II SA/Rz 314/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Zarębska-Kobak Sędziowie NSA Ryszard Bryk WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 13 listopada 2007 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] Kurator Oświaty, po rozpatrzeniu odwołania A. D., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] odmawiającą nadania A. D. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. Jako podstawę prawną wskazał art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. oraz art. 9 b ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r., Nr 97, poz. 674, ze zm.). Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że A. D., zatrudniona jest w Miejskim Zespole Szkół z Oddziałami Integracyjnymi w K. – Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi Nr 3 na stanowisku nauczyciela wspomagającego i posiada stopień nauczyciela kontraktowego nadany w dniu [...].08.2002 r. przez Dyrektora Gimnazjum Nr 3 w K.. W okresie od [...].09.2003 r. do [...].05.2006 r. odbyła staż na stopień nauczyciela mianowanego i w dniu [...].06.2006 r. uzyskała pozytywną ocenę dorobku zawodowego. Po złożeniu wniosku o podjęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego, Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. odmówił nadania A. D. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, wskazując, iż nie spełnia ona wymagań kwalifikacyjnych określonych w § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288, ze zm.). W dniu 31.10.2006 r. A. D. złożyła kolejny wniosek o wszczęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego, dołączając do wczesnej zgromadzonych dokumentów świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego z zakresu terapii pedagogicznej. Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Prezydent Miasta odmówił nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W jej uzasadnieniu wskazał, że w szkołach i przedszkolach ogólnodostępnych z oddziałami integracyjnymi oraz w szkołach i przedszkolach integracyjnych mogą być zatrudniani dodatkowo miedzy innymi tzw. nauczyciele wspomagający, których kwalifikacje określa § 5 cyt. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. Zgodnie z tym przepisem stanowisko nauczyciela w przedszkolach specjalnych, szkołach specjalnych, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych i specjalnych ośrodkach wychowawczych dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym zajmować mogą, a także prowadzić zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze z dziećmi i młodzieżą z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim może osoba, które: 1) legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku pedagogika lub pedagogika specjalna, w zakresie oligofrenopedagogiki, lub 2) legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych: a) na kierunku pedagogika lub pedagogika specjalna, w zakresie oligofrenopedagogiki, lub b) w specjalności nadającej kwalifikacje do pracy z dziećmi i młodzieżą z upośledzeniem umysłowym, lub 3) ma kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w danym typie szkoły lub rodzaju placówki, a ponadto ukończyła studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny w zakresie oligofrenopedagogiki, albo 4) legitymuje się dyplomem ukończenia zakładu kształcenia nauczycieli w specjalności nadającej kwalifikacje do pracy z dziećmi i młodzieżą z upośledzeniem umysłowym. Ponadto kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela przedmiotu lub prowadzącego zajęcia w przedszkolach, szkołach i ośrodkach, o jakich mowa wyżej, posiada osoba, która ma kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w danym typie szkoły lub rodzaju placówki, a ponadto ukończyła studia podyplomowe lub kurs kwalifikacyjny w zakresie pedagogiki specjalnej, odpowiedniej do niepełnosprawności uczniów, lub legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na kierunku pedagogika lub pedagogika specjalna, w specjalności odpowiedniej do niepełnosprawności uczniów, lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli, w specjalności odpowiedniej do niepełnosprawności uczniów, lub legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych zawodowych: - na kierunku pedagogika lub pedagogika specjalna, w specjalności odpowiedniej do niepełnosprawności uczniów lub - w specjalności odpowiedniej do niepełnosprawności uczniów, A. D., legitymując się dyplomem ukończenia studiów magisterskich na Uniwersytecie [...] w zakresie psychologii oraz świadectwem ukończenia kursu kwalifikacyjnego z zakresu terapii pedagogicznej organizowanego przez Centrum Edukacji Nauczycieli w R. Oddział w K., nie spełnia wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela. Prezydent Miasta powołał się przy tym na pismo Kuratora Oświaty w R. z dnia [...].12.2006 r., stwierdzające, A. D. posiada uprawnienia do prowadzenia zajęć korekcyjno-kompensacyjnych oraz zajęć o charakterze terapeutycznym. Od decyzji tej odwołała się A. D., podnosząc, iż posiada wymagane kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w gimnazjum. Ukończyła studia magisterskie w Instytucie Pedagogiki i Psychologii, który jest częścią Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu [...] i posiada odpowiednie przygotowanie pedagogiczne w rozumieniu § 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. – odbyła w sumie 810 godzin zajęć z przedmiotów zaliczanych do zakresu nauk pedagogicznych. W ocenie odwołującej ukończony przez nią kurs kwalifikacyjny mieści się w zakresie pedagogiki specjalnej i spełnia wymogi określone w § 1 pkt 2 cyt. rozporządzenia, a zatem odwołująca spełnia wymagania wskazane w § 5 ust. 2 tego rozporządzenia. Odwołująca podkreśliła, że kurs ukończyło wraz z nią liczne grono nauczycieli i w tych wypadkach został on uznany za wystarczające przygotowanie do pracy w gimnazjum z oddziałami integracyjnymi. Po rozpatrzeniu tego odwołania, wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Kurator Oświaty w R. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W jej motywach przytoczył przepis art. 9 b ust. 1 pkt 2 ustawy Karta Nauczyciela, określający warunki nadania nauczycielowi stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego oraz § 5 cyt. rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r., ustalający wymagane kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach specjalnych, szkołach specjalnych, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych i specjalnych ośrodkach wychowawczych dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnościami. W ocenie organu dyplom ukończenia wyższych studiów magisterskich w zakresie psychologii i świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego z zakresu terapii pedagogicznej nie potwierdzają uzyskania przez A. D. kwalifikacji niezbędnych do zajmowania stanowiska nauczyciela w placówkach kształcenia specjalnego określonych w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. Wobec powyższego odwołująca nie spełnia również wymagań określonych w § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (Dz. U. Nr 19, poz. 167), dotyczących kwalifikacji tzw. nauczycieli wspomagających. W związku z niespełnieniem jednej z przesłanek z art. 9 b ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela – braku wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela wspomagającego w klasie integracyjnej, odmówiono A. D. nadania stopnia nauczyciela mianowanego, stosownie do art. 9 ust. 6 tej ustawy. A. D. zaskarżyła tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie art. 9 ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela oraz przepisów rozporządzeń Ministra Edukacji Narodowej i Sportu – z dnia 18 stycznia 2005 r. - § 5 , jak również § 5 rozporządzenia z dnia 10 września 2002 r. Według skarżącej organy błędnie definiują szkołę, w której ona pracuje – jako szkołę specjalną, podczas gdy jest to szkoła ogólnodostępna z oddziałami integracyjnymi, a w związku z tym do oceny jej kwalifikacji zawodowych powinien być stosowany § 3 ust. 1 rozporządzenia z 10 września 2002 r. ,a nie § 5 ust. 1 tego rozporządzenia. Skarżąca podkreśliła, że ukończyła studia magisterskie w Instytucie Pedagogiki i Psychologii Uniwersytetu [...], tj. w specjalności zgodnej z przedmiotem nauczania, ponadto posiada przygotowanie pedagogiczne – ukończyła kurs kwalifikacyjny "terapii pedagogicznej". W ramach kształcenia uniwersyteckiego również zaliczyła ponad osiemset godzin w ramach przedmiotów z zakresu nauk pedagogicznych. Dla potwierdzenia faktu, że szkoła w której skarżąca jest zatrudniona nie jest szkołą specjalna, podała fakt, iż pobiera wynagrodzenie bez dodatku dla nauczycieli pracujących w szkołach specjalnych. W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty w R. wniósł o jej oddalenie, z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Zaznaczył przy tym, że organy nie traktowały skarżącej jako nauczycielki szkoły specjalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. ) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego. W podstawie prawnej swoich rozstrzygnięć organy obu instancji podały art. 9 b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2006 r., Nr 97, poz. 674, ze zm.), który to przepis uzależnia nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego od łącznego zaistnienia 3 warunków - spełnienia wymagań kwalifikacyjnych, o jakich mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1 a – 3 tej ustawy, odbycia stażu zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego oraz zdania egzaminu przed komisją egzaminacyjną. Podając za przyczynę odmowy nadania stopnia awansu zawodowego brak spełnienia przez skarżącą wymagań kwalifikacyjnych organy wskazały na § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288, ze zm.) oraz na § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub integracyjnych (Dz. U. Nr 19, poz. 167). Bezspornym jest, że obydwa wskazane przepisy znajdują zastosowanie w przypadku skarżącej. § 5 rozporządzenia z 2005 r. stanowi m. in., iż w szkołach z oddziałami integracyjnymi zatrudnia się dodatkowo nauczycieli posiadających kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w odpowiednich typach i rodzajach specjalnych szkół oraz odpowiednich specjalistów, w celu współorganizowania kształcenia integracyjnego. Biorąc pod uwagę, iż A. D. zatrudniona jest w szkole ogólnodostępnej z oddziałami integracyjnymi na stanowisku tzw. nauczyciela wspomagającego, w świetle wymienionego przepisu powinna ona posiadać kwalifikacje takie jakie wymagane są do zajmowania stanowiska nauczyciela w odpowiednich typach i rodzajach specjalnych szkół. Te kwalifikacje określa natomiast § 5 cyt. rozporządzenia z dnia 10 września 2002 r. Cytując w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ten przepis w całości, organ nie wskazał jakich konkretnie kwalifikacji, wymienionych w której jednostce redakcyjnej tego przepisu skarżąca nie spełnia. Utrudnia to niewątpliwie kontrolę legalności decyzji, a jednocześnie stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., który określa, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno , w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Niesporną okolicznością w sprawie jest, iż A. D. posiada dyplom ukończenia studiów magisterskich na Uniwersytecie [...] w Instytucie Pedagogiki i Psychologii na kierunku psychologia, zatrudniona była w Miejskim Zespole Szkół z Oddziałami Integracyjnymi w K. – Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi Nr 3 na stanowisku nauczyciela wspomagającego - do [...] sierpnia 2007 r., jak podała w czasie rozprawy przed Sądem. Posiada stopień nauczyciela kontraktowego, odbyła wymagany przepisami prawa staż na stopień nauczyciela mianowanego i uzyskała pozytywną ocenę dorobku zawodowego. Ponadto skarżąca dołączyła świadectwo ukończenia kursu kwalifikacyjnego z zakresu terapii pedagogicznej (k. 92 akt administracyjnych), wydane [...] października 2006 r. W aktach sprawy znajduje się też pismo Dyrektora Wydziału Pragmatyk Zawodowych Organizacji i Finansów Kuratorium Oświaty w R. z dnia [...] grudnia 2006 r., stwierdzające, że A. D. legitymując się świadectwem ukończenia kursu kwalifikacyjnego z zakresu terapii pedagogicznej posiada uprawnienia do prowadzenia zajęć korekcyjno – kompensacyjnych oraz zajęć o charakterze terapeutycznym. Kurator Oświaty w R. utrzymując w mocy decyzję o odmowie nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego z uwagi na brak spełnienia wymogów kwalifikacyjnych nie odniósł się w żaden sposób do treści ww. pisma, nie wskazał także czy kurs kwalifikacyjny z zakresu terapii pedagogicznej odpowiada wymogom wskazanym w § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. Te uchybienia Sąd uznał za mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jako że dotyczą one przepisów postępowania – 107 § 3 k.p.a. oraz wskazanej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, nakazującej "ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa", co podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., III S.A. 729/84, ONSA 1984/2/117. Rozpatrując raz jeszcze sprawę rzeczą organu odwoławczego będzie ponowna wszechstronna ocena materiału dowodowego z uwzględnieniem wskazanego wyżej pisma Kuratora z [...].12.2006 r. Po jej dokonaniu organ wyda decyzję odpowiadającą wymogom art. 107 k.p.a., z powołaniem się na konkretne przepisy prawa. Mając na uwadze przytoczone wyżej względy, Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Z uwagi na to, że zaskarżona decyzja nie przyznaje żadnych praw i obowiązków Sąd odstąpi od orzekania czy i w jakim zakresie nie podlega ona wykonaniu (art. 152 P.p.s.a.)