II SA/Rz 317/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-12-18

Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Joanna Zdrzałka, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego może być oparta na podstawie niewłaściwej reprezentacji strony, gdy strona była reprezentowana przez niepełnosprawnego męża, a postępowanie nie wymagało przymusu adwokackiego?
Ratio decidendi
Skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego nie może być oparta na podstawie niewłaściwej reprezentacji strony, jeśli strona była reprezentowana przez męża, a postępowanie nie podlegało przymusowi adwokackiemu. Wiek lub stan zdrowia pełnomocnika, o ile nie został ubezwłasnowolniony, nie wpływa na ocenę jego działań w postępowaniu. Ponadto, przywoływane "nowe dowody i okoliczności" nie mogą stanowić podstawy wznowienia, jeśli nie dotyczą przedmiotu pierwotnego postępowania.
Stan faktyczny
Skarżąca I. P. złożyła skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 703/11, który oddalił jej skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Jako podstawę wznowienia wskazała niewłaściwą reprezentację przez niepełnosprawnego męża oraz ujawnienie się nowych okoliczności i dowodów, które miały wpływ na stan techniczny budynku i naruszały prawa osób trzecich.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę o wznowienie postępowania i zwrócono skarżącej kwotę 50 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi I. P. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 703/11 - postanawia – I. odrzucić skargę o wznowienie postępowania; II. zwrócić skarżącej I. P. kwotę 50 zł /słownie: pięćdziesiąt złotych/ tytułem uiszczonego wpisu sądowego. II SA/Rz 317/12 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 703/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę I. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 1 marca 2012 r. Pismem z 23 marca 2012 r. I. P., działająca przez pełnomocnika S. P. złożyła skargę o wznowienie postępowania w sprawie toczącej się przed tut. Sądem pod sygn. akt II SA/Rz 703/11. W uzasadnieniu skargi, uzupełnionej pismem z dnia 4 czerwca 2012 r., skarżąca podała, że postępowanie powinno być wznowione na podstawie art. 271 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. poz. 270 z 2012 r., określanej dalej jako P.p.s.a.) ponieważ była reprezentowana przez niepełnosprawnego męża, co przyczyniło się do powstania uchybień procesowych. Wniosła, by Sąd z urzędu usunął z obrotu prawnego następujące decyzje, obarczone kwalifikowanymi wadami prawnymi: decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2008 r., Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany dla M. i E. P. oraz decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2004 r., Nr [...] , która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W dalszej kolejności wskazano, że po wydaniu orzeczenia przez sąd administracyjny w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 703/11 ujawniły się nowe okoliczności i materiały dowodowe, które nie były znane na poprzednim etapie postępowania i z których strona nie mogła wcześniej skorzystać zaś uprawnione jest domniemanie, iż gdyby Sąd rozpoznający sprawę posiadał o nich wiedzę, wydałby wyrok o innej treści. W oparciu o znajdujące się w aktach administracyjnych materiały strona skarżąca dowiedziała się o decyzjach, które miały lub mogły mieć wpływ na jeszcze większe zagrożenie stanu technicznego przyległego budynku. I tak: decyzja Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2002 r., Nr [...], dotycząca pozwolenia na budowę dwóch budynków o zabudowie bliźniaczej, narusza prawa osób trzecich, w decyzji z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] nie uwzględniono, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) projektowany budynek przylegający do granicy w pasie o szerokości 3 m nie może mieć długości i wysokości większej niż budynek istniejący. W decyzji tej nie zobowiązano do dokonania badań i ekspertyz, pomijając fakt istnienia przylegającego budynku. Skarżąca przed wydaniem wyroku podniosła zarzut samowolnego przekroczenia wysokości przylegającej zabudowy. Jednocześnie w ocenie strony skarżącej nie istniały przesłanki umożliwiające dokonanie odstępstw od przepisów technicznych z powodu istniejącego zagrożenia życia, zdrowia i mienia. Ponadto strona skarżąca dowiedziała się o istnieniu decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...] o warunkach zabudowy, która nie została jej doręczona a organ administracji nie zapewnił jej czynnego udziału w postępowaniu. W skardze o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego nawiązano także do innych decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - decyzji Burmistrza Miasta [...]: z dnia [...] lutego 1997 r., Nr [...] i z dnia [...] października 1996 r., Nr [...]. Skarżąca wskazała również, że wydając decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. Nr [...] o pozwoleniu na budowę Starosta [...] nie uwzględnił warunków określonych decyzją Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. To naruszenie prawa przyczyniło się do powstania szkód w budynku nr [...], który przylega do budynku objętego w/w decyzjami. Stwierdzono, że przedmiotowa zabudowa jest zlokalizowana na obrzeżach starego miasta dlatego tym bardziej należy zachować wszelkie normy techniczno-budowlane. Inwestor nie wywiązał się także z obowiązku nałożonego przez organ zastosowania elementów architektonicznych, nawiązujących do tradycyjnej zabudowy. To zaniechanie spowodowało zaś zmniejszenie wartości budynku skarżącej oraz niekorzystne oddziaływanie na zabytkowe kamienice. Strona skarżąca przedstawiła także ogólne rozważania dotyczące nieprawidłowego działania organów administracji przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy oraz inwestora, które doprowadziły do naruszenia jej interesów. Inwestor nie wywiązał się także z porozumień zawartych ze stroną skarżącą, w których zobowiązał się w zamian za wyrażenie zgody na realizację przedmiotowej inwestycji do wykonania prac zabezpieczających konstrukcję przyległego budynku. Mimo składanych przez inwestora oświadczeń w przedmiocie wykonania prac w celu wykonania ocieplenia budynku nie wywiązał się z przyjętych na siebie zobowiązań, co spowodowało szkody w sąsiadującej zabudowie. Skarżąca podniosła także, że doznała licznych uciążliwości w wyniku celowego jej zdaniem zatykania kanalizacji, a także zasypywania studzienki kanalizacyjnej, co doprowadziło do zalewania piwnicy przez ścieki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przedmiotem postępowania jest skarga o wznowienie postępowania w sprawie toczącej się przed tut. Sądem, oznaczonej sygnaturą II SA/Rz 703/11 i zakończonej prawomocnym wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r., . Instytucja wznowienia postępowania, uregulowana w Dziale VII ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. stwarza możliwość, możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu, w ściśle określonych przypadkach. Zgodnie z art. 271 pkt 2 P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania z powodu nieważności m.in. jeżeli strona nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe. Skargę o wznowienie wnosi się w terminie trzymiesięcznym, a termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia; gdy podstawą jest pozbawienie możności działania termin liczy się od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona (art. 277 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie termin ten został dochowany, a jego bieg był przerwany w okresie od 17.01.2012 r., kiedy skarżąca złożyła pierwotnie skargę o wznowienie postępowania o sygnaturze II SA/Rz 703/11 do dnia 5.03.2012 r., kiedy otrzymała postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 109/12 o odrzuceniu skargi wznowienie jako przedwczesnej, złożonej przed uprawomocnieniem się orzeczenia. Skarga w niniejszej sprawie została złożona 23 marca 2012 r. osobiście w Sądzie. Skarżąca wskazuje na podstawę zawartą w art. 271 pkt 2 P.p.s.a., wywodząc, że w procesie sądowoadministracyjnym nie była w sposób profesjonalny reprezentowana przez adwokata lub radcę prawnego, a przez niepełnosprawnego męża w wieku 81 lat i w związku z tym nastąpiły "formalne uchybienia procesowe". W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała ustawowa podstawa wznowienia postępowania z art. 271 pkt 2 P.p.s.a. W postępowaniu sądowoadministracyjnym osoba fizyczna posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, będąca stroną postępowania może działać osobiście lub przez pełnomocników, co wynika wprost z art. 34 P.p.s.a. Zgodnie z art. 35 § 1 P.p.s.a pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Z przepisów tych wynika więc po pierwsze uprawnienie strony do wyboru sposobu działania przed sądem – osobiście lub przez pełnomocnika czy pełnomocników, po drugie zaś możliwość wyboru rodzaju pełnomocnika – profesjonalnego zastępcy, jakim jest adwokat lub radca prawny, bądź też osoby najbliższej, np. męża lub też współskarżącego lub współuczestnika postępowania. W postępowaniu przed sądem I instancji przepisy P.p.s.a nie nakładają tzw. przymusu adwokackiego. Przymus taki dotyczy wyłącznie sporządzenia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W postępowaniu o sygn. II SA/Rz 703/11, którego wznowienia domaga się skarżąca była ona reprezentowana przez pełnomocnika w osobie męża – S. P. Należy podkreślić, że w skardze nie wskazano jakich to uchybień formalnych miał dopuścić się jej pełnomocnik. Fakt podeszłego wieku czy stanu zdrowia pełnomocnika, o ile nie został on ubezwłasnowolniony, nie ma wpływu na ocenę jego działań w postępowaniu sądowym. Ponadto, co należy podkreślić, skarga o wznowienie postępowania została złożona przez tego samego pełnomocnika, męża skarżącej – S. P. W związku z powyższym Sąd uznał, iż niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania sądowego. Za takie nie można również uznać przywoływanych w skardze "nowych dowodów i okoliczności", które w istocie stanowią rozstrzygnięcia różnych organów administracji w różnych sprawach na przestrzeni kilkunastu lat i nie dotyczą będącego przedmiotem skargi w sprawie II SA/Rz 703/11 postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] o nałożeniu obowiązku przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego budynku. Sąd podkreśla, że brakiem ustawowej podstawy wznowienia postępowania jest nie tylko sytuacja, gdy skarga w ogóle nie opiera się na jednej z podstaw wznowienia opisanych w przepisach Działu VII P.p.s.a., ale również gdy powołana podstawa treściowo odpowiada powyższym przepisom, ale już tylko na podstawie oceny akt Sąd władny jest ocenić, że powołane przez stronę przesłanki nie stanowią rzeczywistej podstawy wznowienia (postanowienie NSA z 3.11.2009 r., I OSK 1471/09, nie publ., postanowienie NSA z 28.01.2010 r., I OSK 44/10, LEX Nr 599926). Z tych przyczyn, w oparciu o art. 281 P.p.s.a. Sąd skargę o wznowienie odrzucił. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego Sąd orzekł w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło