II SA/Rz 314/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmujące zwolnienie od wpisu od skargi. A. K. wezwana do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. od wniesionej skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] w terminie do jego opłacenia zwróciła się o zwolnienie od niego, uzasadniając to sytuacją osobistą: jest osobą samotną, liczącą 74 lata, utrzymuje się wyłącznie z emerytury w wysokości 770 zł., a posiadanego gospodarstwa praktycznie nie uprawnia. Na te same okoliczności wskazała w uzasadnieniu załączonego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, wnosząc w nim o przyznanie częściowego prawa pomocy – zwolnienia od opłaty od skargi w kwocie 500 zł. Dodatkowo wskazała w uzasadnieniu na problemy zdrowotne (nadciśnienie i zwyrodnienie stawów); związane z tym stałe koszty leczenia wynoszą 150 zł. Ponoszone w skali miesiąca opłaty związane z zajmowanym mieszkaniem spółdzielczym to 300 zł. czynszu, energia elektrycz. 40 zł., gaz 70 zł., telefon – ok. 100 zł. Resztę przeznacza na swoje utrzymanie. Wg zawartego we wniosku oświadczenia majątek wnioskodawczyni obejmuje mieszkanie o pow. 55 m² i nieruchomość rolną o pow. 2,71 ha. Skarżącą obciąża spłata kredytu w wysokości 3 tys. zł. Po rozpoznaniu założonego wniosku uznano go za uzasadniony i mający oparcie w przedstawionych przez wnioskodawczynię okolicznościach. Zwolnienie od wpisu od skargi wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ocena sytuacji materialno – bytowej A. K. wskazuje, iż mimo uzyskiwania stałych dochodów z pobieranej emerytury, zabezpieczonych potrzeb mieszkaniowych i braku innych osób na utrzymaniu, opłacenie związanego z wniesieniem skargi wpisu przekracza jej możliwości płatnicze. Jest to podyktowane przede wszystkim stosunkowo wysokimi - jak na możliwości finansowe skarżącej - kosztami utrzymania mieszkania, wynoszącymi wg udzielonych informacji ok. 500 zł. miesięcznie. Uwzględniając przy tym wydatki na leczenie, utrzymanie skarżącej i spłatę kredytu należy stwierdzić, iż nie jest ona w stanie podołać opłaceniu wymaganego od skargi wpisu bez narażania się na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Porównując kwotowo dochody i wykazane wydatki skarżącej zwrócono uwagę na ich wzajemne proporcje, tj. 770 zł. i 660 zł. Ich różnica daje kwotę 110 zł., która z pewnością nie może być uznana za wystarczającą do pokrycia wydatków związanych z utrzymaniem skarżącej (w tym zwłaszcza zakupu żywności) i spłaty zaciągniętego kredytu; wydatki na te cele nie zostały kwotowo oznaczone. Okoliczność ta ma zapewne swoje wytłumaczenie w fakcie posiadania przez skarżącą nieruchomości rolnej (gospodarstwa). Mimo iż skarżąca wg oświadczenia praktycznie nie zajmuje się jego prowadzeniem (wniosek w tym zakresie można wyprowadzić także z jej wieku i stanu zdrowia), nie wyklucza to możliwości osiągania z niego pewnych dochodów, np. z tytułu dopłat do gruntów rolnych lub ich wydzierżawienia (świadczy o tym jej stwierdzenie zawarte w formularzu PPF co do osiąganych dochodów – "770 złotych netto emerytury, z pola nie wiem"). Mając na uwadze powierzchnię gospodarstwa uznano jednak, że dochody z niego nie są na tyle znaczące, aby w istotny sposób rzutować na ocenę możliwości opłacenia przez skarżącą na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi (w związku z tym odstąpiono od wzywania skarżącej do wyjaśnienia tej kwestii w drodze dodatkowego oświadczenia). W kontekście powyższego oraz z uwagi na zakres wniosku odnoszącego się wyłącznie do wpisu (opłaty) od skargi analizą możliwości opłacenia przez skarżącą nie zostały objęte pozostałe koszty sądowe, które mogą (nie muszą) wystąpić po jej stronie w przyszłości; najbardziej prawdopodobne z nich to opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w przypadku oddalenia skargi w wysokości 100 zł. i wpis od skargi kasacyjnej w przypadku jej wnoszenia w wysokości połowy wpisu od skargi. Sytuacja, w której osoba wnosząca o przyznanie prawa pomocy nie jest wstanie ponieść kosztów związanych ze swoim udziałem w sprawie (w całości lub w części), wiąże co do składanego przez nią wniosku (kryterium ekonomiczne jest jedynym, w oparciu o które prawo to jest przyznawane). Skoro zatem A. K. nie posiada realnych możliwości opłacenia wpisu od skargi, skutkuje to wydaniem orzeczenia zwalniającego ją w niniejszej sprawie od obowiązku jego opłacenia. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.