II SA/Rz 316/08

PostanowienieWSA w Rzeszowie2008-06-10

Skład orzekający: Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, może zostać jednocześnie odmówiona ustanowienia radcy prawnego w ramach prawa pomocy, jeśli posiada znaczące składniki majątkowe i dochody, które pozwalają na pokrycie części kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd może zwolnić stronę od kosztów sądowych, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów. Jednakże, przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego wymaga wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Posiadanie przez stronę znaczących składników majątkowych (nieruchomości) i dochodów (emerytura), nawet jeśli nie pozwalają na pokrycie wszystkich kosztów, może wykluczać przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, w tym ustanowienie radcy prawnego, jeśli strona jest w stanie pokryć przynajmniej część kosztów związanych z postępowaniem, takich jak wynagrodzenie pełnomocnika.
Stan faktyczny
H. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Wojewody dotyczącą pozwolenia na budowę. Skarżąca jest w wieku 84 lat, ma problemy zdrowotne i ponosi koszty leczenia. Posiada dom o powierzchni 60 m², nieruchomość rolną o powierzchni 1,48 ha oraz otrzymuje emeryturę w wysokości 1045,24 zł brutto. Sąd zwolnił ją od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia radcy prawnego, uznając, że posiadany majątek i dochody pozwalają na pokrycie części kosztów, w tym wynagrodzenia pełnomocnika.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącą od kosztów sądowych. 2. Odmówiono ustanowienia radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. M., o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi wyżej wymienionej na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], wydaną w sprawie pozwolenia na budowę, - postanawia – 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2. odmówić ustanowienia radcy prawnego. Sygn. II SA/Rz 316/08 Uzasadnienie Wnioskiem złożonym osobiście w dniu 30 maja 2008 r., H. M. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. Sprawa ze skargi H. M.o sygn. akt II SA/Rz 316/08 dotyczy decyzji Wojewody wydaną w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Oprócz H. M. skargę do WSA na decyzję Wojewody zaskarżyli również J. i R. Ć.. W aktualnym stanie rozpoznawania sprawy II SA/Rz 316/08, H. M. jest zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł. Wpis w tej wysokości jest należny z tytułu wniesienia skargi na decyzję wydaną w sprawie pozwolenia na budowę. Kolejne koszty niniejszego postępowania mogą wiązać się z obowiązkiem uiszczenia wpisów sądowych od środków zaskarżenia, opłat kancelaryjnych oraz wynagrodzenia przysługującego fachowemu pełnomocnikowi za sporządzenie skargi kasacyjnej. . Stwierdzono co, następuje : wniosek skarżącej dotyczy dwóch instytucji składających się na prawo pomocy tj. zwolnienia od kosztów oraz ustanowienia radcy prawnego. Oznacza to, że H. M. powinna udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Na te koszty oprócz kosztów sądowych składa się wynagrodzenie przysługującego fachowemu pełnomocnikowi (np. radcy prawnemu). Według treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej P.p.s.a.), przyznanie prawa w zakresie całkowitym jest możliwe, jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego w tym kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Warto też dodać, że ciężar udowodnienia tego stanu spoczywa w całości na stronie domagającej się od sądu przyznania prawa pomocy. Odnosząc się do wniosku H. M. o przyznanie prawa pomocy, w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wypada stwierdzić, iż wskazane przez skarżącą składniki majątku jak również uzyskiwane kwoty miesięcznych dochodów nie pozwolą Jej ponieść kosztów sądowych w jakiejkolwiek ich części. Uiszczenie kosztów sądowych w postaci wpisu sądowego od skargi kasacyjnej czy opłat kancelaryjnych spowodowałoby, iż wnioskodawczyni z posiadanych środków nie byłaby w stanie podołać ciężarom utrzymania koniecznego. Sąd bierze pod uwagę podeszły wiek strony skarżącej (tj. 84 lata) oraz znaczne kwoty, jakie niewątpliwie musi ponieść w związku ze swym leczeniem. Stan zdrowia strony został szczegółowo opisany w uzasadnieniu wniosku PPF. Rozpatrując żądanie dotyczące ustanowienie radcy prawnego należy wskazać, że skarżąca posiada dom o pow. 60 m², a także nieruchomość rolną o pow. 1,48 ha. Dochodem skarżącej jest emerytura w kwocie brutto 1045,24 zł. Jeżeli wskazane składniki majątku wnioskodawczyni m.in. ze względu na niewielką wartość, pozwalają na zwolnienie jej od kosztów sądowych to uzyskiwanie przez nią dochodów czy posiadanie domu i nieruchomości o dość znacznej powierzchni wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazane składniki majątku nie uprawniają do uznania, że H. M. nie będzie w stanie ponieść przynajmniej części kosztów związanych z realizacją jej praw przed sądem administracyjnym. Uzyskanie prawa pomocy w pełnym zakresie jest możliwe jedynie w bardzo szczególnych sytuacjach np. związanych ze stanem ubóstwa. Aby otrzymać tą najszerszą pomoc ze strony sądu administracyjnego należałoby wykazać brak najmniejszych szans na podołanie zarówno ciężarom kosztów sądowych jak i wynagrodzenia radcowskiego. W przypadku, H. M. takie szanse można dostrzec np. w postaci stałego wynagrodzenia. Jego wysokość nie jest znacząca, ale przekracza poziom najniższego wynagrodzenia oraz próg interwencji socjalnej. W postępowaniu sądowoadministarcyjnym, konieczność występowania radcy prawnego dotyczy obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez fachowego pełnomocnika. Koszty sporządzenia skargi kasacyjnej nie są na tyle wysokie, aby skarżąca nie mogła ich ponieść z posiadanych zasobów majątkowych oraz poczynionych na ten cel oszczędności. Warto też dodać, że na mocy niniejszego postanowienia, skarżąca została zwolniona od kosztów sądowych. Tym samym środki, które planowała przeznaczyć na pokrycie tych kosztów mogą zostać przez nią użyte na wynagrodzenie dla adwokata lub radcy prawnego. Z wyżej powołanych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy. Podstawy niniejszego rozstrzygnięcia stanowią przepisy: art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło