ) prezentowane jest stanowisko, że skoro ustawodawca używa określenia ˝świadczenie socjalne˝, to należy przyjąć , że rozszerza tę kategorię poza pomoc społeczną . Dlatego też zasadne jest nie powiększanie dochodu o inne rodzaje socjalnego wsparcia , przyznawane jednorazowo w formie pieniężnej takie jak zapomoga związana z urodzeniem dziecka, dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka , zapomoga z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Powyższe stanowisko Sąd w całości podziela . O tym więc, czy otrzymane przez skarżącego z PFRON dofinansowanie jest socjalnym wsparciem podlegającym zakwalifikowaniu jako jednorazowe pieniężne świadczenie socjalne , o którym mowa w art. 8 ust.4 u.p.s. decyduje treść umowy, którą skarżący zawarł w dniu [..] grudnia 2010r. z Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Analiza w/w umowy wskazuje , iż świadczenie pieniężne uzyskane przez skarżącego ma charakter jednorazowego socjalnego wsparcia . Przyznano je bowiem skarżącemu ze środków publicznych ( par. 1 ust.4 umowy ), na ściśle określony cel ( finansowanie kosztów nauki , w tym czesnego i innych wydatków związanych z kształceniem na wyższej uczelni) a wykorzystanie świadczenia niezgodnie z umową obwarowane zostało klauzulą rozwiązania umowy , co rodzić miało obowiązek zwrotu świadczenia ( par.9 ust. 1 i 2 umowy). Ze względu zatem na źródło dofinansowania ( środki publiczne) oraz wynikający z umowy obowiązek wydatkowania przyznanych środków na ściśle oznaczony cel obwarowany możliwością rozwiązania umowy i zwrotu przyznanego świadczenia uznać należy, iż dofinansowanie , które uzyskał skarżący stanowi w istocie jednorazowe pieniężne świadczenie socjalne , o którym mowa w art. 8 ust.4 pkt 1 u.p.s. , nie podlegające wliczeniu do dochodu ustalanego zgodnie z art. 8 ust.3 u.p.s. Ponownie rozpoznając sprawę organ dokona oceny przesłanek warunkujących w myśl przepisów ustawy o pomocy społecznej przyznanie zasiłku stałego z uwzględnieniem wyżej przedstawionej oceny prawnej. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 par.1 pkt 1 ˝a ˝oraz art. 135 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.